Tlhokomelo

Go Dira Dijo Di Nne Bonolo ga Motho yo o Nang le Dementia

Go tokafaditswe Bala ka metsotso e 6Ka setlhopha sa Golden Moments · Re kwala jang

Karabo e e kwala

Dijo tse di kagiso di ka simolola ka dijo tse motho a di itseng, tafole e e sa tshwenyeng, lebone le le siameng le nako ya go ja. Fa motho a fana ka dikgetsi, a tshegetse tsela ya gagwe ya go ja, mme a botse setsenyi sa boitekanelo ka dikgang tse dinifa tsa go ja, go gasa kgotsa go ja ka tlhoko.

  • Fokotsa modumo le dilo tse dingwe mo tafoleng gore dijo di nne bonolo go di latela.
  • Neela dijo tse di tlwaelegileng ka dipotlana tse dinnye, mme o letle nako e e lekaneng.
  • Tshegetsa tsela ya gagwe ya go ja e e bolokegileng e a e ratang, e seng go mo kgalema kgotsa go mo gakgamatsa.
  • Botsa setsenyi sa boitekanelo ka dikgang tse dintsha tsa go gasa, go ja, go nna le keletso e e fokolang kgotsa go fokotlha ga boima.
Mo tsamaisong eno (6 dikarolo)
  1. A re dire gore dijo di nne ka kagiso ntle le gatelelo?
  2. A ke dire gore tafole e nne bonolo go e latela ka tsela efe?
  3. Ke neele eng?
  4. A ke tshegetse boipuso jwa motho?
  5. Go direng fa dijo di nna le botlhoko?
  6. A dijo di tshwanetse go jewa ka tafoleng ka metlha?

Go ja go ka nna thata fa modumo o le teng, tafole e tletse kgotsa go na le dilo tse dintsi tse di tshwanang ka nako e le nngwe. Diphetogo tse dinnye mo lefelong le mo lebelelong di ka dira gore motho yo o nang le dementia a kgone go tsenelela. Simolola ka ditlwaelo le dikgetsi tsa motho, mme o boloke tse di setseng di tshegetsa.

Tshegetso ya Alzheimer’s Association ka dijo le go ja le ya Dementia Australia ka dijo tsa mo gaeng e raya gore go nne le lefelo le le khutsa, dijo tse di tlwaelegileng le nako e e lekaneng. Setlhogo se se tlhalosa tikologo ya dijo le thuso ya letsatsi le letsatsi. Ga se leano la dijo kgotsa tlhatlhobo ya go gasa.

A re dire gore dijo di nne ka kagiso ntle le gatelelo?

Fa motho a rata go nna le batho, nna fa gaufi le ene o je. Bua ka mafoko a a bonolo mme o letle a tsepamise maikutlo mo dijong fa a batla jalo. Tlogela go mo tlhomamisa ka tsela ya go dirisa sejana kgotsa go mo botsa dipotso tse di dirang gore dijo di nne tlhatlhobo. Fa tafole e nna e le modumo kgotsa e tletse, fokotsa palo ya batho kgotsa o tsamaye o ye lefelong le le khutsa.

Fa go phekola go nna thata, dijo tse di tlwaelegileng tse di phuthilweng kgotsa thuso mo karolong e nngwe ya tiro e ka dira gore dijo di nne bonolo go di tlhoma. Dementia Australia e bontsha gore dijo tse di tlisiwang kwa gae kgotsa tse di phuthilweng di ka nna tsela e e siameng fa go tlhokega. Botsa gore motho o rata dijo dife le gore o amogela thuso ya mofuta ofe; go nna bonolo ga dijo go tshwanetse go tlogela sebaka sa dikgetsi.

A ke dire gore tafole e nne bonolo go e latela ka tsela efe?

Dira gore dijo di bonale di le bonolo pele ga o fetola se se neelwang.

  • Fokotsa modumo. Tima thelebishene mme o fokotse modumo o mongwe o o tsenyang motlhala. Dira gore motho a nne kgakala le tsela ya kichine fa seo se thusa go tsepamisa maikutlo.
  • Tlosa dilo tse di sa tlhokegeng. Beha fela dithulusi le dinonofo tse motho a tla di dirisang. Tlosa dikobo, dithobatlhaka kgotsa dilo tse dingwe tse di ka mo tsietsang kgotsa tse di ka tshwarwang e le dijo.
  • Dirisa phapano e e bonalang sentle. Sejana se se sa tlhomagane se se farologanyang le tlhoko kgotsa tafole se ka dira gore dijo di bonale. Tlogela ditshwantsho tse di tletseng mo ditsaneng le mo dikobong tsa tafole.
  • Lebelela lebone le mocheso. Netefatsa gore motho a kgona go bona sejana, mme o leke dijo le dinwa pele ga o di neela gore di se ke tsa nna le motlhofo.
  • Boloka tlwaelo e e tlwaelegileng. Fa lefelo, nako kgotsa tlhomo ya tafole e e thusang e le bonolo, leka go e boloka e tshwana. Fetola fela se se bakang bothata.

Ke neele eng?

Simolola ka dijo tse motho a di itseng mme a di rata. Neela sekai se le sengwe ka nako, kgotsa tlhopho magareng ga dilo tse pedi tse motho a di itseng, go e na le sejana se se tletseng dijo tse dintsi tse di farologaneng. Dipotlana tse dinnye di ka tlatsiwa gape fa motho a batla go nna le sengwe se se oketsegileng.

Dikgetsi di ka fetoga. Fa motho a gana sejo se a neng a se rata, se se ganetse kgotsa go mo gakgamatsa. Neela sejo se sengwe se se tlwaelegileng, letla motho a iphomole, kgotsa leka gape ka morago. Dijo ga di tshwanela go latela leano le le thata fa motho a lapile kgotsa a tshwenyegile; boloka dinako tsa dijo tse di tlwaelegileng fa di dira, mme o baakanye leano go ya ka tlhokego ya motho.

Fa go apaya go nna thata, ngwana kgotsa ma-kaga a ka thusa go lokisa dijo fa motho a ka tsenelela tiro e e bolokegileng e a e ratang. Setlhogo sa mesebetsi ya ntlo se na le ditsela tsa go baakanya mesebetsi ya kichine e se nne tlhatlhobo.

A ke tshegetse boipuso jwa motho?

Letla motho a je ka tsela e e kgatlhisang le e e bolokegileng mo go ene. A ka rata sejana, lepeya, dijo tse di ka tshwarwang ka menwana kgotsa karolo e nnye. Se itirele go tlosa phoso ya go tlhatlhama kgotsa go tsaya tiro e motho a e kgonang. Thusa fa a batla kgotsa fa go tlhokega, mme o letle nako e e lekaneng ya dijo.

Go ja mmogo go ka dira gore dijo di nne ka sekgoa, fa motho a rata batho. Nna gaufi, bua ka mafoko a a bonolo mme o letle motho a tsepamise maikutlo mo go jeng fa a tlhoka jalo. Tlogela dipotso tse di leka segopotso kgotsa dikgang tsa gore o jele kae. Fa motho a emisa, emela o botse fa a na le keletso ya go nna le sengwe se se oketsegileng.

Go direng fa dijo di nna le botlhoko?

Emisa o batle lebaka la tiro. Lefelo le ka nna le modumo; dijo di ka nna di sa tlwaelega; motho a ka tlhoka go ya kwa ntlong e e tlhapisang, go robala kgotsa go fetola tlhamalalo ya gagwe. Leka go fetola karolo e le nngwe ka nako, jaaka go tlosa tafole, go neela metsi kgotsa go ya lefelong le le khutsa. Fa motho a tshwenyegile, emisa o leke gape ka morago go na le go mo gatelela gore a feletse.

Fa motho a tlhola a tlola dijo, a bonala a sa phutse, a na le bothata jwa go dirisa molomo kgotsa diatla, kgotsa a na le phetogo e ntšha mo kgakololong ya go ja kgotsa boima, kwala se o se bonang mme o bue le ngaka kgotsa setsenyi sa dijo. Bothata jwa go gasa kgotsa jwa go tuka, go gasa gangwe le gangwe ka dijo kgotsa dinwa, kgotsa go tshwarwa ke phefo, di tlhoka keletso ya setsenyi sa boitekanelo. Setsenyi sa go tlhatlhoba go gasa se ka tlhatlhoba mme sa eletsa ditsela tse di bolokegileng. Se fetole botlhoko jwa dijo kgotsa go leka ditsela tsa go fepa ka tlhomo e e akanyediwang ka tlwaelo.

Sejana se le sengwe se se sa feletsweng ga se bontshe gore motho o emisitse ka ntlha efe. Lebelela tlwaelo mo dijong tse dintsi: sejo se se itseng, nako, modumo kgotsa tlhomo ya go nna fatshe e ka nna ya dira gore tiro e nne thata. Fa sejo se se ratwang se fetohile sentle ka tshoganyetso, lebelela botlhoko kgotsa botlhoko jwa meno mme o botse setsenyi sa boitekanelo go na le go akanya gore motho o tlhaela pelo fela.

Ka dipotso tsa boitekanelo kgotsa dijo tse di nang le tlhokomelo e e kgethegileng, botsa setsenyi sa boitekanelo sa motho. Se simolole dijo tse di thibelang kgotsa se fetole dithibela tsa go tlhoka dijo ntle le keletso. Setlhogo sa dijo le boitekanelo jwa kakanyo se buisa ka dinyatso tsa dijo le kotsi ya dementia; se farologana le setlhogo se sa mekgwa ya dijo tsa tshwanelo.

A dijo di tshwanetse go jewa ka tafoleng ka metlha?

Nnyaa. Fa go dula mo tafoleng go tlhoka matlhoko kgotsa go dira gore motho a tshwenyege, lefelo le lengwe le le tlwaelegileng le ka nna le le siameng, fa motho a ka ja ka tsela e e bolokegileng. Dijo tse di nnye, sengwe se se nnye kgotsa go emisa go ka nna gone go siame go na le go leka go feletsa dijo tse di tletseng ka nako e e tlhomilweng.

Fa go ja go nna thata ka matsatsi a le mantsi, kgotsa o tshwenyegile ka dijo, metsi kgotsa go gasa, ikgolaganye le setsenyi sa boitekanelo. Batla thuso ya tshoganyetso fa go na le kotsi e e tlang ka bonako ya go tshwarwa ke phefo.

Dipotso tse di tlwaelegileng

Ke ka tsela efe ke ka dira gore dijo di nne bonolo go di latela?

Leka lefelo le le khutsa le le nang le lebone, tafole e e bonolo le go neela sekai se le sengwe ka nako. Neela dijo tse motho a di itseng ka karolo e nnye, mme o mo fe nako ya go simolola le go feleletsa.

A ke tshwanetse go gatelela gore a dirise dikgetsi?

Nnyaa. Fa dijo di ka jewa ka tsela e e bolokegileng ka diatla, mme motho a di rata ka jalo, mo letle. Sejana se sengwe, sedirisiwa se sengwe kgotsa karolo e nnye e ka dira gore dijo di nne bonolo.

Go tlhola ba emisa go ja kgotsa go nwa, ke tshwanetse go dira eng?

Emisa o lebe gore a motho o lapile, a sa kgathala kgotsa a ntse a tshegetswe ke sengwe. Fa go na le phetogo e ntšha kgotsa e e tswelelang mo go jeng kgotsa go nweng, e tshwanetse go buisanwa le ngaka kgotsa setsenyi se se tshwanetseng sa boitekanelo.

Fa ba kgohlola kgotsa ba na le bothata jwa go gasa, ke tshwanetse go dira eng?

Emisa dijo o ikgolaganye le setsenyi sa boitekanelo go batla keletso. Se fetole botlhoko jwa dijo, se tlhatlhobe dinwa kgotsa se leke ditsela tsa go gasa ntle le tataiso ya setsenyi se se itseng. Batla thuso ya tshoganyetso fa go na le kotsi e e tlang ka bonako ya go tshwarwa ke phefo.

Mesola

Re tshwaya dikhuduego tsa mekgatlho le dithuto tse tsebe e ikaegileng mo go tsone. Nngwe le nngwe e ne e lekolwa fa tsebe e tokafadiwa.

  1. Food and Eating · Alzheimer's Association
  2. Eating and dementia · Dementia Australia

A o ikemiseditse papali e e bonolo?

Ditshwantsho tse dikgolo, ga go na nako, ga go na dipoelo le ga go na sepe se o tshwanetseng go ikwadisa go sone. Bapalang mmogo mo browser ya gago.

Tsaya dipapali tseno nao

App ya mahala ya Golden Moments ya iPhone, iPad le Android: dikgetho tse dikgolo tsa ditshwantsho, dipapali tse di nang le ditshwantsho tsa lelapa la gago, le dipaki tsa ditshwantsho tse di sebetsang ntle le Wi‑Fi. Ga go na akhaonto, dikgatiso, nako kgotsa dipoelo.