Ciϑra-Handāta Manaŋhō Yām: Vacā Paitišciϑrāca

Ciϑra-handātəm paiti myazda-paiti sparta aēva yā hu-kərətatəmā vərəzā haxədrāi asti. Haδa šyeiti a-framrava paitiš, ciϑrəm fra-mraocim dāδaiti, apama-kərəfšca paiti-daϑa šātīm baraiti. Ciϑra-handātā vi-carənti yaδa manaŋhō carəϑra vi-caraiti. Handātəm yā a-hu-kərəta asti aγa-xšapəm daide ana-rāštəm kərənaoiti. Aēva paitiš mraoti yaϑa ciϑra-handāta, vacō-frašnā, ayō-ciϑrāca vīcinahi, yaδaca bāra a-hu-kərəta caraiti.

Hantī-nō ciϑra-handāta vaŋhava aēibyō yōi manaŋhō carənti?

Paoirīš aēibyō rāmən vərəzyenti, frāyō yōi parō handātā fra-kərənvan. Alzheimer’s Foundation of America vacō-vīciϑra, kārtā-kərəta, myazdō-paitīšca paiti paoiryāi ratav mraoti, NHS ayō-kərəta ciϑrāiš paiti ayō-paiti fra-mraoti yaϑa haδa-caran.

Ciϑra-handāta nōit baēšaza hanti. Nōit handātəm a-taršvanə mraoti manaŋhō carəϑrəm; ahmākam paiti-dāta brain games and dementia cistīm fra-daite. Ciϑra-handātəm vərəzyeiti yaϑa rāma-aipi haxədrahe ahmī zrūde hāca paitiš. Alzheimer’s Association framraoti: rāməm paiti-dāra, nōit frasaxtīm.

Yaϑa vīcinahi ciϑra-handātəm ahmāi yō manaŋhō carəiti?

Vīcinu yaϑa narə rāməm vindaiti yaϑaca parō handātəm carat, nōit nāmāi ratōiš.

Ciϑrahe kərəfš

Nōit asti aēva arəza. Yō narə hazaŋrō-kərəfš parō vərəzyat paiti kamnō satō vindat, anyō duva-dasa kərəfš vərəzyeiti. Hu-kərəta raϑa: yezi parō handātəm arəza vərəzya manyata, kamna-kərəfš paitiš cōiš. Yezi mošu fra-kərəta ahmāica frāyō vasati, masō fra-bara.

Kərəfš masō paiti-dātəmca

• Masō kərəfš hu-dīti, hu-grəwnaiti, hu-vərəzyaiti hanti.
• Stūra, amavatō kərəfš paiti-štanti yezi ava-patanti.
• A-raocana paiti-dāta rōxsnahe uz-raocanəm kərənaoiti.
• Kasu-kərəfš paiti-tara yezi narə ahmī zrūde paiti āhō kərənvan.

Ciϑrəm

• Mazāuta ciϑrā. Pairi-daēza, xᵛarəϑa-hanmāna, parō vāša, pasu, zrayō-cašma, vazrahe vərəza. Nōit aparanāyuka nōit kahrkāsa.
• Vī-raocana rōkō-kara. Suxra vāša, xšvaēpa nava, zairita sparta huka-vərəzya hanti yaϑa asmanahe nimatō.
• Xšnavana hu-zaota. Ciϑrəm ahmāi dāmō yahrī bi-vaza vā kāma-vərəza fra-mraocim baraiti. Paiti-paoirīš vərəzō nmāna-ciϑrəm handātəm kərənvan.

Yaϑa ciϑrəm haδa vərəzyata?

Paiti-dā yaϑa narə a-draoga rāmāi frā-vərəzyat.

1. Vahštəm hanmānəm vīci. Vaŋhuš raocao, gātuš aršnō-dāra, myazdō yaϑa handātəm paiti-štāt.
2. Sarō-pidam paiti-dara yaϑa dōiϑrābya dīra.
3. Paiti-dātəm ciϑra-kərəfš uz-kərəna parō vərəza.
4. Arəza vī-cinu tūm xvaē-vərəzəm, vā dāra fratamam kərəna havanāi arəza.
5. Rōka-kərəfš vī-cinu paiti kasu-paitīš.
6. Aēva-kərəfš fra-bara yezi pouru-bāra manyete. “Manya mām aēva kərəfš hanmānahe asti.”
7. Framrava ciϑrəm, nōit frasaxtīm. “Aēva navi yā parō pitarə dārayat maēša.”
8. Dara paiti. Paiti-ayata paiti pouru ayāra. Nōit arəθra asti.
9. Rāzarə ava-jata, yaδa aēva kərəfš nidaite, yaδa rāma dārayeiti.

National Institute on Aging paiti-sāstayā: ahmāi frā-cara, a-rāštīm dīra, dā ahmāi dīti paiti-dā yezi rāməm vindat. Dīti yaϑa handātəm kərənaoši, zastāica paiti-sāstayā, aēvacit haxədra asti.

Hu-kərəta ayō-ciϑra

Ayō-paitiš ciϑra vī-ciϑrəm dāδaiti: nōit a-vištō kərəfš, masō ciϑrā yā paiti-dātəm pərənaoiti, nōit myazdō a-draoga.

Ahmākam a-xraoždva Picture puzzle ciϑrəm caϑru vā nava vā kərəfš bərəiti. Dva kərəfš spara yaϑa ciϑrəm vīspō-hu-kərəta caraiti. Ciϑrəm paitiš dōiϑrābya paiti-štāt, nōit zru-marəza asti, yaδaca vasahi ava-jata. Caϑru kərəfš maidyānāi ratōi vaŋhuš asti haδa haxaya.

Aparō hu-kərətatara ciϑrāi, Find the same paiti-cōiš, yaδa ciϑrəm spara yā stūi paiti-daite, vā Sort together, yaδa ciϑrā paiti-kərəta vazinti yaϑa hanmāna vā pairi-daēza.

Vacō-frašnā: vacō-vīciϑra vacā-viϑrāca

Vacō-frašnā aēibyō vaŋhava hanti yōi parō aēte rādayan, paoiryāi ratōi.

• Masō-fravaoca vacō-vīciϑra. Ahmākam a-xraoždva Word search masō fravaocō kamna vacā dārayeiti, frāča avača vazinti, nōit vi-taraca aparaca. Ayō-paiti vərəzya vā parō-fravaoce kərənu.
• Fra-srāvaya vacā. Aēva narə vacō srāvayeiti, anyō vī-cinaiti. Paoirya-akšara paiti-dāta aēva vasati.
• Masō-fravaoca vacā-viϑra paiti dāma paoiryāi ratōi vaŋhava hanti. Fra-srāvaya vacā, haδa kalama dāra, vacā paiti-dāta. Hu-kərəta vacā vaŋhava hanti yaϑa rāzō-vacā.
• Framrava vacā paiti. “Pairi-daēza” dasa zru paiti zairita-yāva framrava baraiti.

Aparō naskō-vərəzāi yaϑaca paiti-fravaocahi yaϑa dōiϑrābya zastanāica huka-vərəzya hanti, dīra free printable dementia activities.

Yā ciϑra yōi ahmāi ratōi vazinti?

Ratav haδa carənti, vaŋhava aγaca ayāra hu-zaota hanti.

Yaδa handātəm hu-kərətatara kərənōi, vā ava-jata?

Paiti-dāra ahura-paitiš, kərəfš fra-spara, paiti-mraoci “Nōit tūm vərəzyemi” vā uz-taršvanəm. Aēte ciϑrā hanti yaδa vi-carahi, nōit staxma vərəzyahi.

• Kasum kərənu. Kamna kərəfš, vā apara kərəfš havanāi dāδai.
• Frāyō tūm xvaē-vərəzəm kərənu ahmāica hu-kərəta aipi fra-bara.
• Paiti anyō handātəm cara: rōka-vīciϑrəm, caϑru-kərəfš ayō-ciϑrəm, vā coloring.
• Ava-jata. Paiti-dāra paiti-šataca xᵛarəϑa xᵛara. Ayāra paiti paiti-asa, vā nōit paiti.

Yezi handātəm bāra paiti-mraoti čim a-hu-kərəta asti, a-draoga ava-jata. Paoirīš anyā paiti-dātā vaŋhava haxədrāi hanti; ahmākam 101 activity ideas vahštəm gātūm dārayeiti.