Ҡыҫҡа яуап .
Деменция булған кешеләр өсөн сәнғәт проекттары иң яхшы нәтижә бирә, әгәр улар ҡыҫҡа, сенсор тойғоларға бай булһа һәм асыҡ беренсе аҙымы булһа. Акварель ҡушыу, журнал һүрәттәренән коллаж, йомшаҡ балсыҡ, ҡара ҡағыҙҙа мелок пастель йәки япраҡ баҫтырыу менән башларға мөмкин, һәм һәр проектты бергәләп башлағыҙ. Токсик булмаған, ҙур тотҡалы, ваҡ өлөштәре булмаған материалдар һайлағыҙ һәм этапты иҫтә тотоғоҙ. Процесс — иң мөһиме; тамамланған эш — өҫтәмә бүләк.
- Бер асыҡ беренсе аҙымы булған проекттарҙы һайлағыҙ, мәҫәлән, щёткаға буяу батырыу йәки һүрәтте йыртыу, шулай итеп кеше еңел башлай ала.
- Токсик булмаған, ҙур тотҡаһы булған, ваҡ өлөштәре һәм төтөнө булмаған, үткер ҡоралһыҙ материалдар файҙаланығыҙ.
- Бергә башлағыҙ, һуң артҡа сигенегеҙ. Күп кешегә беренсе һыҙыҡ йәки беренсе киҫеү генә кәрәк, унан ул үҙе дауам итә.
- Кешенең һәләте үҙгәргән һайын проектты яраҡлаштырығыҙ: башта етди эшкә, һуңынан ҙур, сенсор хәрәкәткә күсегеҙ.
- Техниканы түгел, һайлауҙарҙы һәм текстураларҙы маҡтағыҙ, һәм эш ояҡлы булмаҫ тиклем туҡтағыҙ.
Был биттә (10 бүлектәре)
Сәнғәт проекттары деменция булған кеше менән вакыт үткәреүҙең файҙалы ысулы. Улар ҡулдарҙы, күҙҙәрҙе һәм сенсорҙарҙы эшкә ҡушып, бергә һөйләшергә тема бирә. Был биттә ябай аҙымдар менән конкрет проекттар һәм материалдарҙы хәүефһеҙ һайлау буйынса кәңәштәр бар. Олартҡа ҡағылышлы принциптар, мәҫәлән, балаларса материалдарҙан ҡасыу, тураһында деменция булған олolar өсөн сәнғәт һәм ҡул эштәре биттә яҙылған.
Теләһә ниндәй сәнғәт проекты нисек башлана
- Башлар алдынан әҙерләнегеҙ. Бер йәки ике материал, юртып торған бәйләү һәм ылыҫҡы сепрәк һалығыҙ.
- Беренсе аҙымды күрһәтегеҙ. Щётканы буяуға батырығыҙ, беренсе киҫәкте йыртығыҙ йәки балсыҡтың бәләкәй кисәген ҡыҫығыҙ, һәм кешене шулай эшләргә сакырығыҙ.
- Янәшә эшләгеҙ. Үҙ проектығыҙҙы яҡында тотоғоҙ, шулай эш күҙәтеү түгел, уртаҡ булып тоҫтолор.
- Күргән нәмәне тураһында һөйләшегеҙ. Эшкә баһа биргәнсе, төҫтәрҙе, текстураларҙы һәм формаларҙы һүрәтләгеҙ.
- Энергия төшмәҫ элек туҡтағыҙ. Күпселек осраҡта ун-егерме минут яҡшы оҙонлоҡ.
Alzheimer’s Association сәнғәттең тойғоларҙы белдереү һәм ижадсылыҡ өсөн юл булыуын, һәм artistic осталыҡ талап итмәүен билдәләй. National Institute on Aging эшмәкәрлекте ваҡ, идара итергә еңел аҙымдарға бүлергә тәҡдим итә.
Акварель ҡушыу
Ауыр акварель ҡағыҙы, ҙур йомшаҡ щётка һәм бер нисә төҫ тәрәлке кәсәләрҙә алығыҙ. Ҡағыҙҙы таҙа һыу менән нымландырығыҙ, һуңынан кешегә төҫтәрҙе тамыҙырға рөхсәт итегеҙ. Ҡағыҙҙы йомшаҡ ҡына ятҡырып, төҫтәрҙең йөрөүенә ярҙам итегеҙ. Һөҙөмтә — план талап итмәгән, йомшаҡ, абстракт һүрәт.
- Беренсе этап: Төҫтәрҙе кеше үҙе һайласын һәм манзара буяһын.
- Урта этап: Ике-өс төҫ тәҡдим итегеҙ һәм нымландырыуҙы үҙегеҙ башҡарығыҙ.
- Һуңғы этап: Ҡағыҙҙы тотоғоҙ, ә кеше губка менән нөктәләп буяһын.
Журнал һүрәттәренән коллаж
Сәскәләр, ризыҡ, хайүандар, машиналар йәки сәйәхәт тураһындағы асыҡ фото булған журнал биттәрен йыйығыҙ. Һүрәттәрҙе ҙур киҫәктәр менән йыртығыҙ — ҡырҡыуға ҡарағанда еңелерәк, һәм уны ҡалын ҡағыҙға ябыштырығыҙ. Коллаж һөйләшеүгә яҡшы сәбәп: һәр һүрәт иҫтәлеккә алып бара ала. Һайларға һәм һортларға яраҡлы кешегә тап килә.
Йомшаҡ балсыҡ
Һауала ҡатҡан йәки йомшаҡ моделләү балсығын ҡыҫырға, әйләндерергә һәм баҫырға мөмкин. Ябай таҙа һауыт йәки яссы плитка яһағыҙ. Балсыҡ тойғо менән бик тәьҫирле, шуға күрә нәмәләрҙе ҡулға алырға яратҡан кешеләргә тыныслыҡ бирергә мөмкин. Киҫәктәрҙе ҙур тотоғоҙ, үткер осло ҡоралдарҙан ҡасығыҙ.
Ҡара ҡағыҙҙа мелок пастель
Ҡара ҡағыҙ пастель төҫтәрҙе асыҡ итә. Ҙур, ҡалын пастельдәр алығыҙ һәм кешегә киң һыҙыҡтар һыҙырға йә бармаҡ йәки кәғәҙә менән ҡушырға рөхсәт итегеҙ. Пастель туҙанлы, шуға күрә таҡтаҡ өҫтөндә эшләгеҙ һәм һуңынан ҡулдарҙы һөртөгөҙ. Токсик булмаған тип билдәләнгән йомшаҡ пастельдәр һайлағыҙ.
Япраҡ баҫтырыу
Бағзанан ҙур япраҡтар йыйығыҙ, йыуыла торған буяуҙы тамырҙарына һөртөгөҙ һәм япраҡты ҡағыҙға баҫығыҙ. Уны иғтибар менән ҡалҡытығыҙ һәм баҫмаға ҡарағыҙ. Был проект тышҡы һәм бағсылыҡ эшмәкәрлеге менән яҡшы бәйләнгән, һәм япраҡтар йыйыу өсөн ҡыҫҡа сәйәхәттән башланырға мөмкин.
Мата һәм сәскәләр ҡуйыу
Текстуралы мата өлгөләрен ҡулға тейгән тойғоға ҡарап һортлағыҙ, йә бер нисә яңы сәскә вазаға ҡуйығыҙ. Улар сенсор проекттар, бик аҙ баҫым менән. Һуңғы этаптағы кешеләргә лә яраҡлы. Тағы фекрҙәр өсөн деменция булған кешеләр өсөн сенсор эшмәкәрлек биттәрен ҡарағыҙ.
Сәнғәт материалдарын һайлау
Материалдар һыҙаттан бигерәк, хәүефһеҙлек һәм рәхәтлек өсөн мөһим. Һайлағанда түбәндәгеләргә иғтибар итегеҙ:
- Токсик булмаған һәм йыуыла торған: Токсик булмаған тип язылған ярлыҡтарға ҡарағыҙ һәм буяуҙар йыуыла торғанын тикшерегеҙ.
- Ҙур тотҡалар: Ҙур мелоктар, ҡалын щёткалар һәм ҡалын пастельдәр тотоу еңелерәк.
- Ваҡ өлөштәр юҡ: Йотоп ҡуйырға мөмкин булған моншаҡтар, төймәләр, ялтыр ялтыр һәм ергә төшкән ялтыр ҡомдан ҡасығыҙ.
- Үткер ҡоралдар юҡ: Хәүефһеҙ ҡайсылар ҡулланығыҙ йә ҡағыҙҙы ҡул менән йыртығыҙ.
- Аллергия: Латекс һәм билдәле тире хәссәлеге бармы, тикшерегеҙ.
- Контраст: Ябай аҡ йәки ҡара ҡағыҙҙағы асыҡ төҫтәр күрергә еңелерәк.
- Ҡыҫҡа исемлек: Ике-өс материал етә. Бик күп һайлау ҡаушатырға мөмкин.
- Таҙартыу еңел: Таҡтаҡ, пластик сепрәк һәм нымлы ҡыҙыл алығыҙ, шулай ҡатыҡлыҡ эштө туҡтатыу сәбәбе булмаһын.
Этап буйынса яраҡлаштырыу
Башланғыс этапта күпселек кеше ярҙам менән проектты планлаштыра һәм тамамлай ала. Урта этапта һайлауҙарҙы азыраҡ, күрһәтмәне күберәк бирегеҙ. Һуңғы этапта балсыҡ ҡыҫыу йә губка менән буяу кеүек сенсор процесстарға иғтибар итегеҙ, һәм һөҙөмтәне түгел, мәғәнәлә рәхәтләнегеҙ.
Этапҡа ҡараған өҫтәмә фекрҙәр өсөн башланғыс этап, урта этап һәм һуңғы этап эшмәкәрлеге биттәрен ҡарағыҙ. Әгәр кеше баш тартһа йәки ҡыйыулана, кеше «юҡ» тигәндә тигән ҡулланмабыҙ артҡа сигенергә нисек кәрәк икәнен аңлата.
Уйын менән парлағыҙ
Буяу сессияһынан һуң, тынысыраҡ дауам итеү өсөн планшетта буяу ярҙамсы булыуы мөмкин, йә тамамлау эшмәкәрлеге итеп һүрәт головоломкаһы. Икеһе лә нәҙек осталыҡ талап итмәй, ә ҡулдарҙы мәшғүл итә.
Дөйөм һорауҙар .
Деменция булған кешеләр өсөн нинди сәнғәт проекттары яраған?
Яҡшы варианттар: ауыр ҡағыҙҙа акварель, журнал һүрәттәренән коллаж, ҡыҫыу һәм баҫыу өсөн йомшаҡ балсыҡ, ҡара ҡағыҙҙа мелок пастель, йыуыла торған буяу менән япраҡ баҫтырыу, йәки матур мата йәки сәскәләр ҡуйыу. Кешенең ҡыҙыҡһыныуына һәм һәләтенә тап килгәнен һайлағыҙ.
Деменция булған кеше өсөн сәнғәт материалдарын нисек һайларға?
Токсик булмаған, йыуыла торған, ҙур тотҡалы һәм асыҡ төҫтәге материалдарға ҡарағыҙ; ваҡ моншаҡтар, төймәләр, ялтыр ялтыр, һыныҡ айнаға һәм үткер ҡайсыларға, йә йотоп ҡуйырға мөмкин булған нәмәләргә бармағыҙ. Аллергияны тикшерегеҙ, мәҫәлән, латекс перчаткалар йәки айырым буяуҙар. Яҡшы контраст ҡулланығыҙ, мәҫәлән, аҡ ҡағыҙҙа асыҡ төҫ, һәм материалдар исемлеген ҡыҫҡа тотоғоҙ.
Һуңғы этапта кеше сәнғәт менән шөғөлләнә аламы?
Эйе, ябай сенсор формалар менән: йомшаҡ балсыҡ ҡыҫыу, һыу һауыт өҫтөндә ҙур щётка менән буяу, йәки текстуралы мата өлгөләрен һортлау. Ҡулды йүнәлтергә кәрәк булыуы мөмкин. Төҫтәр тураһында ҡарау һәм һөйләшеү — ҡатнашыуҙың да юлы.
Улар «мин буяй белмәйем» тип әйтһә, нишләргә?
Сәнғәт — һәләт түгел, төҫтө һәм текстураны рәхәтләнеп кисереү тураһында икәнен аңлатығыҙ. Беренсе һыҙыҡты үҙегеҙ башлағыҙ һәм дауам итергә һорағыҙ. Әгәр ул һаман баш тартһа, башҡа эш тәҡдим итегеҙ; ҡарағыҙ: баш тартыу һәм ҡыйыу хәлдәр тураһында ҡулланма.
Сығанаҡтар
Беҙ был биттә таянған ойошмаларға һәм тикшеренеүҙәргә һылтанма яһайбыҙ. Һәр береһе бит яңыртылғанда тикшерелде.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities for dementia · NHS