Mgbe Onye nwere Dementia Ewe Iwe ma ọ bụ Ghọọ Ihe Ike

Iwe nwere ike ịbụ okwu, ịkwa ụda ma ọ bụ ịkụ aka, nke nwere ike ime ka onye ọ bụla nọ nso ghara ịnwe obi ụtọ. Omume ahụ nwere ike ọ gaghị abụ nke a chụrụ n’obi. Ọ pụtaghị na onye ahụ chọrọ imerụ onye ọ bụla. Mbụ, mee ka ọnọdụ ahụ dị nchekwa, mgbe ahụ chọọ ihe onye ahụ chọrọ.

Kedu ihe m ga-eme mgbe iwe ghọrọ ihe ike?

Kwụsị ọrụ ahụ, kwaga azụ ma kwuo ahịrịokwu dị mkpirikpi na n’udo. Alzheimer’s Association na-atụ aro ka ndị na-elekọta lekwasị anya n’uche, kwuo okwu nwayọọ ma belata ihe na-eme ka onye ahụ hụ ụzọ ọzọ. Ọ bụrụ na ị nọ n’ihe ize ndụ ozugbo ma ọ bụ onye ọ bụla merụrụ ahụ, kwaga n’ebe nchekwa ma kpọtụrụ ndị mberede nke mpaghara.

• Kwụsị ihe na-eme ma ọ bụrụ na ị nwere ike. Ọ bụrụ na ịsa ahụ, iyi uwe, nleta ma ọ bụ ọrụ ọzọ na-eme ka onye ahụ nwee nsogbu, kwụsị. Ọ nwere ike ichere ma ọ bụrụ na enweghị mkpa ozugbo maka nchekwa ma ọ bụ ahụike.
• Nye oghere. Kwaga azụ ma debe ụzọ doro anya maka onye ọ bụla iji pụọ. Ekwula, ejikọtaghị ma ọ bụ kpọọ onye ahụ aka n’enweghị atụ.
• Jiri olu dị jụụ na okwu dị mkpụmkpụ. Ị nwere ike iji ya sị, “Ahụrụ m na ị nwere iwe. Aga m enye gị oghere.” Atụla ọgbọ, ekwula ma ọ bụ chọọ ka ọ kọwaa ihe kpatara ya.
• Kpaa ndị ọzọ n’ebe dị anya. Nwa, onye ọbịa ma ọ bụ onye inyere aka nwere ike iga ụlọ ọzọ ka onye ahụ jụụ. Otu onye na-ekwu okwu n’udo nwere ike ịdị mfe karịa ọtụtụ ndị na-anwa inyere aka n’otu oge.
• Pụọ ma ọ bụrụ na e nwere ihe ike anụ ahụ. Gaa n’ebe nchekwa ma rịọ onye ọzọ enyemaka. Atụla ịchọ ijide onye ahụ.

Alzheimer’s Society na-atụ aro ịkwaga azụ, izere ijide ma ọ bụ ịkpọ aka ngwa ngwa, na ịpụ ịchọ enyemaka ma e nwee ihe ike anụ ahụ. Alzheimer’s Association na-ekwukwa na ị kwesịrị ịjụ ikike, belata ihe na-eme ka onye ahụ nwee ọkụ na ịgbanarị ma ọ bụ ijide onye ahụ. Jiri nọmba mberede nke ebe ị nọ mgbe e nwere ihe ize ndụ ozugbo; atụla ka ihe ahụ gafee ma ọ bụrụ na a pụrụ imerụ onye ọ bụla ahụ.

Kedu ihe nwere ike ịkpata omume a?

Ihe ọ bụla nwere ike ịbụ ihe kpatara ya, onye ezinụlọ enweghị ike ịchọpụta ihe kpatara ya. Alzheimer’s Association na-edepụta nsogbu anụ ahụ, nrụgide gburugburu ebe ma ọ bụ nsogbu nkwurịta okwu dị ka ihe ndị nwere ike ịkpata ya.

Lebara anya n’ihe mere ọ dịghị anya tupu mgbanwe ahụ:

• Ọ dara ada, agụụ gbuo ya, ọ mị ma ọ bụ ọkụ ma ọ bụ oyi gbuo ya, ma ọ bụ ọ nọ n’ọnọdụ na-adịghị mma?
• Ọrụ ahụ siri ike, ọ dị ngwa ma ọ bụ ọ dịghị amara? Onye ọ bụla ga-aga n’ihu mgbe onye ahụ gosipụtara nsogbu?
• Enwere mkpọtụ siri ike, ọtụtụ ndị na-ekwu okwu, ihe na-ejupụta ebe ma ọ bụ ebe a na-amaghị?
• Onye ahụ nwere nsogbu ịhụ ma ọ bụ ịnụ ihe na-eme?
• Ọgwụ, omume ma ọ bụ onye na-elekọta ma ọ bụ ọnọdụ ahụike gbanwere n’oge na-adịbeghị anya?

Alzheimer’s Society na-atụ aro ilele ụkpụrụ ma chee echiche ka ọnọdụ ahụ si dị onye ahụ site n’anya ya. Ajụjụ ndị a bụ ntụaka maka nlebara anya, ọ bụghị ihe akaebe na otu ihe kpatara omume ahụ. Atụla onwe gị ka ị nyochaa, jide ma ọ bụ nye onye ahụ ọgwụ.

Kedu ka m ga-esi belata ohere nke ihe ike ọzọ?

Jiri ihe ị hụrụ mee mgbanwe na mmekọrịta na-esote. Nke a nwere ike inyere aka, mana ọ naghị ekwe nkwa na omume ahụ agaghị eme ọzọ. Gbanwee otu ihe n’otu oge ka ọ dị mfe ịhụ ma onye ahụ dị ka ọ nwere obi ụtọ karịa.

• Họrọ oge dị jụụ. Ọ bụrụ na ọrụ na-esighị ike mgbe onye ahụ ada, jụọ ma oge ọzọ ga-adị mma karịa.
• Mee ka ebe ahụ dị mfe. Kwụsị mkpọtụ n’azụ, belata ọnụọgụ ndị nọ n’ime ụlọ ahụ ma kpokọta ihe ị chọrọ tupu ịmalite.
• Kọwaa otu usoro wee chere. Bịakwasị n’ihu, kọwaa ihe ị na-eme, jụọ tupu inyere aka ma nye onye ahụ oge iji zaghachi.
• Kwụsị mgbe ihe gosipụtara nrụgide. Ịjụ, ịpụ n’aka gị, ihu siri ike ma ọ bụ olu dị elu nwere ike ịbụ ihe ịrịọ ka ị kwụsị. Atụla ịgwụcha ọrụ ahụ dị mkpa karịa udo onye ahụ.
• Kekọrịta atụmatụ dị mfe. Ọ bụrụ na ọtụtụ ndị na-elekọta, kpebienụ ihe ịrịba ama nke pụtara “kwụsị”, okwu dị jụụ a ga-eji ma onye ị ga-akpọtụrụ ma ọ bụrụ na omume ahụ gbanwere.

Maka echiche ọrụ dị iche iche, lee ntuziaka anyị maka ịsa ahụ na iyi uwe. Ntuziaka nkwurịta okwu kpuchiri otu esi ekwu okwu na ige ntị na-enweghị nrụgide.

Kedu ihe m ga-eme mgbe ọnọdụ ahụ dị jụụ?

Nye nkasi obi ma laghachi n’omume a maara nke ọma, dị ntakịrị mkpa, ma ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ nke ahụ. Ekwula, ekpeere ụta ma ọ bụ kpọọ onye ahụ ajụ. Alzheimer’s Society na-ekwu na onye ahụ nwere ike ịgbu ike n’obi mgbe omume ahụ gasịrị, ọbụlagodi ma ọ maghị ihe mere.

Ọ bụrụ na ịchọrọ ịghọta ụkpụrụ, dee ihe dị mkpirikpi nke nzuzo nke ihe mere tupu ya, ihe ị hụrụ, ogologo oge ya nọrọ na ihe yiri ka ọ nyeere aka. Debe ihe ahụ n’ụzọ ezi uche ma kekọrịta ya na otu nlekọta onye ahụ mgbe ọ dị mma. Zere ịdeko onye ahụ ma ọ bụ kesaa nkọwa nzuzo na-enweghị ikike.

Ọ bụrụ na ọrụ na-eme ka onye ahụ nwee nsogbu ugboro ugboro, gbanwee oge ma ọ bụ ụzọ, ma ọ bụ jụọ onye ọzọ a ma ama ka ọ nyere aka. Ị nwere ike ịnabata ịjụ ma nwalee ọzọ mgbe e mesịrị. Ntuziaka anyị maka ihe a ga-eme mgbe onye ọ bụla sịrị na ọ bụghị nwere ụzọ ndị ọzọ isi kwụsị na-enweghị nrụgide.

Kedu mgbe m ga-achọ ndụmọdụ ahụike?

Kpọtụrụ dọkịta onye ahụ maka ihe ike ọhụrụ, ngwa ngwa, ugboro ugboro ma ọ bụ nke na-akawanye njọ. Alzheimer’s Association na-atụ aro ka a lelee ahụike mgbe omume gbanwere, karịsịa mgbe ọ pụtara ngwa ngwa. Mgbu, ọrịa, ụra, gburugburu ebe na ọgwụ nwere ike ịchọ nlebara anya. Onye ọrụ ahụike nwere ike ịlele ọnọdụ onye ahụ.

Chọọ enyemaka ahụike ngwa ngwa mpaghara ma ọ bụrụ na onye ahụ ghọọ ihe mberede ka ọ nwere nkụda mmụọ, merụrụ ahụ ma ọ bụ ka ọ dị ka ọ na-adịghị ahụ ike nke ukwuu. Ọ bụrụ na gị ma ọ bụ onye ọzọ nọ n’ihe ize ndụ ozugbo, kpọtụrụ ndị mberede nke mpaghara. Atụla ịchere ka ị kpokọta ihe dere ma ọ bụ chọpụta ihe kpatara ya tupu ị mee ihe.

Nchekwa gị dịkwa mkpa. Gwa onye ezinụlọ a ma ama, onye ọrụ ahụike ma ọ bụ ọrụ nkwado dementia nke mpaghara ma ọ bụrụ na ihe mberede na-aga n’ihu ma ọ bụ ị na-atụ egwu. Jụọ atụmatụ nke na-echekwa onye ahụ na ndị nọ gburugburu ya. Ị kwesịrị enyemaka; ịchịkwa nke a naanị gị abụghị iwu.