Legkaarte vir mense met demensie: Bou- en woordraaisels

’n Legkaart wat op die eettafel uitgesprei lê, is een van die maklikste aktiwiteite om saam te geniet. Julle kan rustig langs mekaar sit sonder om te praat, die prent gee iets om oor te gesels, en dit voel goed om daardie laaste stukkie in te pas. Legkaarte moet egter aanpas soos wat demensie verander. ’n Legkaart wat te moeilik is, kan ’n rustige middag in ’n frustrerende een verander. Hierdie bladsy verduidelik hoe om legkaarte, woordraaisels en maklike aanlyn legkaarte te kies en reg te sit, en wat om te doen wanneer dit moeilik raak.

Is legkaarte goed vir mense met demensie?

Baie mense geniet dit, veral diegene wat vroeër van legkaarte en raaisels gehou het. Die Alzheimer’s Foundation of America lys woordsoekers, kaartspeletjies en bordspeletjies onder aktiwiteite vir die vroeë stadium, en die NHS noem aanlyn speletjies en legkaarte op tablette as een manier om besig te bly.

Legkaarte is nie ’n behandeling nie. Geen legkaart het al getoon dat dit demensie kan vertraag of stopsit nie; ons gids oor breinspeletjies en demensie verduidelik die navorsing. Die rede om ’n legkaart te bou, is dat dit ’n aangename, rustige uurtjie saam kan bied. Die Alzheimer’s Association som dit goed op: fokus op die genot, nie op prestasie nie.

Hoe kies jy ’n legkaart vir iemand met demensie?

Kyk na wat die persoon geniet en hoe die vorige legkaart afgeloop het, nie na ’n stadiumetiket nie.

Aantal stukke

Daar is nie ’n vaste getal wat reg is nie. Iemand wat sy lewe lank legkaarte gebou het, kan vroeg in die verloop dalk nog ’n paar honderd stukke geniet, terwyl iemand anders die gelukkigste is met ’n dosyn. ’n Praktiese riglyn: as die vorige legkaart soos harde werk gevoel het, kies een met omtrent die helfte minder stukke. As dit vinnig voltooi is en die persoon wou nog bou, kan jy die aantal stukke effens verhoog.

Grootte en gevoel van die stukke

• Groter stukke is makliker om te sien, op te tel en te draai.
• Dik, stewige stukke skuif nie maklik rond nie en breek nie as hulle val nie.
• ’n Mat afwerking verminder weerkaatsing onder lampe en vensters.
• Vermy baie klein stukkies as die persoon dalk dinge in die mond steek, wat later met demensie kan gebeur.

Die prent

• Onderwerpe vir volwassenes. Tuine, kombuise, ou motors, plaasdiere, ’n kusdorpie of ’n gunsteling sportsoort. Nie tekenprente of enigiets wat soos kinderspeelgoed lyk nie.
• Duidelike kleurdele. ’n Rooi skuur, ’n blou boot en ’n groen veld is makliker as ’n blou lug wat die helfte van die legkaart beslaan.
• Bekend en persoonlik. ’n Prent van ’n plek waar hulle gewoon het of ’n stokperdjie waarvan hulle gehou het, gee baie om oor te gesels. Party drukwinkels kan selfs ’n gesinsfoto in ’n legkaart omskep.

Hoe bou julle ’n legkaart saam?

Rig dit so in dat die persoon dadelik by die lekker deel kan uitkom.

1. Kies ’n goeie plek. Goeie lig, ’n stoel met armleunings, en ’n tafel of skinkbord waar die legkaart kan bly lê.
2. Stut die boksdeksel orent waar julle albei dit maklik kan sien.
3. Draai die stukke met die prentkant na bo voor julle begin.
4. Sorteer die randstukke self uit, of bou eers die raam en los die binnekant vir hulle.
5. Groepeer stukke volgens kleur in ’n paar plat bakkies of borde.
6. Gee een stuk op ’n slag aan as die hoop te veel raak. “Ek dink hierdie stukkie pas by die skuur.”
7. Gesels oor die prent, nie oor die vordering nie. “Dit lyk net soos die boot wat my pa gehad het.”
8. Los dit oop. Kom oor ’n paar dae daarna terug. Daar is geen haas nie.
9. Eindig op ’n goeie noot, net nadat ’n stukkie ingepas is, terwyl dit nog aangenaam voel.

Die National Institute on Aging beveel aan om die persoon te help begin, op te let vir tekens van frustrasie en hulle bloot te laat kyk as hulle dit meer geniet. Om te kyk hoe jy stukke inpas en te wys waar een dalk hoort, is steeds volwaardige deelname.

Maklike aanlyn legkaarte

’n Legkaart op ’n tablet het groot voordele: geen verlore stukkies nie, groot prente wat die skerm vul, en geen tafel wat afgepak hoef te word nie.

Ons gratis Prentlegkaart verdeel ’n prent in 4 of 9 stukke. Tik op twee stukke om hulle om te ruil totdat die prent heel is. Die voltooide prent bly op die skerm as ’n gids, daar is geen tydhouer nie, en julle kan enige tyd ophou. Vier stukke pas goed by baie mense in die middelstadium wanneer iemand langs hulle sit.

Vir nog eenvoudiger prentaktiwiteite, probeer Soek dieselfde, waar jy op die prent tik wat ooreenstem met die een boaan, of Sorteer saam, waar prente in mandjies soos die kombuis of die tuin geplaas word.

Woordraaisels: woordsoekers en blokkiesraaisels

Woordraaisels pas by mense wat nog altyd daarvan gehou het, gewoonlik vroeër in die verloop van demensie.

• Grootdruk-woordsoeker. Ons gratis Woordsoeker gebruik groot letters en slegs ’n paar woorde, wat net dwars en af loop, nooit diagonaal of agterstevoor nie. Speel dit op die skerm of druk dit uit.
• Lees die lys hardop. Een persoon lees ’n woord, en die ander een soek daarna. Om net die eerste letter te omkring, is heeltemal goed.
• Grootdruk-blokkiesraaisels uit raaiselboeke kan vroeg in die verloop goed werk. Lees die leidrade hardop, deel die pen en vul die antwoorde saam in. Maklike blokkiesraaisels met ’n tema werk beter as kriptiese raaisels.
• Gesels oor die woorde. “Tuin” kan lei tot tien minute se gesels oor tamaties.

Vir meer papieraktiwiteite en hoe om hulle uit te druk sodat hulle maklik is om te sien en vas te hou, sien gratis drukbare demensie-aktiwiteite.

Watter legkaarte pas by elke stadium?

Stadiums oorvleuel, en goeie en moeilike dae is heeltemal normaal.

Wanneer moet jy ’n legkaart makliker maak, of ophou?

Let op vir sugte, stukke wat weggestoot word, herhaalde “Ek kan nie” of bekommerde kyke. Dit is tekens om iets te verander, nie om aan te hou druk nie.

• Maak dit kleiner. Minder stukke, of los net die laaste paar vir hulle.
• Doen self meer daarvan en nooi hulle om met die maklike dele te help.
• Skakel oor na iets soortgelyks: sorteer stukke volgens kleur, ’n aanlyn legkaart met 4 stukke, of inkleur.
• Hou op. Sit dit eenkant en geniet ’n koppie tee. Julle kan ’n ander dag daarna terugkom, of glad nie.

As legkaarte begin voel soos ’n herinnering aan dinge wat moeilik is, is dit heeltemal reg om dit te laat vaar. Daar is baie ander maniere om goeie tyd saam deur te bring; ons 101 aktiwiteitsidees is ’n goeie plek om te begin kyk.