Azịza mkpirikpi
Mee ka ịgbakwasị uwe dị jụụ site n'inye uwe ndị a maara, nhọrọ ntakịrị na oge zuru ezu. Jụọ tupu ị nyere aka, chebe nzuzo ma kwe ka onye ahụ mee ihe karịrị ihe ọ chọrọ. Gwa dọkịta okwu ọ bụrụ na ịgbakwasị uwe ghọọ ihe siri ike ọhụrụ.
- Nye nhọrọ ntakịrị nke uwe a maara, dị mfe ma dị mma, n'enweghị ibunye ụdị uwe gị.
- Dozie uwe n'usoro, ma jiri otu nkwupụta dị mkpirikpi n'otu oge.
- Jụọ tupu ị nyere aka ma chebe nzuzo onye ahụ.
- Gwa dọkịta okwu ọ bụrụ na ịgbakwasị uwe ghọọ ihe siri ike ọhụrụ ma ọ bụ ngwa ngwa.
N'ibe a (akụkụ 5)
Ịgbakwasị uwe bụ ihe nkeonwe. Onye nwere dementia nwere ike ịchọta nhọrọ, mkpado uwe ma ọ bụ usoro nzọụkwụ ka siri ike karịa mbụ. Ha nwekwara ike inwe mmasị siri ike n’uwe a maara ma ọ bụ ụdị pụrụ iche. Ebumnuche bụ ịkwado udo na nhọrọ, ọ bụghị ịchịkwa ma ọ bụ mee ka uwe ahụ dị otú ị chọrọ.
Akwụkwọ Alzheimer’s Association banyere ịgbakwasị uwe na ndụmọdụ Dementia Australia banyere ịgbakwasị uwe na-atụ aro ka a nye oge zuru ezu, na-eji nhọrọ dị mfe, ma na-akwado onye ahụ ka o mee ihe o nwere ike ime. Akwụkwọ a na-enye echiche izugbe. Jụọ dọkịta banyere nsogbu ịgbakwasị uwe ọhụrụ ma ọ bụ nchegbu ahụike ndị ọzọ.
Kedu ka m ga-esi nye nhọrọ n’enweghị ichịkwa?
Jụọ onye ahụ ihe ọ chọrọ ịgbakwasị. Ọ bụrụ na ịhọrọ site n’ọtụtụ uwe ọ na-enwe ihe isi ike, nye nhọrọ abụọ a maara. Ọ nwere ike ịhọrọ n’etiti uwe ọbara ọbara na uwe akwụkwọ ọkwọ, ma ọ bụ n’etiti uwe elu siri ike na uwe nkpuchi. Abụọ bụ ebe mbido, ọ bụghị iwu. Ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ ịhọrọ site n’uwe ndị ọzọ, soro ya.
Debe ụdị ya nke oge niile n’anya. Agba ndị ọ masịrị ya, akwa na ụdị a maara nwere ike ime ka nhọrọ dị mfe. Ekwela ka ị dochie ụdị ya site n’ihe ị chere na ọ dị mma ịhọrọ. Uwe ọ na-adabaghị nke ọma abaghị uru iji rụọ ụka. Ọ bụrụ na onye ahụ dị mma ma uwe ahụ dabara ihu igwe, kwe ka nhọrọ ya guzo.
Mgbe ị na-azụ uwe, lebara uru ya na ihe onye ahụ nwere ike ime anya. Akwa nwayọ, ụdịdị a maara na mpịakọta ya ọ nwere ike imeghe nwere ike inye enyemaka. Mpịakọta elastik ma ọ bụ ihe ndị dị mfe nwere ike ịdị mfe maka ụfọdụ ndị, mana ụdị ọhụrụ nwekwara ike ịdị iche. Jụọ tupu ị dochie uwe ọ hụrụ n’anya ma ọ bụ gbanwee usoro ụbọchị.
Kedu ihe nta nta nwere ike ime ka ịgbakwasị uwe dị mfe?
Họrọ oge nwere oghere ịga nwayọ. Ọsọ ọsọ nwere ike ime ka ọrụ ahụ bụrụ ihe nrụgide. Ebe dị jụụ, nwere ọkụ ọ dị mma, nwere uwe ndị a hụ n’anya nwere ike inyere aka. Hapụ ihe ndị ọzọ n’ebe onye ahụ na-agbakwasị uwe, tinye uwe e họrọ n’ebe ọ ga-ekwe omume ịnweta ya.
Tọọ uwe n’usoro onye ahụ chọrọ iyi ya. Nye otu ihe n’otu oge ma jiri nkwupụta dị mkpirikpi, dịka “Nka a bụ uwe elu gị.” Ọrụ dịka “Gbakwasị uwe” nwere ike isi ike ime ihe. Kwụsị n’etiti usoro ka onye ahụ nwee oge ịghọta ma zaghachi.
Kwe ka onye ahụ mee akụkụ ọ bụla ọ nwere ike ime ma chọrọ ime. Ọ bụrụ na ọ na-enwe obi abụọ ihe na-abịa n’ihu, nye ncheta ma ọ bụ jụọ ma enyemaka ga-abara ya uru. Ekwela ka ị dọpụ uwe n’ahụ ya ma ọ bụ mee ka ahụ ya ga n’ihu n’enweghị nkwenye. Ọ bụrụ na otu usoro na-amị gị iwe, kwụsị jụọ ihe ga-eme ka ọ dị mfe. Mgbe ụfọdụ, ịnwale ọzọ n’oge sochiri bụ ihe zuru.
Kedu ka m ga-esi chebe nzuzo na nsọ onye ahụ?
Jụọ tupu ịnọ n’ime ụlọ ahụ ma ọ bụ inyere ya aka n’uwe. Onye ahụ nwere ike ịdị mma ịgbakwasị uwe naanị ya, ma ọ bụ ọ nwere ike ịchọ onye nọ nso na-enweghị enyemaka aka ozugbo. Soro ihe ọ jụrụ. Ọ bụrụ na enyemaka dị mkpa, kọwaa ihe ị na-eme ma lelee ma ọ ka dị mma ka ị na-aga n’ihu.
Kpuchie onye ahụ ka ọ chọrọ ka a kpuchie ya mgbe ọ na-agbanwe uwe. Mechie ọnụ ụzọ ma ọ bụ akwa ụlọ, ma zere ikwu okwu nzuzo n’ebe ndị ọzọ nwere ike ịnụ. Ọ bụrụ na onye ezinaulo ma ọ bụ onye na-elekọta ọrụ na-enyere aka, jụọ ya ma a na-anabata ya. Mmasị ndị mmadụ nwere ike ịgbanwe site n’otu ụbọchị gaa n’ọzọ, n’ihi ya jụọ mgbe ọ bụla.
Ịchetara onye ahụ ka ọ gbanwee uwe nwere ike ime ka ọ nwee ihere. Nye nhọrọ ọhụrụ dị ọcha nke a maara n’enweghị ịkpọ ya aha ma ọ bụ ịkọ ya n’ihu ọha. Ọ bụrụ na ọ chọrọ ịgbakwasị uwe ọ hụrụ n’anya ugboro ugboro, uwe yiri ya ma ọ bụ ụdị ọzọ nwere ike inyere ịdebe nhọrọ ahụ. Ekwela ka ịgbanwe uwe bụrụ ule ncheta ma ọ bụ nkwado nkeonwe.
Akwụkwọ ntụziaka banyere ịsa ahụ nwere echiche ndị ọzọ maka ichebe nzuzo n’oge ọrụ nlekọta nkeonwe ndị ọzọ.
Kedu uwe na akpụkpọ ụkwụ nwere ike ịdị mma?
Udo dabere n’onye ahụ. Uwe nke dị nwayọ, dị mfe ịgbakwasị na nke a maara nwere ike ịdị mma karịa uwe ọhụrụ nwere mpịakọta ọtụtụ. Họrọ akpụkpọ ụkwụ onye ahụ chọtara ka ọ dị mma ma nwee ihe ọ na-ekwe nkwado ya. Akwụkwọ Alzheimer’s Association banyere ịgbakwasị uwe na-atụ aro ka a lelee ogologo uwe ka ọ dabara adaba iji belata ihe ize ndụ nke ịkwụ ụkwụ.
Leba anya n’okpomọkụ ụbọchị ahụ na atụmatụ ya. Onye ahụ nwere ike ịnwe mmasị na uwe ọtụtụ ntụpọ, mana lelee ma ọ na-ekpo ọkụ karịa ma ọ bụ oyi. Maka oge n’èzí, buru uwe ọzọ nke a ga-agbakwasị ma ọ bụ wepụ. Alzheimer’s Association na-atụ aro ka a họrọ akpụkpọ ụkwụ dị mma ma lebara ihu igwe anya. Ndị a bụ ihe ndị na-enyere aka n’ókwú na onye ahụ, ọ bụghị iwu uwe ma ọ bụ koodu ịcha.
Gịnị ka m ga-eme ọ bụrụ na ịgbakwasị uwe ghọrọ ihe siri ike ọhụrụ?
Ọ bụrụ na ịgbakwasị uwe agbanweela nke ukwuu, jụọ onye ahụ ihe siri ike ya ma kpọtụrụ dọkịta ya. Dementia Australia kwuru na anya, mmetụta ọgwụ ma ọ bụ ọnọdụ ahụike ọzọ nwekwara ike ime ka ịgbakwasị uwe siri ike. Dọkịta nwere ike inyere aka ilele ihe ga-akpata ya. Ekwela ka ị kwụsị ma ọ bụ gbanwee ọgwụ dabere na akwụkwọ izugbe.
Ọ bụrụ na onye ahụ ji nwayọ nwayọ bụrụ onye ọ na-amaghị ihe ma ọ bụ ghọọ mgbagwoju anya ngwa ngwa, chọọ enyemaka ahụike ozugbo site n’ọrụ mberede n’obodo gị. Ntụziaka NHS banyere mgbagwoju anya ngwa ngwa na-ekwu na nke a chọrọ nlebara anya ngwa ngwa. Ọ bụ ịdọ aka ná ntị banyere mgbagwoju anya ngwa ngwa, ọ bụghị mgbanwe nwayọ nwayọ na usoro ịgbakwasị uwe.
Lelee akụkụ nke usoro ahụ gbanwere: ịhọrọ uwe, ịhụ ha, ijide ihe mkpado ma ọ bụ ịnọ n’ọnọdụ kwesịrị ekwesị. Kọrịta ihe ị hụrụ n’aka onye ahụ na dọkịta ya, ọ bụrụ na ha kwenye. Nsogbu ọhụrụ apụtaghị ihe kpatara ya n’onwe ya. Zere ịchị na onye ahụ bụ onye ike ihe ma ọ bụ onye enweghị nlebara anya.
Ọ bụrụ na ị na-enyere aka n’ụlọ ma ọ bụ n’ebe nlekọta, jụọ onye ahụ ma ọ chọrọ ka a kọrịta nhọrọ ya n’etiti ndị enyemaka ndị ọzọ. Ihe ndetu nkenke banyere uwe ọ hụrụ n’anya, usoro ọ masịrị ya na ihe na-arụ ọrụ nwere ike inyere ndị ọzọ ịgbaso otu usoro ahụ. Debe ndetu ahụ nzuzo ma mee ka ọ bụrụ ọhụrụ mgbe mmasị onye ahụ gbanwere.
Onye ahụ ka nwere ike ịchịkwa uwe ya ruo n’ókè ọ chọrọ ịchịkwa ya. Nye naanị enyemaka ọ nabatara, kwe oge, ma kwenye nhọrọ dị udo maka ya.
Ajụjụ a na-ajụkarị
Kedu ka m ga-esi nyere onye nwere dementia aka ịgbakwasị uwe?
Nye oge karịrị, nye nhọrọ ntakịrị nke uwe a maara, ma tọọ ihe ndị a ga-eji n'usoro e ji eji ha. Nye otu nkwupụta dị mkpirikpi n'otu oge ma kwe ka onye ahụ mee akụkụ ndị ọ chọrọ ime.
Ọ bụrụ na ọ chọrọ ịgbakwasị uwe otu ahụ ọzọ?
Zere ịgbanwe ya ma ọ bụ mee ka ọ ghara ịnwe ihere. Ọ bụrụ na ọ kwenye, nye uwe dị ọcha n'ụdị a maara ma ọ bụ uwe ọ hụrụ n'anya nke ọzọ. Kwenye ka ọ họrọ uwe ahụ ọ bụrụ na ọ dị mma ma dabara ihu igwe.
Ọ dị mma ka m nyere ya aka ịgbanwe uwe?
Jụọ ihe enyemaka ọ chọrọ na ma ọ dị ya mma ka ị nọrọ nso ya. Nye nzuzo mgbe ọ masịrị ya, ma ekwela ka ị dọpụ ya ngwa ngwa ma ọ bụ manye ya ọrụ a.
Kedu mgbe ka m kwesịrị ịjụ dọkịta banyere nsogbu ịgbakwasị uwe?
Jụọ dọkịta ma ọ bụrụ na ịgbakwasị uwe ghọọ ihe siri ike ọhụrụ ma ọ bụ gbanwee ngwa ngwa. Anya, ọgwụ ma ọ bụ ọnọdụ ahụike ndị ọzọ nwere ike ịbụ ihe metụtara ya. Mgbagwoju anya ngwa ngwa chọrọ enyemaka ahụike ozugbo.
Isi mmalite
Anyị na-ejikọ ndị otu na nyocha ndị ibe a tụkwasịrị obi. A lelere nke ọ bụla mgbe e melitere ibe a.
- Dressing and Grooming · Alzheimer's Association
- Getting dressed · Dementia Australia
- Dressing · Alzheimer's Association
- Sudden confusion (delirium) · NHS