Деменция өсөн головоломкалар: пазлдар һәм һүҙ уйындары

Ҙур өҫтәл өҫтөндә йәйелгән пазл — иң еңел уртаҡлашыла торған эштәрҙең береһе. Һеҙ һөйләшмәй ҙә бергә ултыра алаһығыҙ, рәсем һөйләшергә тема бирә, һуңғы детальде ҡуйыу ҙа ҡыуаныс килтерә. Әммә головоломкалар деменция үҙгәреү менән үҙгәрергә тейеш. Бик ауыр пазл тыныс кисте ауыр кисергә әйләндерергә мөмкин. Был биттә пазлдарҙы, һүҙ головоломкаларын һәм еңел онлайн головоломкаларҙы нисек һайлау һәм әҙерләү, ә улар ауырлашҡанда нимә эшләү тураһында яҙылған.

Головоломкалар деменцияла булған кешеләр өсөн файҙалымы?

Күптәре уларҙы ошата, айырыуса элек шөғөлләнгәндәр. Alzheimer’s Foundation of America башлангыс этап өсөн һүҙ эҙләүҙәрҙе, карта һәм таҡта уйындарын атай, ә NHS планшеттағы онлайн уйындар менән головоломкаларҙы аралашыуҙы һаҡлау юлы итеп телгә ала.

Головоломка — дауалау саралары түгел. Һис бер головоломка деменцияны туҡтатыуы йәки әкренәйтеүе иҫбатланмаған; деменция һәм аҡыл уйындары тураһындағы биҙәбеҙ тикшеренеүҙәрҙе аңлата. Головоломка башҡарыуҙың сәбәбе — ул бергә ярһыу, ҡыҙыҡлы сәғәт үткәрергә ярҙам итә. Alzheimer’s Association был хаҡта шулай ти: өлгәшкән һөҙөмтәгә түгел, ҡыуанысҡа иғтибар итегеҙ.

Деменцияла булған кеше өсөн пазлды нисек һайларға?

Этап исеменә түгел, кешенең нимә ошатыуына һәм алдағы головоломка нисек барыуына ҡарағыҙ.

Деталдәр һаны

Дөрөҫ һан юҡ. Ғүмер буйы головоломка йыйған кеше башта бер нисә йөҙ деталде лә ошатырға мөмкин, ә икенселәр ун-ун ике деталдә иң ҡәнәғәт. Практик ҡағиҙә: әгәр алдағы головоломка эш кеүек тойолһа, тап ярты деталдәре булғанын алығыҙ. Әгәр ул тиҙ тамамланһа һәм кеше тағы теләһә, бер аз ҙурыраҡ алығыҙ.

Деталь ҙурлығы һәм тойолошо

• Ҙурыраҡ деталдәр күреү, алыу һәм әйләндереү өсөн еңелерәк.
• Ҡалын, нық деталдәр урынынан ҡуҙғалмай һәм төшөрөп ҡуйһағыҙ ҙа ҡурҡмай.
• Матовый өҫтө ламп йәки тәҙрә яҡтыһындағы йылтыраудан ҡотолдора.
• Ваҡ деталдәрҙән ҡағылығыҙ, әгәр кеше һуңынан нәмәләрҙе ауыҙына һалыуы ихтимал булһа, ул деменцияның һуңғы осоронда була.

Рәсем

• Олоҡ темалар. Баҡсалар, ашханалар, иҫке машиналар, фермер хайуандары, диңгеҙ буйы ҡасабаһы, яратҡан спорт. Мультфильмдар йәки бала уйынсыҡтарына оҡшаған нәмәләр түгел.
• Төрлө төҫтәге айырым өлөштәр. Ҡыҙыл абзар, зәңгәр ҡороҡ һәм йәшел баҫыу, күк йөҙө ярты головоломканы биләгән рәсемгә ҡарағанда еңелерәк.
• Таныш һәм шәхси. Кешенең йәшәгән урыны йәки яратҡан шөғөлө тураһындағы рәсем һөйләшергә бай тема бирә. Ҡайһы бер баҫма ойошмалар ғаиләүи фотоһурәттән пазл яһай ала.

Головоломкаға бергә нисек ҡатнашырға?

Уны шулай әҙерләгеҙ, кеше тиҙ генә ыңғай өлөшкә килә алһын.

1. Яҡшы урын һайлағыҙ. Яҡтыһы яҡшы, ҡулдыҡлы сәндәле ултырғыс, һәм головоломка торһон өсөн өҫтәл йәки таҡта.
2. Ҡапҡа ҡапҡасын күренеп торған урында ҡуйығыҙ, икегеҙ ҙә күрә алһындар.
3. Деталдәрҙе башлар алдынан йөҙө менән аҫтан борғоҙ.
4. Ҡырҙарҙы үҙегеҙ тәртипкә килтерегеҙ, йәки тышҡы сиктәрен башлап, уртаһын уларға ҡалдырығыҙ.
5. Деталдәрҙе төҫө буйынса бер нисә ярымшар һауыт йәки таҡталарға бүлеп һалығыҙ.
6. Өйөм ауыр булһа, бер-бер артлы деталь тапшырығыҙ. «Мин уйлайым, был абзарҙың өлөшө».
7. Рәсем тураһында һөйләшегеҙ, прогресс тураһында түгел. «Был атайымдың йөҙгән ҡайығына оҡшаған».
8. Головоломканы ҡалдырығыҙ. Ҡайтып эшләргә бер нисә көн буйы мөмкинлек бирегеҙ. Ашыҡмағыҙ.
9. Яҡшы көйөҫтә туҡтағыҙ, бер деталь ултырғандан һуң, әле күңелле саҡта.

National Institute on Aging кешенең башлауға ярҙам итергә, ҡыйынлыҡты күҙәтергә һәм кәрәк булғанда ул ҡарап ҡына торһон, тигән кәңәш бирә. Һеҙ деталдәр һалғанын күреү һәм кайһы урынға ҡуйырға мөмкинлеген күрһәтеү — ҙә ҡатнашыу.

Онлайн еңел головоломкалар

Планшет головоломкаһының үҙ файҙалары бар: деталь юғалмай, рәсемдәр экранды тултыра, һәм өҫтәлде таҙартыу кәрәкмәй.

Беҙҙең бушлай Рәсем головоломкаһы рәсемде 4 йәки 9 деталгә бүлә. Рәсем тулы булғанса, ике деталгә тейеп алмаштырығыҙ. Тулы рәсем ярҙамсы булып экранда тора, таймер юҡ, һәм теләһә ҡайһы ваҡытта туҡтай аласығыҙ. Дүрт деталь урта этапта, яҡында ярҙамсы булғанда, күп кешегә тап килә.

Тағы ла ябайыраҡ рәсем уйыны өсөн Оҡшашын таб ҡарағыҙ: өҫтәге рәсемгә оҡшаған рәсемгә тейәһегеҙ, йәки Бергә һортлау: рәсемдәр һауыттарға, мәҫәлән, ашхана йәки баҡсаға бүленә.

Һүҙ головоломкалары: һүҙ эҙләү һәм кроссвордтар

Һүҙ головоломкалары элек ҡыуаныс бирһә, ошо кешеләргә тап килә, ғәҙәтә деменцияның башында.

• Ҙур хәрефтәге һүҙ эҙләү. Беҙҙең бушлай Һүҙ эҙләү ҙур хәрефтәр һәм бер нисә генә һүҙ ҡуллана, улар тик буйлап һәм ни буйлап ята, ҡыйшыҡ йәки артҡа түгел. Экранда уйнағыҙ йәки баҫтырығыҙ.
• Исемлекте юғары тауыш менән уҡығыҙ. Береһе һүҙ уҡый, икенсеһе уны эҙләй. Тик беренсе хәрефте түңәрәкләү ҙә бик яҡшы.
• Ҙур хәрефтәге кроссвордтар башлангыс этапта эшләй ала. Һорауҙарҙы юғары тауыш менән уҡығыҙ, ҡәләмде бүлешегеҙ һәм яуаптарҙы бергә яҙығыҙ. Еңел, темалы кроссвордтар кросс-шифрлы кроссвордтарға ҡарағанда яҡшыраҡ.
• Һүҙҙәр тураһында һөйләшегеҙ. «Баҡса» һүҙе помидорҙар тураһында ун минут һөйләшеү тыуҙыра ала.

Ҡағыҙ уйындары һәм уларҙы күренеп тороу һәм тотоуға еңел булһын өсөн нисек баҫтырыу тураһында күберәк белергә теләһәгеҙ, деменция өсөн бушлай баҫма эштәр биттәрен ҡарағыҙ.

Һәр этапҡа ниндәй головоломкалар тап килә?

Этаптар бер-береһе менән кисешә, яҡшы һәм ауыр көндәр — ғәҙәти хәл.

Головоломканы ҡасан еңеләйтергә йәки туҡтатырға?

Һуҙыу, деталдәрҙе этеп ҡуйыу, ҡабат-ҡабат «мин ала алмайым» тип әйтеү йәки борсолоу ҡараш — үҙгәртергә кәрәк булған билдәләр, көсләргә түгел.

• Кәметегеҙ. Азыраҡ деталдәр, йәки һуңғы бер нисә деталде генә уларға ҡалдырығыҙ.
• Күберәк үҙегеҙ эшләгеҙ һәм еңел өлөштәргә ярҙам һорағыҙ.
• Яҡындағы башҡа эшкә күсегеҙ: деталдәрҙе төҫө буйынса тәртипкә килтереү, 4 деталле онлайн головоломка, йәки буяу.
• Туҡтағыҙ. Һалығыҙ, сәй эсегеҙ. Һуңынан икенсе көндө ҡайтырға мөмкин, йәки бөтөнләй ҡайтмаҫҡа ла.

Әгәр головоломкалар ҡыйын булған нәмәне иҫкә төшөрә башласа, уларҙан баш тартыу ҙа дөрөҫ. Бергә яҡшы ваҡыт үткәрергә башҡа күп юлдар бар; беҙҙең 101 эш идеяһы караштырырға яхшы урын.