Repons kout la
Pwojè atizay pou moun ki gen demans mache pi byen lè yo kout, yo fè apèl ak sans yo, epi yo gen yon premye etap ki klè. Eseye yon kouch akwarèl, yon kolaj ak foto magazin, ajil mou, lakre sou papye fonse, oswa anprent fèy, epi kòmanse chak pwojè ansanm. Chwazi materyèl ki pa toksik, ki gen manch gwo, ki pa gen ti moso ki ka detache, epi planifye selon etap la. Pwosesis la se sa ki pi enpòtan; yon travay fini se yon bèl bagay anplis.
- Chwazi pwojè ki gen yon sèl premye etap klè, tankou tranpe yon pensi oswa chire yon foto, pou moun nan ka kòmanse fasil.
- Sèvi ak materyèl ki pa toksik, ki gen manch gwo, ki pa gen ti moso, ki pa gen lafimen ni zouti ki pwente.
- Kòmanse ansanm, epi pran yon ti distans apre. Anpil moun bezwen sèlman premye kout pensi a oswa premye koupe a pou yo kontinye.
- Adapte pwojè a selon kapasite moun nan ap chanje, soti nan travay ki gen plis detay nan kòmansman rive nan mouvman laj ki fè apèl ak sans yo pita.
- Felicite chwa yo ak sansasyon yo, pa teknik la, epi sispann le pli vit ke aktivite a pa fè plezi ankò.
Sou paj sa a (10 seksyon)
Pwojè atizay se yon bon fason pou pase tan ak yon moun ki gen demans. Yo fè men yo, je yo ak sans yo travay, epi yo ba nou yon bagay pou nou pale sou li. Paj sa a ofri pwojè espesifik ak etap senp, ansanm ak konsèy pou chwazi materyèl san danje. Pou prensip ki dèyè atizay pou granmoun, tankou evite materyèl ki sanble ak sa pou timoun, gade atizana ak travay atizay pou granmoun ki gen demans.
Kijan pou kòmanse nenpòt pwojè atizay
- Prepare tout bagay anvan ou kòmanse. Mete youn oswa de materyèl, yon pwoteksyon pou tab la ak yon twal mouye.
- Montre premye etap la. Tranpe pensi a, chire premye moso a, oswa peze yon ti moso ajil, epi envite moun nan fè menm bagay la.
- Travay youn bò kote lòt. Kenbe pwòp pwojè ou tou pre pou aktivite a sanble pataje, pa sipèvize.
- Pale sou sa ou wè. Dekri koulè, tèksti ak fòm olye pou ou jije travay la.
- Sispann anvan enèji a bese. Dis a ven minit souvan se yon bon dire.
Alzheimer’s Association fè konnen atizay se yon fason pou eksprime santiman epi vin kreyatif san ou pa bezwen ladrès nan atizay. National Institute on Aging konseye divize aktivite yo an ti etap ki fasil pou jere.
Kouch akwarèl
Sèvi ak papye akwarèl epè, yon gwo pensi mou ak kèk koulè nan ti gode ki pa fon. Mouye papye a ak dlo pwòp, epi kite moun nan lage koulè sou li. Panche papye a dousman pou kite koulè yo koule. Rezilta a se yon imaj dou, abstrè ki pa bezwen plan.
- Etap bonè: Kite yo chwazi koulè yo epi pentire yon peyizaj.
- Etap mwayen: Ofri de oswa twa koulè epi mouye papye a pou yo.
- Etap avanse: Kenbe papye a pandan y ap tape li dousman ak yon eponj.
Kolaj ak foto magazin
Reyini paj magazin ki gen foto klè ak flè, manje, bèt, machin oswa vwayaj. Chire foto yo an gwo moso, sa ki pi fasil pase koupe yo, epi kole yo sou yon fèy katon. Kolaj mache byen kòm yon kòmansman konvèsasyon, paske chak foto ka mennen nan yon souvni. Li bon pou yon moun ki renmen klase ak chwazi.
Ajil mou
Ajil ki sèch nan lè a oswa ajil modle mou ka penyen, woule ak peze. Fè yon bòl senp oswa yon ti plak plat. Ajil bay anpil sansasyon nan men, kidonk li ka ede moun ki renmen manyen bagay santi yo kalm. Kenbe moso yo gwo, epi evite zouti ki gen pwent pwente.
Lakre sou papye fonse
Papye fonse fè koulè lakre yo parèt pi klè. Sèvi ak gwo lakre epè epi kite moun nan fè gwo tras oswa melanje koulè yo ak yon dwèt oswa yon moso papye. Lakre fè pousyè, kidonk prepare aktivite a sou yon plato epi siye men yo apre. Chwazi lakre mou ki make pa toksik.
Anprent fèy
Ranmanse gwo fèy nan jaden an, pase penti ki ka lave sou venn yo, epi peze fèy la sou papye. Retire l dousman epi admire anprent lan. Pwojè sa a mache byen ak aktivite deyò ak jadinaj, epi li ka kòmanse ak yon ti mache pou ranmanse fèy.
Aranjman twal ak flè
Klase ti moso twal ki gen diferan tèksti selon sansasyon yo, oswa aranje kèk flè fre nan yon vaz. Sa yo se pwojè ki fè apèl ak sans yo epi ki pa mete anpil presyon. Yo bon tou pou moun ki nan etap avanse yo. Pou plis lide, gade aktivite sansoryèl pou moun ki gen demans.
Chwazi materyèl atizay
Materyèl yo pi enpòtan pou sekirite ak konfò pase pou kalite. Lè w ap chwazi, konsidere sa yo:
- Pa toksik epi ka lave: Chèche etikèt ki di pa toksik epi verifye ke penti yo ka lave.
- Manch gwo: Gwo kreyon, pensi epè ak gwo lakre pi fasil pou kenbe.
- Pa gen ti moso: Evite ti pèl, bouton, payèt ak payèt lach ki ka vale.
- Pa gen zouti ki pwente: Sèvi ak sizo sekirite oswa chire papye a ak men.
- Alèji: Verifye si gen latèks, ak nenpòt sansiblite po ou konnen.
- Kontras: Koulè klè sou papye blan oswa sou papye fonse pi fasil pou wè.
- Yon lis kout: De oswa twa materyèl ase. Twòp chwa ka bay moun nan twòp chaj.
- Netwayaj fasil: Sèvi ak yon plato, yon fèy plastik ak yon twal mouye, pou salte pa vin yon rezon pou sispann.
Adapte selon etap
Nan etap bonè, pifò moun ka planifye epi fini yon pwojè ak yon ti èd. Nan etap mwayen, ofri mwens chwa ak plis gidans. Nan etap avanse, konsantre sou pwosesis ki fè apèl ak sans yo, tankou peze ajil oswa tape penti ak yon eponj, epi jwi rezilta a olye pou konsantre sou fini travay la.
Pou plis lide selon etap, gade etap bonè, etap mwayen ak aktivite pou etap avanse. Si moun nan refize oswa vin fristre, gid nou an sou lè yon moun di non eksplike kijan pou pran yon ti distans.
Konbine ak yon jwèt
Apre yon sesyon penti, eseye koloryaj sou yon tablèt pou yon aktivite ki pi trankil apre, oswa yon puzzle foto kòm yon aktivite pou fini. Tou de kenbe men yo okipe san yo pa mande yon ladrès presi.
Kesyon yo poze souvan
Ki pwojè atizay ki bon pou moun ki gen demans?
Bon opsyon yo gen ladan kouch akwarèl sou papye epè, kolaj ak foto ki soti nan magazin, ajil mou pou penyen ak peze, lakre sou papye fonse, anprent fèy ak penti ki ka lave, ak aranjman twal oswa flè. Chwazi sa ki ale ak enterè ak kapasite moun nan.
Kijan pou m chwazi materyèl atizay pou yon moun ki gen demans?
Chèche materyèl ki pa toksik, ki ka lave, ki gen manch gwo ak koulè klè, epi evite ti pèl, bouton, payèt, vè mouye, sizo ki pwente ak tout bagay ki ka vale. Verifye si gen alèji, tankou gan an latèks oswa sèten penti. Sèvi ak bon kontras, tankou papye blan ak yon koulè klè, epi kenbe lis materyèl la kout.
Èske yon moun ki nan etap avanse ka fè atizay?
Wi, ak fòm senp ki fè apèl ak sans yo. Eseye peze ajil mou, pentire ak yon gwo pensi sou yon plato dlo, oswa klase ti moso twal ki gen diferan tèksti. Ou ka bezwen gide men l. Gade epi pale sou koulè yo se yon fason pou patisipe tou.
E si yo di yo pa ka pentire?
Rasure yo ke atizay se pou jwi koulè ak tèksti, pa pou gen ladrès. Kòmanse premye kout pensi a ou menm epi envite yo kontinye. Si yo toujou refize, ofri yon lòt aktivite; gade gid sou refi ak fristrasyon an.
Sous
Nou mete lyen ki mennen nan òganizasyon ak etid paj sa a baze sou yo. Nou te verifye chak sous lè paj la te mete ajou.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities for dementia · NHS