Gịnị Ka A Ga-eme Mgbe Onye Nwere Dementia Dara

Ọdịda nwere ike ịbụ ihe na-atụ egwu maka onye ahụ na onye ọ bụla nọ nso. Nwee obi jụụ ma lekwasị anya na nchekwa ngwa ngwa. Ejila chee na onye ahụ adịghị emerụ ahụ naanị n’ihi na ọ naghị akọwa ihe mere ma ọ bụ ebe ọ na-ewe ya.

Gịnị ka m kwesịrị ime ozugbo mgbe ọdịda gasịrị?

Lelee ma onye ahụ ka na-ama ụda, ọ dị ka ọ merụrụ ahụ ma ọ bụ enweghị ahụike, ma ọ nwere ike ịza ihe dị ka ọ na-eme. Ejila ngwa ngwa kpọlite ya ma ọ bụ nwalee ibuli ya n’onwe gị. NHS na-ekwu na enyemaka mberede dị mkpa ma ọ bụrụ na onye ahụ nwere ike imerụ isi, azụ, olu ma ọ bụ hip, nwee mmerụ ahụ siri ike ọzọ, ma ọ bụ enweghị ike ịbilite.

• Kpọọ ndị ọrụ mberede n’ógbè ma ọ bụrụ na otu n’ime ihe mgbaàmà siri ike ndị a nwere ike ịdị. Soro ntuziaka onye na-ezipụ ndị ọrụ.
• Debe onye ahụ nọ n’udo na ọkọ ọkụ ka ị na-eche enyemaka. Ejila ya ibugharị ma ọ bụrụ na ị chere mmerụ ahụ siri ike ma ọ bụ ị na-enwe obi abụọ ma ọ dị nchekwa.
• Nọrọ nso ya ma ọ bụrụ na ị nwere ike. Jiri okwu dị mkpirikpi na nke jụụ. Ejila ajụ ya banyere ihe mere ma ọ bụ kwenye na ọ ga-eguzo.
• Ọ bụrụ na onye ahụ nwere mgbu, merụrụ ahụ ma ọ bụ enweghị ahụike mana enweghị nsogbu ozugbo, kpọtụrụ ndụmọdụ ahụike ngwa ngwa n’ógbè ma ọ bụ onye ọrụ ahụike ha maka ntuziaka.

Ejila ibuga ma ọ bụ bulite onye ahụ naanị gị. Ọ bụrụ na enwere atụmatụ nlekọta maka ọdịda, soro ya naanị mgbe ọ dabara n’ihe na-eme ugbu a; nweta enyemaka mberede ọ bụrụ na onye ahụ nwere ike imerụ ahụ siri ike.

Gịnị ma ọ bụrụ na onye ahụ yiri ka ọ nwere ike ịbilite?

Ejila ngwa ngwa kpọlite onye ahụ. Jụọ otú ọ si enwe mmetụta na ọ chọrọ enyemaka ma ọ dịghị. Ọ bụrụ na ọ yiri ka ọ merụghị ahụ wee nwee ike ịbilite site na nkwado ọ na-ejikarị na-enweghị ịbụlite ya, nye ya oge wee nọrọ nso. Kwụsị ma ọ bụrụ na ọ nwere mgbu, ọ na-enwe ịgbagharị isi ma ọ bụ enweghị ike ime ya. Ọ bụrụ na ịnweghị obi ike, jụọ onye ọrụ ahụike kama ịgbalị mbugharị amaghị m ka a kụziri gị.

NHS na-atụ aro ịnye oge na ịnọdụ ala mgbe ị bilitere. Ntuziaka nkwado onwe ya ya bụ maka onye chere na ọ nwere ike ịbilite; ha abụghị ihe kpatara ịdọpụ ma ọ bụ bugharịa onye dara. Mkpa ije ya, nkwado ya na ahụike ya dị iche.

Ọ dị mkpa ka m kpọtụrụ dọkịta ọbụlagodi m enweghị ike ịhụ mmerụ ahụ?

Ee. Alzheimer’s Society na-atụ aro ikparịta ya na GP onye ahụ mgbe ọdịda gasịrị, ọbụlagodi mgbe ị na-eche na ọ merụrụghị ahụ. Ọ bụrụ na ị hụrụ mkpọda isi, mgbu, nchekasị ọhụrụ, adịghị ike, ịgba ọchịchịrị ma ọ bụ mgbanwe site n’omume onye ahụ a na-ahụkarị, kọọ ya mgbe ị na-akpọ. Ejila jiri ndepụta weebụsaịtị kpebie na nyocha ahụike adịghị mkpa.

Ọ bụrụ na enwere mmerụ isi, soro ndụmọdụ site n’aka onye ọgwụ ma ọ bụ ndị ọrụ mberede ahụike ebe ị bi. Ndụmọdụ NHS banyere mmerụ isi na-akọwa mgbaàmà chọrọ nlebara anya ngwa ngwa. Ọ bụrụ na onye ahụ ghọrọ onye na-enwe nchekasị ozugbo, ihi ụra nke ukwuu, ọ na-agbọ ma ọ bụ yiri ka ọ enweghị ahụike nke ukwuu, chọọ enyemaka ngwa ngwa kama ichere oge nleta a na-ahụkarị.

Kedu ozi nwere ike inyere onye ahụike aka?

Mgbe ihe ngwa ngwa agwụla, dee ihe ole na ole ị hụrụ iji kọrọ ya, mgbe onye ahụ kwenyere.

• mgbe na ebe ọdịda ahụ mere, ọ bụrụ na ama;
• ihe onye ahụ na-eme tupu ọdịda ahụ;
• ma a hụrụ ọdịda ahụ ma ọ bụ ma onye ahụ nwere ike ịkụ isi;
• mgbu, mmerụ ahụ ma ọ bụ mgbanwe ị hụrụ;
• mgbanwe ọ bụla dị na ahụike, mmegharị, usoro ma ọ bụ ọgwụ ị maara.

Kọwaa ihe ị hụrụ kama ịkpe ihe mere onye ahụ ji daa. Ndetu nwere ike ịkwado mkparịta ụka; ọ naghị achọpụta ihe kpatara ya. Ọ bụrụ na mmerụ ahụ siri ike ma ọ bụ mgbanwe mberede nwere ike ime, nweta enyemaka mbụ kama ịmezu ndetu.

Kedu ihe ị kwesịrị ịjụ mgbe nlekọta ọzọ gasịrị?

Mgbe a rụchara mkpa ahụike ngwa ngwa, dọkịta nwere ike isi na ya kpebie ma onye ahụ chọrọ nyocha ma gbaa ụkpụrụ ihe ị ga-elele mgbe ahụ. NHS na-ekwu na nyocha ọdịda nwere ike ilele ike, anya, nnụ, ọgwụ na mgbanwe n’ụlọ. Ị nwere ike ịjụ:

• Ọ dị mkpa ka onye ahụ nyochaa ya mgbe ọdịda a gasịrị, ọbụlagodi mmerụ ahụ adịghị ahụ anya?
• Kedu mgbanwe ma ọ bụ mgbaàmà kwesịrị ibute enyemaka ngwa ngwa?
• Ọ dị mkpa ka a nyochaa ịgba ọchịchịrị, anya, nnụ, mgbu ma ọ bụ ọgwụ?
• Ọ ga-enyere onye ọrụ ọdịda ma ọ bụ onye ọrụ ọgwụ ọrụ aka ịnyocha mmegharị ma ọ bụ ngwa ụlọ?
• Onye onye ahụ ma ọ bụ ezinaụlọ kwesịrị ịkpọtụrụ ma ọdịda ọzọ mere?

Gwa onye ọrụ ahụike ihe ị maara na ihe ị amaghị. Ọ bụrụ na ọdịda ahụ enweghị onye hụrụ ya, kwuo otú ahụ kama ịkpe otú o si mee. Ejila kwụsị ma ọ bụ gbanwee ọgwụ, zụta ngwa ntụkwasị ma ọ bụ wụnye ngwa naanị site na weebụsaịtị. Enyemaka kwesịrị ekwesị dabere na ahụike onye ahụ, mmegharị ya, ụlọ ya na ihe ọ chọrọ.

Kedu ka anyị ga-esi lebara ọdịda ọzọ anya?

Mgbe a rụchara nchegbu ahụike ngwa ngwa, lelee ihe na-eme n’ọnọdụ ahụ na n’usoro ahụ. Ụzọ ejupụtara ihe, ọkwa ọkụ ma ọ bụ ụzọ ọhụrụ nwere ike ịdị mkpa, mana ejila chee na otu ihe kpatara ọdịda ahụ. Jụọ onye ahụ ihe ọ hụrụ na ihe ga-eme ka ohere dị mfe ijikwa. Ọ bụrụ na onye ahụ enweghị ike icheta ma ọ bụ kọwaa ọdịda ahụ, kọrọ ihe ị hụrụ na-enweghị ịkpọ ya ajụjụ ike maka nkọwa. Dee oge, ebe, akpụkpọ ụkwụ, ọkwa ọkụ, ọrụ na mgbanwe ọ bụla site na mmegharị ma ọ bụ omume ya a na-ahụkarị. Ndetu dị mkpirikpi nwere ike inyere onye ọkachamara ahụike ịchọ usoro, mana ọ naghị achọpụta ihe kpatara ya.

Akwụkwọ nchekwa ụlọ anyị na-ekpuchi nyocha kwa ime ụlọ. Ọ bụrụ na ọdịda ahụ mere n’oge asa ahụ, lee akwụkwọ asa anyị. Dọkịta, onye ọrụ ọrụ ahụike ma ọ bụ ọrụ ọdịda n’ógbè nwere ike nyochaa nsogbu onye ọ bụla wee tụọ mgbanwe kwesịrị ekwesị. Ejila wunye ngwa ma ọ bụ gbanwee ọgwụ dị ka a dere ya naanị site na akwụkwọ a.

Ọdịda naanị ya apụtaghị ihe onye ahụ nwere ike ime ma ọ bụ enweghị ike ime. Debe onye ahụ n’ime mkpebi banyere nkwado, wee soro ndụmọdụ otu nlekọta ahụike ya n’ógbè.