स्मृतिभ्रंश असलेली व्यक्ती पडल्यानंतर काय करावे

पडणे हे व्यक्तीसाठी आणि जवळ असणाऱ्यांसाठी भीतिदायक असू शकते. शांत राहा आणि तात्काळ सुरक्षिततेवर लक्ष केंद्रित करा. व्यक्ती काय झाले ते सांगू शकत नसेल किंवा कुठे दुखते ते सांगू शकत नसेल, म्हणून ती इजा न झालेली आहे असे गृहीत धरू नका.

पडल्यानंतर लगेच काय करावे?

व्यक्ती जागी आहे का, तिला इजा किंवा अस्वस्थता आहे का, आणि ती नेहमीप्रमाणे प्रतिसाद देत आहे का ते तपासा. तिला घाईने उभे करू नका किंवा स्वतः उचलू नका. NHS सांगते की डोके, पाठ, मान किंवा नितंबाला इजा होण्याची शक्यता असेल, दुसरी गंभीर इजा असेल, किंवा व्यक्ती उठू शकत नसेल, तर आणीबाणी मदत हवी.

• यापैकी कोणतेही गंभीर संकेत असतील तर स्थानिक आणीबाणी सेवांना बोलवा. फोनवरील सूचनांचे पालन करा.
• मदत येईपर्यंत व्यक्तीला आरामदायी आणि उबदार ठेवा. गंभीर इजा असल्याचा संशय असेल किंवा हलवणे सुरक्षित आहे का याबद्दल खात्री नसेल, तर हलवू नका.
• शक्य असेल तर तिच्यासोबत राहा. छोटे, शांत शब्द वापरा. काय झाले याबद्दल प्रश्न विचारू नका किंवा उभे राहण्याचा आग्रह करू नका.
• व्यक्तीला वेदना, इजा किंवा अस्वस्थता आहे पण तात्काळ धोका नाही, तर स्थानिक तातडीचा वैद्यकीय सल्ला किंवा तिच्या आरोग्य तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घ्या.

व्यक्तीला एकट्याने उचलण्याचा किंवा उचलून नेण्याचा प्रयत्न करू नका. पडण्यासाठी काळजी योजना असेल तर ती सध्याच्या परिस्थितीला लागू होत असेल तेव्हाच पाळा; व्यक्तीला गंभीर इजा असू शकते तर आणीबाणी मदत घ्या.

व्यक्ती स्वतः उठू शकेल असे वाटत असेल तर?

व्यक्तीला घाई करू नका. तिला कसे वाटते आणि तिला मदत हवी आहे का ते विचारा. ती इजा न होता, नेहमीच्या आधाराने उचलल्याशिवाय उठू शकत असेल, तर तिला वेळ द्या आणि जवळ राहा. वेदना झाली, चक्कर आली, किंवा तिला जमत नसेल तर थांबा. ज्या हस्तांतरणाचे प्रशिक्षण तुम्हाला मिळालेले नाही ते करण्याऐवजी, अनिश्चित असाल तर आरोग्य तज्ज्ञांना विचारा.

NHS सांगते की उठल्यानंतर वेळ घेणे आणि विश्रांती घेणे उपयोगी आहे. त्यांच्या स्वतःच्या उठण्याच्या सूचना त्या व्यक्तीसाठी आहेत जी उठण्यास सक्षम वाटते; पडलेल्या व्यक्तीला ओढण्याचे किंवा उचलण्याचे ते कारण नाही. प्रत्येक व्यक्तीची हालचाल, तोल आणि आरोग्याच्या गरजा वेगळ्या असतात.

इजा दिसत नसली तरी डॉक्टरांना भेटावे का?

हो. अल्झायमर सोसायटी शिफारस करते की पडल्यानंतर इजा झाली नसल्याचे वाटत असले तरीही व्यक्तीच्या GP शी बोलावे. डोक्याला मार लागणे, वेदना, नवा गोंधळ, अशक्तपणा, चक्कर किंवा व्यक्तीच्या नेहमीच्या वागणुकीतील बदल तुम्ही पाहिला असेल, तर फोन करताना ते सांगा. वैद्यकीय तपासणी गरजेची नाही असे ठरवण्यासाठी वेबसाइटवरील चेकलिस्ट वापरू नका.

डोक्याला इजा झाली असेल तर डॉक्टर किंवा स्थानिक तातडीच्या सेवेचा सल्ला पाळा. NHS च्या डोक्याच्या इजेबाबतच्या मार्गदर्शनात तातडीच्या लक्षात घ्याव्या अशा लक्षणांचे वर्णन आहे. व्यक्ती अचानक गोंधळलेली, खूप तंद्रीत, उलट्या करणारी किंवा तीव्र आजारी दिसत असेल, तर नियमित भेटीची वाट न पाहता तातडीची मदत घ्या.

आरोग्य तज्ज्ञांना उपयोगी ठरेल अशी कोणती माहिती?

तात्काळ गरजा पूर्ण झाल्यावर, व्यक्तीच्या संमतीने सांगण्यासाठी काही निरीक्षणे लिहा:

• पडणे कधी आणि कुठे झाले, माहीत असल्यास;
• पडण्यापूर्वी व्यक्ती काय करत होती;
• पडणे कोणी पाहिले होते का आणि व्यक्तीचे डोके आपटले असण्याची शक्यता आहे का;
• तुम्हाला कोणती वेदना, इजा किंवा बदल दिसला;
• आरोग्य, हालचाल, दिनक्रम किंवा औषधांमधील कोणतेही अलीकडील बदल जे तुम्हाला माहीत आहेत.

व्यक्ती का पडली असेल याचा अंदाज लावण्याऐवजी तुम्ही काय पाहिले ते वर्णन करा. नोंद संवादासाठी उपयोगी ठरू शकते; ती कारण निदान करत नाही. गंभीर इजा किंवा अचानक बदल होण्याची शक्यता असेल, तर नोंद पूर्ण करण्याआधी मदत मिळवा.

पाठपुराव्यात कोणते प्रश्न विचारावेत?

तज्ज्ञ ठरवू शकतात की व्यक्तीला मूल्यांकनाची गरज आहे का आणि नंतर काय लक्षात ठेवावे. NHS नमूद करते की पडण्याच्या मूल्यांकनात ताकद, दृष्टी, ऐकणे, औषधे आणि घरातील बदल पाहिले जाऊ शकतात. तुम्ही असे विचारू शकता:

• स्पष्ट इजा दिसत नसली तरीही या पडण्यानंतर व्यक्तीची तपासणी करावी लागेल का?
• कोणते बदल किंवा लक्षणे तात्काळ मदत मागतात?
• तोल, दृष्टी, ऐकणे, वेदना किंवा औषधांचा आढावा घ्यावा का?
• हालचाल किंवा घरातील उपकरणांचे मूल्यांकन करण्यासाठी पडण्याची सेवा किंवा ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट मदत करू शकेल का?
• दुसरे पडणे झाले तर व्यक्तीने किंवा कुटुंबाने कोणाशी संपर्क साधावा?

तुम्हाला काय माहीत आहे आणि काय माहीत नाही, हे क्लिनिशियनला सांगा. पडणे कोणी पाहिले नसेल तर तसे सांगा, आणि ते कसे घडले असेल याचा अंदाज बांधू नका. केवळ एखाद्या वेबसाइटवरील माहितीवर आधारून औषध थांबवू किंवा बदलू नका, वॉकिंग एड खरेदी करू नका, किंवा उपकरण बसवू नका. योग्य आधार व्यक्तीचे आरोग्य, हालचाल, घर आणि इच्छा यांवर अवलंबून असतो.

पुन्हा पडण्याबाबत कसा विचार करावा?

तात्काळ वैद्यकीय चिंता दूर झाल्यावर, काळजीच्या ठिकाणी आणि दिनक्रमात पडण्यापूर्वी काय सुरू होते ते पहा. गर्दीचा मार्ग, प्रकाशातील बदल किंवा अपरिचित मार्ग महत्त्वाचे असू शकतात, पण एका धोक्यामुळेच पडणे झाले असे गृहीत धरू नका. व्यक्तीला काय जाणवले आणि कोणता बदल तिला सोपा वाटेल हे विचारा. व्यक्तीला आठवत नसेल किंवा सांगता येत नसेल, तर तुम्ही जे पाहिले ते सांगा, पण तपशिलांसाठी तिच्यावर दबाव आणू नका. वेळ, ठिकाण, पादत्राणे, प्रकाश, क्रियाकलाप आणि तिच्या नेहमीच्या हालचाली किंवा वागणुकीतील बदल लिहा. थोडक्यात नोंद क्लिनिशियनला पॅटर्न शोधण्यास मदत करू शकते; ती कारण ओळखत नाही.

आमचे घराच्या सुरक्षिततेबाबतचे मार्गदर्शन प्रत्येक खोलीतील तपासणी सांगते. पडणे आंघोळीदरम्यान झाले असेल, तर आमचे आंघोळीबाबतचे मार्गदर्शन पहा. वैयक्तिक चिंतांचे मूल्यांकन डॉक्टर, ऑक्युपेशनल थेरपिस्ट किंवा स्थानिक पडण्याची सेवा करू शकते आणि योग्य बदल सुचवू शकते. केवळ हे पान वाचून उपकरण बसवू नका किंवा लिहून दिलेले औषध बदलू नका.

एक पडणे म्हणजे व्यक्ती काय करू शकते किंवा करू शकत नाही, याचा पुरावा नसतो. आधाराच्या निर्णयांमध्ये व्यक्तीला सहभागी ठेवा, आणि तिच्या स्थानिक काळजी टीमच्या सल्ल्याचे पालन करा.