Wat te doen nadat iemand met dementie is gevallen

Een val kan voor de persoon en voor iedereen in de buurt beangstigend zijn. Blijf rustig en richt je op de directe veiligheid. Ga er niet van uit dat de persoon niet gewond is omdat hij of zij niet kan uitleggen wat er gebeurde of waar het pijn doet.

Wat moet ik doen direct na een val?

Controleer of de persoon wakker is, of hij of zij gewond lijkt of zich onwel voelt, en of hij of zij normaal kan reageren. Trek de persoon niet overeind en til hem of haar niet zelf op. De NHS zegt dat noodhulp nodig is als iemand mogelijk zijn hoofd, rug, nek of heup heeft beschadigd, een ander ernstig letsel heeft of niet kan opstaan.

• Bel de plaatselijke hulpdiensten als een van deze ernstige signalen mogelijk aanwezig is. Volg de instructies van de meldkamer.
• Houd de persoon comfortabel en warm terwijl je op hulp wacht. Verplaats hem of haar niet als je een ernstig letsel vermoedt of niet zeker weet of dat veilig is.
• Blijf bij de persoon als dat kan. Gebruik korte, rustige woorden. Stel geen vragen over wat er gebeurde en dring niet aan om op te staan.
• Als de persoon pijn heeft, gewond of onwel is maar er geen direct gevaar is, neem dan contact op met de plaatselijke urgente medische zorg of de zorgverlener van de persoon voor advies.

Probeer de persoon niet alleen te dragen of op te tillen. Als er een zorgplan voor vallen is, volg het dan alleen als het past bij wat er nu gebeurt; roep noodhulp in als de persoon mogelijk ernstig gewond is.

Wat als de persoon lijkt op te kunnen staan?

Haast de persoon niet. Vraag hoe hij of zij zich voelt en of hij of zij hulp wil. Als de persoon ongedeerd lijkt en zonder opgetild te worden kan opstaan met de steun die hij of zij gewoonlijk gebruikt, geef dan de tijd en blijf in de buurt. Stop als de persoon pijn heeft, duizelig wordt of het niet lukt. Als je niet zeker bent, vraag dan een zorgverlener om advies in plaats van een verplaatsing te proberen die je niet hebt geleerd.

De NHS adviseert om na het opstaan de tijd te nemen en te rusten. De zelfhulpinstructies daarvan zijn bedoeld voor een persoon die zich in staat voelt om op te staan; ze zijn geen reden om iemand die is gevallen te trekken of te dragen. De mobiliteit, balans en gezondheid van iedere persoon verschillen.

Moet ik een arts bellen als ik geen letsel zie?

Ja. De Alzheimer’s Society raadt aan na een val met de huisarts van de persoon te praten, ook als je niet denkt dat hij of zij gewond is. Als je een klap op het hoofd, pijn, nieuwe verwardheid, zwakte, duizeligheid of een verandering ten opzichte van het gebruikelijke gedrag hebt gezien, meld dat dan wanneer je belt. Gebruik geen online checklist om te besluiten dat een medische beoordeling niet nodig is.

Als er sprake was van een hoofdblessure, volg dan het advies van een arts of de plaatselijke urgente zorg. De NHS-richtlijn over hoofdletsel beschrijft symptomen die dringende aandacht vragen. Als de persoon plotseling verward raakt, erg suf wordt, moet overgeven of acuut ziek lijkt, zoek dan direct hulp in plaats van op een gewone afspraak te wachten.

Welke informatie kan de zorgverlener helpen?

Schrijf, zodra de dringende zorg is geregeld, een paar waarnemingen op die je met de toestemming van de persoon kunt delen:

• wanneer en waar de val gebeurde, als dat bekend is;
• wat de persoon deed vlak voor de val;
• of de val is gezien en of de persoon mogelijk zijn hoofd heeft gestoten;
• welke pijn, welk letsel of welke verandering je hebt opgemerkt;
• eventuele recente veranderingen in gezondheid, mobiliteit, routine of medicijnen die je kent.

Beschrijf wat je hebt gezien in plaats van te raden waarom de persoon viel. Een notitie kan een gesprek ondersteunen; ze stelt geen oorzaak vast. Als een ernstig letsel of een plotselinge verandering mogelijk is, zorg dan eerst voor hulp in plaats van een formulier in te vullen.

Wat moet ik vragen bij de vervolgafspraak?

Een zorgverlener kan helpen bepalen of de persoon een beoordeling nodig heeft en waar je na de val op moet letten. De NHS merkt op dat een valbeoordeling kracht, zicht, gehoor, medicijnen en aanpassingen in huis kan bekijken. Je kunt vragen:

• Heeft de persoon na deze val een onderzoek nodig, ook als er geen letsel zichtbaar is?
• Welke veranderingen of klachten vragen om directe hulp?
• Moeten balans, zicht, gehoor, pijn of medicijnen worden nagekeken?
• Zou een valpreventieteam of een ergotherapeut kunnen helpen bij beweging of hulpmiddelen in huis?
• Wie moeten de persoon of de familie bellen als er opnieuw wordt gevallen?

Vertel de zorgverlener wat je weet en wat je niet weet. Als de val niet gezien is, zeg dat dan in plaats van te raden hoe het gebeurde. Stop of verander geen medicijn, koop geen loophulpmiddel en installeer geen apparatuur alleen op basis van een website. De juiste steun hangt af van de gezondheid, mobiliteit, woning en wensen van de persoon.

Hoe denken we na over een nieuwe val?

Zodra de directe medische zorg is geregeld, kijk dan naar wat er in de omgeving en de routine speelde. Een volle doorgang, een verandering in verlichting of een onbekende route kan van belang zijn, maar ga er niet van uit dat één gevaar de val veroorzaakte. Vraag de persoon wat hij of zij heeft opgemerkt en wat de ruimte prettiger zou maken om te gebruiken. Als de persoon zich de val niet kan herinneren of niet kan uitleggen, deel dan wat je hebt gezien zonder aan te dringen op details. Noteer het tijdstip, de plaats, het schoeisel, de verlichting, de activiteit en elke verandering in het gebruikelijke bewegen of gedrag. Een korte notitie kan de zorgverlener helpen patronen te zien; ze bepaalt niet de oorzaak.

Onze gids over veiligheid thuis behandelt kamer voor kamer wat je kunt controleren. Als de val gebeurde tijdens het baden, zie dan onze gids over baden. Een arts, ergotherapeut of lokaal valpreventieteam kan individuele zorgen beoordelen en passende aanpassingen adviseren. Installeer geen apparatuur en verander geen voorgeschreven medicijn alleen op basis van deze pagina.

Een val zegt op zichzelf niet wat de persoon wel of niet kan. Houd de persoon betrokken bij beslissingen over steun en volg het advies van het lokale zorgteam.