Artesanía kakuaa hag̃ua demencia reheve

Arte ha artesanía ome’ẽ tapichakuérape oikovévape demencia reheve peteĩ tape oñe’ẽ hag̃ua ijehegui natekotevẽirõ ojuhu pe ñe’ẽ porã. Alzheimer’s Association omombe’u tembiapo arte rehegua ikatuha ogueru peteĩ andu py’aguasu ha mba’ere ha peteĩ pa’ũ oñe’ẽ hag̃ua ijehegui, pe oñangarekóvape ha avei pe oikovévape demencia reheve. Pe iñimportantevéva ha’e oñemantene hag̃ua mba’e kakuaa rehegua, sapy’a ha jejopy’ỹre. Ko kuatiarogue ome’ẽ tembiapo hesakãva, mba’éichapa oñembosako’i ha mba’éichapa oñemoĩporã oikóva oñemoambuérõ.

Mba’épa ojapo peteĩ tembiapo arte rehegua kakuaa hag̃uáicha ha ndaha’éi mitãme g̃uarã?

Peteĩ tembiapo arte rehegua kakuaa hag̃uáicha oipuru mba’e añete, téma kakuaa rehegua ha ñe’ẽ mborayhu reheve. Alzheimer’s Association he’i oñemantene hag̃ua tembiapo kakuaa rehegua ha oñemboyke hag̃ua oimeraẽva ikatúva ojehecha ñemomirĩ térã mitãme g̃uarãramo.

Eñamindu’u pe ava reñangarekóva oipotávare. Peteĩ tapicha ohayhuva’ekue ao ñembovyvy ikatu ovy’a oiporúvo ao. Peteĩ ingeniero omba’apóvagui ikatu oipota peteĩ kit tembiapo rehegua pehẽ tuicháva térã oñemohenda mba’e peteĩ tembiapope g̃uarã. Peteĩ mbo’ehára va’ekue ikatu ovy’a ojapo hag̃ua tarjeta.

Mba’érepa iporã ñamotenonde pe jeku’e, ndaha’éi pe tembiapo opa’ỹva?

Pe ára peẽ oiporúva oñondive ha’e pe iñimportantevéva. Alzheimer’s Association tembiapo óga pegua rehegua he’i oñema’ẽ hag̃ua pe jeku’e rehe, ndaha’éi pe osẽvare. Peteĩ ta’ãnga “hovy añónte” ha’e gueteri peteĩ ta’ãnga. Peteĩ collage mbohapy ta’ãngáva ha’e gueteri peteĩ collage.

Alzheimer’s Association omombe’u avei peteĩ artista katupyry ikatuha oñemokangy ohechávo iñemoambue itembiapo, ha katu peteĩ tapicha ojapóva vy’arã ikatu ovy’a ojuhúvo peteĩ pa’ũ pyahu oñe’ẽ hag̃ua. Pe ava reñangarekóva ha’éramo peteĩ artista katupyry, eha’ã ambue mba’e arte rehegua, ndaha’éi pe ha’e ikatupyry porãvéva, upéicha ojehecha ñembosaráiramo ha ndaha’éi ñembojojáramo.

Artesanía ikatu hag̃uáicha eha’ã

Káda idea ome’ẽ mba’éichapa ikatu oñembohasy’ive oñehasy’ỹrõ jave.

1. Acuarela oñemosarambíva. Emoakỹ peteĩ kuatia acuarela rehypýiva ha eheja pe ava reñangarekóva omombo sa’y hese peteĩ pincel tuicháva reheve. Umi sa’y oñemosarambipa, upévare ndaipóri mba’e vai. Hasy’ive: eme’ẽ mokõi sa’y añónte, térã embosa’y ýpe peteĩ kuatiarogue hũme ohechaukáva pe ky’a.
2. Collage kuatiahaipyre guive. Ekytĩ raẽ ta’anga kuatiahaipyregui yvoty ñemohenda, tembi’u ñembosako’i, mba’yrumýi, jeho térã pe ava reñangarekóva rembiapo kyre’ỹva rehegua. Eheja chupe oiporavo ha omboja ta’anga kuatia hatãme. Hasy’ive: eme’ẽ irundy ta’anga ojekytĩmava ha peteĩ cola barra rehegua, ha peẽ omboja oñondive.
3. Yvoty ñemohenda. Alzheimer’s Foundation of America he’i ikatuha oñemohenda yvoty ha ka’avo ñemohenda sapy’a peteĩ ára reheguáicha. Eipuru peteĩ floréro pohýi ha opytáva ha yvoty rakã ojekytĩmava. Hasy’ive: emoĩ mbovymi rakã peteĩ kagua’íme, peteĩteĩ.
4. Tarjeta yvoty omokañypyre reheve. Emokañy yvoty peteĩ ramo guive aranduka rogue pa’ũme peteĩ arapokõindy, upéi emboja kuatia oñembotypýrépe. Hasy’ive: nde remoĩ pe cola, ha’e omomýi pe yvoty.
5. Kuatiarogue kakuaa rehegua oñembosa’y hag̃ua. Eiporavo kuatiarogue orekóva línea hesakãva ha téma añete. Ore kuatiarogue oñembosa’y hag̃ua ikatu avei oñembosa’y pantalla rupive, ojepoko peteĩ sa’y ha upéi peteĩ pehẽ ta’ãngagui. Hasy’ive: tenda tuichave, sa’y sa’ive, marcador anambusu.
6. Arcilla térã masa kangy. Ejapo, emomýi ha emoambue arcilla opytahápe térã masa kangy. Ejopýramo peteĩ ka’avo arcilláre ojejapo peteĩ kuatia sapy’a. Hasy’ive: oñemomýi ha ojapo añoite ha’e peteĩ tembiapo tuicháva. Ejesareko ani hag̃ua pe ava reñangarekóva ho’u arcilla.
7. Tarjeta ñemoheñói. Alzheimer’s Association he’i oñehechauka hag̃ua peteĩ tembiapo añeteramo: “Roguerahaukáta peteĩ tarjeta ñepytu’ũ hag̃ua peteĩ angirũnguéra-pe. Reipytyvõsépa?” Kuatia oñembotypýva ojekytĩmava ha mbovymi sticker yvoty térã sello rehegua iporã.
8. Álbum ñemoheñói. Emoĩ oñondive kuatia ta’anga yma guare, postal térã entrada kuatia álbum roguépe. Eñomongeta peteĩteĩ rehe eguatávoma. Ehecha ore guía mandu’a rehegua eñomongeta porã hag̃ua ymaguare rehe.
9. Ao ha mba’e oñandúva tábla. Emboja ao pehẽ corduroy, terciopelo, arpillera ha seda kuatia hatãme. Ñemoheñói ha’e pe tembiapo; upéi oñepoko ha’e ambue. Hetave idea oĩ ore guía tembiapo oñandúva rehegua-pe.
10. Yvyra ñemoporã sapy’a. Peteĩ tapicha ohayhuva’ekue yvyra rembiapo ikatu ovy’a omosỹi peteĩ yvyra pehẽ sỹi térã ombosa’y peteĩ kit guyra róga rehegua. Eipe’a tembipuru haimbe ha ejesareko.
11. Ñembosa’y purahéi ndive. Ehendu peteĩ purahéi ojehayhúva ha embosa’y mba’e térã sa’y ojogueraháva pe ñeñandu rehe. Kóva ombojoaju mokõi tembiapo hetaiterei tapicha ovy’áva. Ehecha tembiapo purahéi rehegua.

Mba’éichapa añembosako’i peteĩ aty’i arte rehegua?

1. Embosako’i raẽ. Ekytĩ, emohenda ha emoĩ opa mba’e reipepirũ mboyve pe ava reñangarekóva. Oha’arõvo reheka aja jetapa ikatu okañy pe ára porã.
2. Eguereko michĩmi. Mokõi térã mbohapy sa’y, peteĩ pincel, peteĩ kuatia. Hetaiterei poravokuaa ikatu omokangy.
3. Eñangareko pe mesa rehe. Peteĩ ao plástico térã ao tuja he’ise ky’a ndaha’éiha jejavy.
4. Eguapy ykére. Ejapo nde rembiapo héra ykére. Ojehecha oñondive hag̃ua, ndaha’éi oñemañahápe.
5. Eipytyvõ chupe oñepyrũ hag̃ua. Alzheimer’s Association omombe’u ikatuha tekotevẽ oñepyrũ pe pincel jeku’e pe tapicha ndive. Oñepyrũ rire, hetaiterei tapicha ohupytýma.
6. Eñomongeta peẽ omba’apóvo. Emombe’u sa’y ha mba’e rete rehe, térã eheja pe arte ogueraha tembiasakue-pe. Emboyke porandu aranduchaukarã, techapyrã “Mba’épa kóva?”
7. Eheja ára hetaiterei. Peteĩ tembiapo ndotekotevẽi opa peteĩ jeyme.

Mba’éichapa amoĩporã arte demencia oñemoambuévo?

NHS he’i paha rupi jave, tembiapo hetave jey oñembohasy’ive ha oñema’ẽ mba’e oñandúva rehe. Ehechávo ambue tapicha omba’apóvo ha eñomongeta sa’y rehe ha’e peteĩ tape añete oñeparticipa hag̃ua. Hetave idea peteĩteĩ mba’eichaitépe g̃uarã, ehecha tembiapo opa mba’eichaitépe g̃uarã.

Tekorosã mba’e arte rehegua ndive

• Eiporavo tembiporu oñembosa’y hag̃ua, marcador ha cola barra ndoguerekóiva mba’e vai.
• Eguereko jetapa, kyse tembiapo rehegua ha cola haku mombyry. Ejapo opa ñekytĩ nde, raẽ.
• Ejesareko oĩramo omóĩva arcilla, tembiporu oñembosa’y hag̃ua térã mba’e michĩ ijurupe.
• Eipuru mba’yru pohýi ha opytáva y ha floréro-pe g̃uarã.

Araka’épa ñamombyta?

Emombyta pe jehechakuaa okaháramo térã oñepyrũramo ñemokangy. Alzheimer’s Association he’i oñemombyta térã oñemoambue hag̃ua tembiapo pe jehechakuaa opytu’u térã pe ñemokangy okakuaa vove. Emoĩ pe tembiapo tenda korasãme ha eme’ẽ chupe mba’e pytu’u. Ikatu eju jey ko’ẽrõ, térã araka’eve. Mokõivéva iporã.

Ehechauka pe tembiapo, pe tapicha oipotáramo

Emoĩramo peteĩ ta’ãnga heladera ári térã eñongatúramo peteĩ collage kuadrope ikatu ha’e peteĩ tape kirirĩháme ohechauka hag̃ua mborayhu. Eporandu raẽ. Heta tapicha ovy’a ohechávo itembiapo ogyatáme; ambue ndopotái.

Embojoaju arte ore ñembosarái ndive

Oĩ ára oñembosako’i hag̃ua tembiporu oñembosa’y hag̃ua hasyve jave, Coloring omba’apo peteĩ tableta rupive ky’a’ỹre. Picture Puzzle omantene pe ta’ãnga tuicháva ojehechahápe ñepytyvõramo peẽ emyengoviávo pehẽ. Conversation Cards ome’ẽ porandu ijuruja ikatúva ogueraha peteĩ ta’ãngágui peteĩ tembiasakue-pe. Opavave ndorekói aravo’ãpapaha térã puntuación. Ikatu avei embohasa kuatiarogue ore tembiapo oñemboguapy hag̃uáva apytégui.