Kısa cevap
Demansla yaşayan yetişkinler için iyi resim ve el sanatları etkinlikleri yetişkince görünür ve hissettirir: suluboya, dergilerden kolaj, çiçek düzenleme, kil, basit kart yapımı ya da yetişkinlere uygun boyama sayfaları. Birkaç malzeme hazırlayın, gerekirse ilk fırça darbesinde yardım edin, çalışırken sohbet edin ve birlikte geçirilen zamanı asıl amaç sayın. Bitmiş bir eser isteğe bağlıdır.
- Pul, çıkartma ya da çizgi film çalışma sayfaları değil; suluboya kâğıdı, gerçek çiçekler ve dergi görselleri gibi yetişkince görünen malzemeler ve temalar seçin.
- Sürece odaklanın: renklere, kilin dokusuna, sohbete. Bitmiş bir eser bir bonustur, hedef değil.
- Mümkün olduğunda bir amaç verin; örneğin bir torun için kart ya da sofra için bir orta süs.
- Kişinin başlamasına yardım edin, sonra geri çekilin. Bir fırça darbesine birlikte başlamak çoğu zaman yeterlidir.
- Projelerin tek oturuşta bitmesi gerekmez ve erken bırakmak her zaman sorun değildir.
Bu sayfada (9 bölüm)
- Bir sanat etkinliğini çocukça değil yetişkince yapan nedir?
- Neden ürüne değil sürece odaklanmalı?
- Denenecek resim ve el sanatları fikirleri
- Bir sanat oturumunu nasıl hazırlarım?
- Demans değiştikçe sanatı nasıl uyarlarım?
- Sanat malzemeleriyle güvenlik
- Ne zaman durmalıyız?
- İsterse eseri sergileyin
- Sanatı oyunlarımızla eşleştirin
Resim ve el sanatları, demansla yaşayan kişilere doğru sözcükleri bulmaya bağlı olmayan bir kendini ifade etme yolu sunar. Alzheimer’s Association, sanat projelerinin, demansı olan kişi kadar bakım veren için de bir başarı ve amaç duygusu ve kendini ifade etme fırsatı getirebileceğini belirtiyor. Anahtar, işleri yetişkince, basit ve baskısız tutmaktır. Bu sayfada belirli projeler, onların nasıl hazırlanacağı ve işler değiştikçe nasıl uyarlanacağı anlatılıyor.
Bir sanat etkinliğini çocukça değil yetişkince yapan nedir?
Yetişkinlere uygun bir sanat etkinliği gerçek malzemeler, yetişkinlere özgü konular ve saygılı bir ton kullanır. Alzheimer’s Association, projeleri yetişkin düzeyinde tutmayı ve küçümseyici ya da çocuksu görünebilecek her şeyden kaçınmayı öneriyor.
| Çocukça hissettiren | Yetişkince hissettiren |
|---|---|
| Simler, köpük çıkartmalar, oynar gözler | Suluboya kâğıdı, kumaş, kurutulmuş çiçekler |
| Çizgi film boyama sayfaları | Bahçe, yorgan deseni, araba ya da manzara boyama sayfaları |
| Her çizgi için “Aferin” demek | Gerçek sohbet: “Yeşilin yanında şu mavi çok güzel olmuş” |
| Hiçbir işe yaramayan bir el işi | Bir dosta kart, bir orta süs, bir hediye |
| Ders gibi okunan yönergeler | Bir davet: “Bana bunda yardım eder misiniz?” |
Kişinin kendi zevkini düşünün. Nakışı seven biri kumaşla uğraşmaktan hoşlanabilir. Emekli bir mühendis büyük parçalı bir maket seti ya da bir proje için hırdavat ayırmayı tercih edebilir. Eski bir öğretmen kart yapmaktan keyif alabilir.
Neden ürüne değil sürece odaklanmalı?
Çünkü birlikte geçirilen zaman asıl amaçtır. Alzheimer’s Association’ın evde etkinlikler rehberi, sonuca değil sürece odaklanmayı söylüyor. “Sadece mavi” bir resim de bir resimdir. Üç görselli bir kolaj da bir kolajdır.
Dernek ayrıca, profesyonel bir sanatçının çalışmalarındaki değişikliklerden dolayı hayal kırıklığına uğrayabileceğini, amatör birinin ise kendini ifade etmek için yeni bir fırsattan keyif alabileceğini belirtiyor. Kişi usta bir sanatçıysa ustalaştığı tekniğin dışında bir yöntem deneyin; böylece bir karşılaştırma değil, bir oyun gibi hissettirir.
Denenecek resim ve el sanatları fikirleri
Her fikirde, zorlaşırsa nasıl kolaylaştırılacağı da var.
- Suluboya lekeleri. Kalın bir suluboya kâğıdını ıslatın ve kişinin büyük bir fırçayla üzerine renk damlatmasına izin verin. Renkler kendiliğinden yayılır, bu yüzden yanlış bir sonuç olmaz. Daha basit: yalnızca iki renk sunun ya da ıslak izleri gösteren koyu bir kâğıda suyla boyayın.
- Dergi kolajı. Bahçıvanlık, yemek, araba, seyahat ya da kişinin eski hobileriyle ilgili dergilerden önceden resim kesin. Görselleri seçip bir karton üzerine yapıştırmasına izin verin. Daha basit: önceden kesilmiş dört resim ve bir stick yapıştırıcı sunun, yapıştırmayı birlikte yapın.
- Çiçek düzenleme. Alzheimer’s Foundation of America, kesme çiçekleri ve yeşillikleri basit mevsimlik düzenlemelere yerleştirmeyi öneriyor. Ağır, dengeli bir vazo ve önceden kısaltılmış saplar kullanın. Daha basit: birkaç sapı küçük bir bardağa, teker teker yerleştirin.
- Kurutulmuş çiçek kartları. Bir buketten çiçekleri bir hafta boyunca kitap sayfaları arasında kurutun, sonra katlanmış kartonlara yapıştırın. Daha basit: yapıştırıcıyı siz koyun, çiçeği o bastırsın.
- Yetişkinlere uygun boyama sayfaları. Net çizgileri ve gerçek konuları olan sayfalar seçin. Yazdırılabilir boyama sayfalarımız ekranda da, bir renge ve sonra resmin bir parçasına dokunarak boyanabilir. Daha basit: daha büyük alanlar, daha az renk, kalın keçeli kalemler.
- Kil ya da yumuşak hamur. Kendiliğinden kuruyan kili ya da yumuşak modelleme hamurunu yuvarlayın, bastırın ve şekillendirin. Kile bir yaprak bastırmak basit bir iz karosu oluşturur. Daha basit: sadece sıkmak ve yuvarlamak başlı başına bir etkinliktir. Kişinin kili ağzına götürmemesine dikkat edin.
- Kart yapımı. Alzheimer’s Association, bunu gerçek bir iş olarak sunmayı öneriyor: “Bir arkadaşımıza geçmiş olsun kartı gönderiyoruz. Yardım eder misiniz?” Önceden kesilmiş karton ve birkaç çiçek ya da pul çıkartması iyi işe yarar.
- Albüm hazırlama. Eski fotoğrafların, kartpostalların ya da bilet koçanlarının kopyalarını birlikte albüm sayfalarına yerleştirin. İlerledikçe her biri hakkında konuşun. Geçmişten nazikçe söz etmenin yolları için anılar rehberimize bakın.
- Kumaş ve doku panoları. Fitilli kadife, kadife, çuval bezi ve ipek örneklerini sert bir kartona yapıştırın. Yapmak bir etkinliktir; sonradan dokunmak bir başkası. Daha fazla fikir duyusal etkinlikler rehberimizde var.
- Basit ahşap işleri. Marangozluğu sevmiş biri için pürüzsüz bir tahta bloğu zımparalamak ya da bir kuş evi setini boyamak tanıdık hissettirebilir. Keskin aletleri kaldırın ve yanında durun.
- Müzik eşliğinde boyamak. Sevdiği bir plağı açın ve havaya uyan şekiller ya da renkler boyayın. Bu, pek çok kişinin hoşlandığı iki etkinliği birleştirir. Müzik etkinlikleri rehberine bakın.
Bir sanat oturumunu nasıl hazırlarım?
- Önce hazırlanın. Kişiyi davet etmeden önce her şeyi kesin, düzeltin ve yerleştirin. Siz makas ararken beklemek anı kaçırmanıza yol açabilir.
- Küçük tutun. İki ya da üç renk, bir fırça, bir kâğıt. Çok fazla seçenek bunaltabilir.
- Masayı koruyun. Plastik bir örtü ya da eski bir çarşaf, dağınıklığı dert olmaktan çıkarır.
- Yan yana oturun. Kendi çalışmanızı onunkinin yanında yapın. Denetlenmiş değil, paylaşılmış gibi hissettirir.
- Başlamasına yardım edin. Alzheimer’s Association, fırça hareketini kişiyle birlikte başlatmanız gerekebileceğini belirtiyor. Bir kez başladıktan sonra pek çok kişi devam eder.
- Çalışırken konuşun. Renkler ve dokular hakkında yorum yapın ya da sanatın sizi hikâyelere götürmesine izin verin. “Bu nedir?” gibi sınav tarzı sorulardan kaçının.
- Bolca zaman tanıyın. Bir projenin tek oturuşta bitmesi gerekmez.
Demans değiştikçe sanatı nasıl uyarlarım?
| Evre | Genellikle işe yarayan | Neyi ayarlamalı |
|---|---|---|
| Erken | Kurslar, ayrıntılı boyama, albümler, kart yapımı, bir fotoğraftan resim | Proje seçeneği sunun; sosyal tutun |
| Orta | Önceden kesilmiş kolaj, suluboya lekeleri, çiçek düzenleme, büyük alanlı boyama | Her seferinde tek adım; kesme ve yapıştırmayı siz yapın |
| İleri | Geniş fırça darbeleri, kili sıkmak, kumaşa dokunmak, sizi boyarken izlemek | Duyulara odaklanın; hoşuna gidiyorsa eli nazikçe yönlendirin |
NHS, ileri evrelerde etkinliklerin çoğu zaman basitleştirildiğini ve duyulara odaklandığını söylüyor. Başka birinin boyamasını izlemek ve renkler hakkında konuşmak, katılmanın gerçek bir yoludur. Evre evre daha fazla fikir için her evre için etkinlikler yazısına bakın.
Sanat malzemeleriyle güvenlik
- Zehirsiz boyalar, keçeli kalemler ve stick yapıştırıcılar seçin.
- Makasları, maket bıçaklarını ve sıcak silikon tabancalarını erişemeyeceği yerde tutun. Kesme işlerini önceden kendiniz yapın.
- Birinin kili, boyayı ya da küçük nesneleri ağzına götürmesine dikkat edin.
- Su ve vazolar için dengeli, ağır kaplar kullanın.
Ne zaman durmalıyız?
Dikkat dağıldığında ya da hayal kırıklığı belirdiğinde durun. Alzheimer’s Association, dikkat süresi azaldığında ya da hayal kırıklığı arttığında bir etkinliği bitirmeyi ya da değiştirmeyi öneriyor. Projeyi güvenli bir yere koyun ve dinlendirici bir şey önerin. Yarın yeniden dönebilirsiniz, ya da hiç dönmeyebilirsiniz. İkisi de sorun değil.
İsterse eseri sergileyin
Bir resmi buzdolabına asmak ya da bir kolajı çerçevelemek, saygıyı göstermenin sessiz bir yolu olabilir. Önce sorun. Bazı kişiler çalışmalarını duvarda görmeyi sever; bazıları ise tercih etmez.
Sanatı oyunlarımızla eşleştirin
Boyaları hazırlamanın fazla geldiği günlerde Boyama tablette dağınıklık olmadan çalışır. Resim yapbozu, parçaları değiştirirken resmin tamamını rehber olarak görünür tutar. Sohbet kartları, bir resimden bir hikâyeye götürebilecek açık konular sunar. Hiçbirinde süre ya da puan yoktur. Yazdırılabilir etkinlikler koleksiyonumuzdan sayfalar da yazdırabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
El sanatlarının çocukça hissettirmesini nasıl önlerim?
Gerçek sanat malzemeleri, yetişkinlere uygun temalar ve saygılı bir ton kullanın. Simli ve çizgi film sayfalarının yerine suluboya kâğıdı, kumaş, çiçekler, dergi fotoğrafları ve ayrıntılı boyama sayfaları kullanın. Çalışmayı asla bir çocuğun çizimini överken olduğu gibi övmeyin; onu herhangi bir yetişkin arkadaşınızla konuşur gibi konuşun.
İleri evre demansta hangi sanat etkinlikleri işe yarar?
İleri dönemde en iyisi basit, duyusal projelerdir: büyük bir fırçayla geniş darbeler çekmek, yumuşak kili sıkmak, bir vazoya birkaç çiçek yerleştirmek ya da kumaş örneklerini dokularına göre ayırmak. Hareketi birlikte başlatmanız gerekebilir. Sizi boyarken izlemek ve renkler hakkında konuşmak da katılmanın bir yoludur.
“Çizim yapamam” derse ne olur?
Baskıyı kaldırın. Doğru cevabı olmayan projeler deneyin; örneğin bir suluboya lekesi, bir kolaj ya da çiçek düzenleme. Ayrıca belirli bir konuda yardıma ihtiyacınız olduğunu söyleyebilirsiniz; örneğin bir kart için renkleri seçmek. Böylece iş bir sınav değil, bir iyilik gibi hissettirir.
Boyama sayfaları yetişkinler için fazla çocukça mıdır?
Yetişkinler için tasarlandıklarında değildir. Bahçeler, yorgan desenleri, arabalar ya da manzaralar gibi yetişkinlere uygun konuları olan sayfalar seçin ve bunları bir ders olarak değil, rahatlatıcı bir şey olarak sunun. Boyama sayfalarımız yazdırılabilir ya da tablette boyanabilir.
Kaynaklar
Bu sayfanın dayandığı kuruluş ve çalışmalara bağlantı veriyoruz. Her biri, sayfa güncellenirken kontrol edildi.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS
- Dementia-Friendly Gardening Ideas · Alzheimer's Foundation of America