Oilongadano

Oilonga yomake yovakulunhu hava kala nokudimbwa

Sha talululwa Elesho lominute 6Kokangudu ka-Golden Moments · Nghee hatu shange

Enyamukulo lixupi

Oilonga yomake iwa yovakulunhu hava kala nokudimbwa oi na okumonika nokukala ya fa yovakulunhu: okufaneka nomeva, okulonga omifano da kufwa moifo, okutula eengala, okulongifa edu lokuma, okuninga oukalata vapa ile omapandja okuwavafeka ovakulunhu. Tula po oinima inini, kwafela mokutameka nge sha pumbiwa, popyeni fimbo tamu longo, nokutala efimbo olo tamu kala pamwe li li oshinima sha fimanenena. Okumanifa oshilonga kashi fi shimwe sha pumbiwa.

  • Hoolola oinima nomitwe da fa dovakulunhu, ngaashi ombapila yokufanekela, eengala dashili nomafano omoifo, ndele ha oinima ya fa younona ngaashi omaliudo a yela, oukamanya ile omapandja okudana ounona.
  • Yandja elitulemo konghedi yokulonga: komaluvala, kokukwata edu lokuma, nokomakundafanwa. Oshipelende sha manwa osho oshinima sha wedwa po, ndele kashi fi elalakano.
  • Pa elalakano nge tashi shiiva, ngaashi okalakata komutekulu ile oshinima shokuwapeka poshitaafula.
  • Kwafela omunhu a tameke, opo nee mu efa a twikile ye mwene. Okutameka pamwe oshikando shimwe noshikombe otashi dulu okukwana.
  • Oilonga inai pumbwa okumanifwa pefimbo limwe alike, nokuhulifa nale okwa pitikwa alushe.
Kepandja eli (oitukulwa 9)
  1. Oshike tashi ningi oshilonga shouhongo shi kale shovakulunhu, ndele hashi kala sha fa shounona?
  2. Omolwashike tu na okuyandja elitulemo konghedi yokulonga, ndele haka shilonga sha pwa?
  3. Omayele oilonga yomake okukendabala
  4. Ohandi longekida ngahelipi efimbo lokufaneka?
  5. Ohandi lundulula ngahelipi ouhongo nge okudimbwa otaku ende komesho?
  6. Eameno noinima yokufaneka
  7. Onaini tu na okuhulifa?
  8. Ulika oshilonga, nge omunhu okwa hala
  9. Longifa pamwe noidano yetu

Oilonga yomake oi pa ovanhu hava kala nokudimbwa onghedi yokuholola omaliudo avo inava pumbwa okumona oitya ya yuka. Alzheimer’s Association oya ti kutya oilonga youhongo otai dulu okweeta omaliudo okukala wa pondola nelalakano nosh机会 yokuliholola, kwaao ta file oshisho nosho yo komunhu e na okudimbwa. Oshinima sha fimana osho okukaleka oinima i li yovakulunhu, ipu noihe na oudjuu. Epandja eli otali yandje oilonga ya yooloka, nanghee to dulu oku i longekida nokulundulula nge oinima tai lunduluka.

Oshike tashi ningi oshilonga shouhongo shi kale shovakulunhu, ndele hashi kala sha fa shounona?

Oshilonga shouhongo shovakulunhu ohashi longifa oinima yashili, omitwe dovakulunhu nelihumbato lefimano. Alzheimer’s Association otai kumaida okukaleka oilonga pefimbo lovakulunhu nokuhenuka keshe shimwe tashi dulu okumonika sha fa okudina ile sha fa shounona.

Osha fa shounona Osha fa shovakulunhu
Omaliudo a yela, oukamanya vounona, omesho oipupulu Ombapila yokufanekela, oiyata, eengala da panywa
Omapandja okudana ounona okufaneka Omapandja okuwavafeka oshikunino, oiyata yomumbidja, eetuwa ile omahala
Okupandula “Owa ninga nawa” koshinima keshe Eenghundafana dashili: “Oluvala olo olutalelapo oliwa popepi nolitalelapo”
Oshilonga shihe na elalakano Okalakata kokaume, oshinima shokuwapeka poshitaafula, oshali
Omalombwelo a fa elihongo Eshivo: “Oto dulu okukwafa nge musho?”

Diladila kombinga yomahalo omunhu mwene. Omunhu oo a li e hole okuhondja otashi dulika a hafele okukwata oiyata. Omunhu oo a li ha longo ouinjiniya otashi dulika a hoolole okulongifa oipambu inene ile okutopola oinima yoshilonga. Omunhu oo a li omuhongi otashi dulika a hafele okuninga oukalata.

Omolwashike tu na okuyandja elitulemo konghedi yokulonga, ndele haka shilonga sha pwa?

Omolwaashi efimbo olo tamu kala pamwe olo la fimanenena. Omukanda waAlzheimer’s Association kombinga yoilonga peumbo otau ti tu yandje elitulemo konghedi yokulonga, ndele haka shilonga sha pwa. Efano li li “olutalelapo alike” natango olo efano. Okulonga omifano nomafano atatu natango oku li okulonga omifano.

Ehangano otali ti yo kutya omufaneki omunongo otashi dulika a udife nai omolwelunduluko moilonga yaye, ofimbo omunhu oo ehe shi omunongo ta dulu okuhafela omhito ipe yokuliholola. Nge omunhu okwa li omufaneki omunongo, kendabala onghedi imwe i lili inai fa oyo a li e shii nawa, opo shi kale sha fa okudana ndele hashi fa okuyelekanifa.

Omayele oilonga yomake okukendabala

Ediladilo keshe oli na nanghee to dulu oku i ninga ipu nge oya ninga idjuu.

  1. Okufaneka nomeva la yelakana. Teya ombapila idjuu yokufanekela nomeva ndele to efa omunhu a tule oluvala kombada yayo noshikombe shinene. Omaluvala ohaa tandavela oo vene, onghee kape na oshilonga sha puka. Shipu: yandja omaluvala avali aeke, ile faneka nomeva kombapila ilaula oyo tai ulike oinima ya teya.
  2. Okulonga omifano omoifo. Teta omafano nale okudja moifo kombinga yoshikunino, okuteleka, eetuwa, omalweendo ile oinima oyo omunhu a li e hole nale. Mu efa a hoolole nokunamifa omafano kombapila ikukutu. Shipu: yandja omafano ane a tetwa nale noshinima shokunamifa, ndele tamu namifa pamwe.
  3. Okutula eengala. Alzheimer’s Foundation of America otai kumaida okutula eengala noihati momikalo dipu dopafimbo lomudo. Longifa ovase idjuu ya kanghama nawa noihati ya tetwa nale. Shipu: tula oihati inini mokakopi, imwe pefimbo.
  4. Oukalata veengala da panywa. Panya eengala dokoshivilo pokati komapandja embo oshivike shimwe, opo nee di namifa koukalata va petwa. Shipu: ove to tula oshinima shokunamifa, ye ta fininike ongala.
  5. Omapandja okuwavafeka ovakulunhu. Hoolola omapandja e na omikala da yela noinima yashili. Omapandja etu okuwavafeka Coloring otaa dulu yo okuwavafekwa koskrini mokutinya oluvala, opo nee oshitukulwa shefano. Shipu: oipambu inene, omaluvala manini, eepenna dinene.
  6. Edu lokuma ile edu lokudana la nanga. Shingila, fininika nokuma edu lokuma la kukuta ile edu lokudana la nanga. Okufininika oshifo medu lokuma otashi ningi oshipambu shipu. Shipu: okufininika nokushingila akuke oko oshilonga sha wana. Takamifa omunhu aha tule edu lokuma mokanya.
  7. Okuninga oukalata. Alzheimer’s Association otai kumaida oku shi tala shi li oshilonga sholela: “Otatu tumine kaume ketu okalakata kokutala nawa. Oto dulu okukwafa nge?” Ombapila ya tetwa nale noukamanya vanini veengala ile voustampu otai longo nawa.
  8. Okulonga omambo omafano. Tuleni pamwe eekopi domafano akulu, oupositikata ile oukalata veetiketi komapandja embo. Popyeni kombinga yashimwe keshe fimbo tamu shi ningi. Tala ewiliko letu okudimbulukwa oinima yonale omolwomikalo da ngungumana dokupopya kombinga yoinima yonale.
  9. Oipambu yoiyata nomalududi. Namifa oipambu yoiyata ngaashi corduroy, velvet, burlap nosilk kombapila ikukutu. Oku i ninga osho oshilonga; oku i kuma konima otashi dulu okukala oshilonga shikwao. Omayele makwao oku li mewiliko letu oilonga tai kumu omaliudo.
  10. Okulonga oipilangi ipu. Komunhu oo a li e hole okulonga oipilangi, okupukulula oshipilangi sha lalakana ile okuwavafa okanduda kounyuni otashi dulu okumukwafa a dimbuluke oinima oyo a li e shii. Kufa po oilongifo ya twa ndele kala popepi eshi ta longo.
  11. Okufaneka pamwe nomusika. Dana omusika oyo omunhu e hole ndele tamu faneke omikalo ile omaluvala taa ulike omaliudo omusika. Osho otashi kwatakanifa oilonga ivali oyo ovanhu vahapu hava hafele. Tala oilonga domusika.

Ohandi longekida ngahelipi efimbo lokufaneka?

  1. Longekida tete. Teta, longekida nokutula po keshe shimwe manga inoo shiva omunhu. Okuteelela fimbo to kongo omak scissors otashi dulu okukanifa omhito oyo.
  2. Kaleka oinima inini. Omaluvala avali ile atatu, oshikombe shimwe, ombapila imwe. Eehoololo dihapu otadi dulu okunyongifa omunhu.
  3. Amenena otaafula. Oshiyata shoplastika ile oshiyata shikulu otashi ningi opo uha kale noshisho noudjuu.
  4. Kaleni omutumba mu li pambapene. Longa oshilonga shoye popepi nashaye. Otashi kala sha fa tamu longo pamwe, ndele hashi kala sha fa ta pashukilwa.
  5. Mu kwafela a tameke. Alzheimer’s Association otai ti kutya otashi dulika wa pumbwa okutameka okweenda kwoshikombe pamwe nomunhu. Nge okwa tamekwa, ovanhu vahapu ohava twikile.
  6. Popyeni fimbo tamu longo. Popya kombinga yomaluvala nomalududi, ile efa ouhongo u ete omahokololo. Henuka omapulo a fa ekonakono ngaashi “Eshi oshike?”
  7. Yandja efimbo la wana. Oshilonga inashi pumbwa okumanifwa pefimbo limwe alike.

Ohandi lundulula ngahelipi ouhongo nge okudimbwa otaku ende komesho?

Opefimbo Osho hashi longo nawa Osho u na okulundulula
Petameko Eengudu, omapandja okuwavafeka a kwata moihapu, omambo omafano, okuninga oukalata, okufaneka okudja kefano Yandja ehoololo loilonga; kaleka shi li pamwe navakwao
Pokati Okulonga omifano a tetwa nale, okufaneka nomeva la yelakana, okutula eengala, okuwavafeka noinima inene Oshinima shimwe pefimbo; ove to teta nokunamifa
Konima Okufaneka nomikalo minene, okufininika edu lokuma, okukuma oiyata, okutala eshi to faneke Yandja elitulemo komaliudo; wilika eke pangungumana nge okwa tambula ko

NHS otai kumaida kutya pefimbo lokonima, oilonga ohai ningwa ipu unene nohayi yandje elitulemo komaliudo. Okutala omunhu umwe ta faneke nokupopya kombinga yomaluvala nayo oyo onghedi yashili yokukufa ombinga. Omayele mahapu okweenda nopefimbo keshe oku li apa oilonga yopefimbo keshe.

Eameno noinima yokufaneka

  • Hoolola oipenda, eepenna noinima yokunamifa ihe na oshiponga.
  • Kaleka omak scissors, eembele dokuteta noilongifo yokunamifa ipyu kokule. Teta keshe shimwe ove mwene, nale.
  • Takamifa nge omunhu ota tula edu lokuma, oipenda ile oinima inini mokanya.
  • Longifa oikwatelwa yomeva novase idjuu ya kanghama nawa.

Onaini tu na okuhulifa?

Hulifa nge elitulemo ola kana ile nge omunhu okwa nyemata. Alzheimer’s Association otai kumaida okuhulifa ile okulundulula oshilonga nge elitulemo ola shuna pedu ile omunhu okwa nyemata. Tula oshilonga ponhele ya amenwa ndele to yandje sha shokumwenena. Oto dulu okualuka kusho mongula, ile ino aluka kusho nande. Aishe oi li nawa.

Ulika oshilonga, nge omunhu okwa hala

Okupameka efano kefilidja ile okutula oshilonga mefulemu otashi dulu okukala onghedi ya ngungumana yokulika efimano. Pula tete. Vamwe ohava hafele okumona oilonga yavo kekuma; vamwe inava hala.

Longifa pamwe noidano yetu

Omafiku oo okulongekida oipenda tashi monika shidjuu, Coloring ohai longo kokatableta ihe na oudjuu. Picture Puzzle ohai kaleke efano alishe li liwetike li li ewiliko fimbo tamu lundulula oipambu. Conversation Cards otai yandje omapulo a manguluka oo taa dulu okweeta ehokololo okudja kefano. Aishe kai na efimbo ile oitwa. Oto dulu yo okushanga omapandja okudja moilonga yetu printable activities.

Omapulo haa pulwa olundji

Ohandi dulu ngahelipi okuhenuka oilonga yomake i kale ya fa younona?

Longifa oinima yokufaneka yashili, omitwe dovakulunhu nelihumbato lefimano. Pingena po omaliudo a yela nomapandja okudana ounona nombapila yokufanekela, oiyata, eengala, omafano omoifo nomapandja okuwavafeka a fa ovakulunhu. Ino pandula oshilonga ngaashi to pandula okaana; popya kombinga yasho ngaashi to popi nakaume koye omukulunhu.

Oilonga yoludi lilipi tai longo nawa nge okudimbwa okwa kula?

Nge okudimbwa okwa kula, oilonga ipu oyo tai kumu omaliudo oi li nawa unene: okufaneka nomikalo minene noshikombe shinene, okufininika edu lokuma la nanga, okutula eengala dinini movase, ile okutopola oipambu yoiyata pamukalo tai udika. Otashi dulika wa pumbwa okutameka okweenda pamwe naye. Okutala eshi to faneke nokupopya kombinga yomaluvala nayo oyo onghedi yokukufa ombinga.

Oshike ndi na okuninga nge ota ti ke shii okufaneka?

Kufa po oudjuu. Kendabala oilonga ihe na enyamukulo la puka, ngaashi okufaneka nomeva la yelakana, okulonga omifano, ile okutula eengala. Oto dulu yo okutya owa pumbwa ekwafo moshinima shonhumba, ngaashi okuhoolola omaluvala okalakata, opo oshilonga shi kale sha fa ekwafo ndele hashi fa ekonakono.

Omapandja okuwavafeka otaa monika a fa ounona kovakulunhu?

Ahowe, nge okwa ningilwa ovakulunhu. Hoolola omapandja e na omitwe dovakulunhu ngaashi oshikunino, oiyata yomumbidja, eetuwa ile omahala, ndele e yandja e li onghedi yokumwenena ndele ha elihongo. Omapandja etu okuwavafeka otaa dulu okushangwa ile okuwavafekwa kokatableta.

Eeshako doilongifo

Ohatu tula omalinki komahangano nokeekonakono omo epandja eli la likolelela. Keshe shimwe osha li sha talululwa eshi epandja la pepalekwa.

  1. Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
  2. Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. Activities for dementia · NHS
  5. Dementia-Friendly Gardening Ideas · Alzheimer's Foundation of America

Mbela owe lilongekela eudano liondjabi?

Omafano manene, kaku na efimbo lokuvalwa, kaku na oitwa, nokaku na okulishangifa. Daneni pamwe me-browser yeni.

Kufa omaudano aa pamwe naave

O-app yoshali ya-Golden Moments yee-iPhone, iPad na-Android: omafano manene eetaila, omaudano e na omafano oukwaneumbo woye mwene, nomakanghameno omafano oo haa longo nopehe na Wi-Fi. Kaku na o-akaunda, omaulikifo oipindi, efimbo lokuvalwa ile oitwa.