Tokanga

Fononga mo ha Taha ʻoku ʻi ai ha Dementia

Kuo fakalelei Lau ʻi he miniti 7Ko e tohi ʻa e kulupu ʻo Golden Moments · Ko e founga ʻo hotau tohi

Ko e tali nounou

Ko e fononga ʻe lava pe ke fiefia ai ʻi he taimi ʻoku loto ai ʻa e taha ke ō. Fili ha feituʻu mo ha founga fononga ʻoku faingofua, tauhi ʻa e kai mo e mālōlō ʻoku ʻiloa, ʻave ʻa e fakamatala mahuʻinga mo e vaitaʻa, pea fakaʻosi ʻi mu'a ha palani fakamuimui ʻi he taimi ʻoku ʻalu ai.

  • Fehuʻi ki he taha pe ʻoku loto ke fononga, pea ko e hā ʻe tokoni ke faingofua ai e fononga.
  • Filifili ha feituʻu ʻoku ʻiloa, ha hala faingofua, mo ha taimi ʻo e ʻaho ʻoku fe'unga mo e taha.
  • Ave ʻa e vaitaʻa mahuʻinga, fakamatala fetuʻutaki, palani fononga, kai, mo ha kofu fo'ou.
  • Fakakaukau ki he founga ke taʻofi, fakanounou, pe fakaʻosi ʻa e fononga kapau ʻoku faingataʻa pe ʻoku mafatukituki.
ʻI he peesi ni (6 ngaahi vahe)
  1. ʻE fēfē hono ʻiloʻi pe ʻoku totonu ʻa e fononga?
  2. ʻOku totonu ke palani ʻa e fononga fēfē?
  3. Ko e hā ʻa e me’a ke ʻave?
  4. ʻE fēfē hono faingofua ʻa e ʻaho fononga?
  5. Ko e hā ha palani fakamuimui ʻoku ʻaonga?
  6. Totonu ke tau fakahā ki he hotele pe ki he kau tokoni fononga?

ʻOku lava pe ke hoko ʻa e fononga ko ha filifili ʻi he taimi ʻoku loto ai ʻa e taha ke ō, pea ʻoku fe’unga ʻa e palani mo ʻene ngaahi fiemaʻu. Ko ha asi nounou ki he kāinga ʻe faingofua ange ʻi ha fononga lahi. Fehuʻi ki he taha ʻa e me’a ʻoku ne fiemaʻu mei he fononga, pea toki fakatupu ha palani ʻoku ʻi ai ha feituʻu ke taʻofi pe liliu ai.

Ko e tohi ʻa e Alzheimer’s Association ki he fononga mo e fakahinohino ʻa Dementia Australia ki he fononga ʻoku nau fakamamafa ʻa e palani ʻoku tokanga ki he fiemālie mo e founga ʻa e taha. ʻOku ʻikai ko e fakamaau ʻoku palani ai ʻe he fakahinohino ni pe ʻoku malu ʻa e fononga ki ha taha makehe; ko e fakakaukau lahi ʻeni ʻoku ʻaonga.

ʻE fēfē hono ʻiloʻi pe ʻoku totonu ʻa e fononga?

Talanoa ki he taha ki he fononga, ʻaki ha ngaahi lea ʻoku ʻiloa mo ha fakamatala nounou ki he feituʻu ʻoku mou ō ki ai mo e kakai ʻe ʻi ai. Kapau ʻoku ʻikai loto ʻa e taha ke ʻalu, tali ia. ʻE lava ke mou fakaʻaongaʻi ha kai, ha telefoni, pe ha me’a ʻoku ʻiloa ʻi he ʻapi.

Fakakaukau ki he ngaahi me’a ʻoku faʻa lava ʻe he taha ʻi he taimi ni. Fakakaukau ki hono tali ʻo e ngaahi liliu ʻo e founga, longoaʻa, kakai lahi, mamaʻo ʻo e ngaue, mo e loki ʻoku ʻikai ʻiloa. Kapau ʻe faingataʻa ʻa e konga lahi ʻo e fononga, fakafaingofua ia pe filifili ha founga kehe ke fakahoko ai ʻa e taimi fakataha. Ko e Dementia Australia ʻoku nau fakaʻaongaʻi ke fehuʻi ki he tokotaha mo’ui kapau ʻoku ʻikai ke ke ʻiloa pe ʻoku fe’unga ʻa e fononga mo e fiemaʻu ʻo e mo’ui mo e tokoni.

Kapau ʻoku ʻi ai ha mahamahaki fo’ou, ʻoku fiemaʻu tokoni ki he vaitaʻa, pe ʻoku liliu ʻene ngaahi fiemaʻu ʻi he fononga, fehuʻi ki he tokotaha mo’ui ʻoku fe’unga ki he me’a ni ʻi mu’a pe ʻoku ke fai ai ha tuʻutuʻuni. ʻOua ʻe taʻofi, liliu, pe fakatoloi ʻa e vaitaʻa kuo tohi ʻe he tokotaha mo’ui, ka ʻi he fakahinohino ʻa e tokotaha ʻoku ne tuku ia pe ko e tokotaha vaitaʻa.

ʻOku totonu ke palani ʻa e fononga fēfē?

  • Filifili ha feituʻu ʻoku ʻiloa ʻi he taimi ʻoku lava ai. Ko ha feituʻu ʻoku ʻiloa ʻe taha, pe ko ha asi ki he kakai ʻoku ʻiloa, ʻe liliu siʻisiʻi ai ʻa e ngaahi me’a ʻi he fononga ʻi ha feituʻu fo’ou mo ha ngaue lahi ʻo e malaʻe.
  • Tauhi ʻa e hala ʻoku faingofua. Filifili ha ngaahi fetuʻutaki ʻoku siʻisiʻi ange ʻa e liliu ʻo e fononga. ʻOku mahuʻinga ke vakai ʻi mu’a ki he feituʻu ʻoku ʻi ai ʻa e falemahaki, nofoʻanga, mo e feituʻu filo.
  • Fononga ʻi he taimi lelei ʻo e ʻaho. Palani ʻaki ʻa e founga ʻo e taha ʻi he ʻaho. Tuku ha taimi ki he kai, vaitaʻa, mālōlō, mo e teuteu.
  • Tauhi ʻa e palani kiʻi nounou. Ko ha ngaue pe ua ʻe fe’unga. ʻOua ʻe fakatu’utāmaki ʻaki ha ngaue lahi ʻi he ʻaho kotoa; tuku ha vahaʻa ki he taimi ʻe tupu ai ha ta’ofi pe foki vave.
  • Fehuʻi ki he tokoni ʻi mu’a ke ʻalu. ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi tokoni mo e tuʻutuʻuni ʻa e kautaha vakapuna, kautaha ʻalu-ʻi-he-feituʻu, falenoho, mo e feituʻu fakatahatahá. Fetuʻutaki kinautolu ʻi he taimi kimuʻa ke fehuʻi ki he tokoni ki he sino, nofoʻanga ʻoku faingofua ke ʻalu ki ai, mo e falemahaki ʻoku ʻiloa.

Ko e fakahinohino ki he fakaʻaho fakafiefia ʻoku melino ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi fakakaukau ki he asi mo e fakatahatahá. Kapau ʻoku mou feʻiloaki mo e kāinga, ko e fakahinohino ki he asi ʻoku kapau ʻa e talanoa, asi nounou, mo e founga ke ʻalu ai ʻo ʻikai ha fakamamafa.

Ko e hā ʻa e me’a ke ʻave?

Tauhi ha kato iiki ʻo e ngaahi me’a mahuʻinga ke ʻi he nima ʻo ha kaungāʻapi ʻoku falala ki ai, ʻo ʻikai ʻave ia ʻi he kato lahi ʻoku tuku ki he vaka.

  • Vaitaʻa mo e fakamatala ki he mo’ui. Ave ʻa e vaitaʻa ʻoku faʻa inu ʻe he taha ʻi hono sioʻata ʻo e fakatau, pea mo e lisi ʻo e vaitaʻa ʻoku ʻi ai ʻi he taimi ni. Vakai ki he lao ʻo e fononga mo e feituʻu ʻe ō ki ai ʻi mu’a ke ʻave ʻa e vaitaʻa. Tauhi ʻa e taimi mo e founga ʻoku tohi.
  • Fakamatala mo e fetuʻutaki. Ave ʻa e fakamaau ʻa e taha, feituʻu ʻo e nofoʻanga, fetuʻutaki ki he fakatokanga, mo ha tohi ʻo e palani fononga. Kapau ʻoku ʻaonga pea kuo tali ai, ʻe lava ke ʻi ai ha kāti ʻoku ʻalu mo e taha ke tokoni.
  • Me’a ke fiemālie ai. Ave ʻa e sipesipa-mata, faʻahinga telefoni, pe ʻu me’a fakahoko ʻo e leʻo, mo e kai ʻoku ʻiloa, vai, tisu, kofu mafana, mo ha kofu fo’ou. Ko ha me’a ʻoku ʻiloa pe ko ha ata ʻe lava ke tokoni ke faingofua ange ai ha feituʻu ʻoku ʻikai ʻiloa.
  • Kopi ʻo e fakamatala mahuʻinga. Tauhi ʻa e kopi ʻo e tikite, fakatonutonu, ʻinisiua, mo e fakamatala mo’ui ʻoku mahuʻinga, ʻi he pepa pe ʻi he kompiuta. Fakahā ʻa e palani ki ha taha ʻoku falala ʻoku ʻikai ke fononga mo koe.

ʻOku ʻikai ke fai ʻa e fakamatala ʻoku fiemaʻu ke ʻave ʻi he founga ʻe taha. Tauhi ʻa e fakamatala taʻeʻiloa ʻi he malu, pea fakahā ia pē ki he kakai ʻoku fiemaʻu ia ke tokoni.

ʻE fēfē hono faingofua ʻa e ʻaho fononga?

Fakahā ki he taha ʻa e me’a ʻe hoko hokó, ʻi ha ʻaho ʻe taha pe ʻi ha me’a ʻe taha ʻi he taimi. Tuku ha taimi lahi ke teuteu, ke fakahā ʻene hoko ki he falemahaki, mo ke ʻalu mei ha feituʻu ki ha feituʻu. Kapau ʻoku liliu ʻa e palani, fakamatala nounou ʻa e me’a hoko hokó ʻi ha lea faingofua ʻi he ʻuhinga ʻo e palani kotoa.

Tauhi ʻa e taha ʻi he feituʻu fakatahatahá pe ʻoku faingataʻa. Kapau ʻoku mālōlō pe ʻoku mamahi ʻa e taha, ʻalu ki ha feituʻu ʻoku filo, foaki ha vai pe ha ngaue ʻoku ʻiloa, pea fakakaukau fakataha pe ʻe kei ʻalu. ʻOua ʻe tuku ʻa e taha ʻi ha feituʻu ʻoku ʻikai ʻiloa ʻo ne ʻikai ke ʻiloa ʻa e founga ʻo e ngaahi me’a.

Kapau ʻoku mou fononga ʻaki ʻa e vakapuna pe ko ha feituʻu lahi, fehuʻi ki he kautaha ʻoku ʻi ai ʻa e tokoni pea mo e founga ke kole ai. ʻOku liliu ʻa e ngaahi founga, ko ia fakamaau ʻa e fakamatala ʻi he kautaha, feituʻu, pe fakaʻaho ʻi mu’a ke ʻalu. ʻOua ʻe falala ki ha tohi tuʻu kuo ʻosi ki he lao ʻo e malu pe ʻo e tokoni ʻo e ngaahi feituʻu.

Ko e hā ha palani fakamuimui ʻoku ʻaonga?

Fakakaukau ʻi mu’a ki he me’a te ke fai kapau ʻe loto ʻa e taha ke ʻalu, ʻoku fakatoloi ʻa e fononga, pe ʻoku mālōlō ha taha. Filifili ha tokotaha fetuʻutaki ʻe lava ke tokoni ʻi he telefoni. Tauhi ʻa e ʻadresi ʻo e nofoʻanga mo e hala foki ʻoku faingofua ke ʻilo, pea ʻilo ʻa e feituʻu ʻoku lava ai ke nofo melie pe ʻalu ki he falemahaki.

Kapau ʻoku totonu ke ke fakanounou ʻa e fononga, fai ia. ʻOku ʻikai ko e hala ʻa e tuku ha sai ʻoku ʻikai ʻalu pe foki vave. Kapau ʻoku faingataʻa ʻa e fononga, filifili ha ngaue ʻoku mālōlō ange ʻi he taimi ʻoku ke foki ai ki ʻapi. Ko e fakahinohino ki he fetuʻutaki ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi fakakaukau ki he lea mālie mo ʻoange ha fakamatala ʻe taha ʻi he taimi kotoa.

Totonu ke tau fakahā ki he hotele pe ki he kau tokoni fononga?

Kapau ʻoku tali ʻe he taha, fakahā ki he kau ngaue pe ʻoku nau fiemaʻu ke ʻiloa ke nau tokoni lelei. Hangē ko ʻeni, ʻe lava ke ke kole ke tohi ʻe he hotele ʻa e fiemaʻu ki he sino, pe kole ha loki ʻoku faingofua ke ʻalu ki ai. Kapau ʻoku ʻikai loto ʻa e taha ke fakahā ʻene fakamatala ʻo ʻene mo’ui, fakakaukau ki ha founga kehe ke kole ai ʻa e tokoni ʻoku tauhi ai ʻa e malu ʻo ʻene fakamatala.

Kapau ko ha fononga lahi ange, tauhi ʻa e kai, mohe, mo e taimi vaitaʻa ʻa e taha ʻi he founga ʻoku ofi ki he palani ʻoku ʻiloa. Palani ha ʻaho ʻuluaki ʻoku ʻikai vave, pea tuku ha taimi ke mālōlō ʻi hono foki mai. Ko e ngaahi filifili ʻoku ʻiloa pe ʻoku iiki ʻe lava ke tokoni ke faingofua ange ʻa e fakatatau.

Ngaahi fehuʻi ʻoku faʻa hā

Te ne lava ʻo fononga ʻa e taha ʻoku ʻi ai ha dementia?

ʻOku ʻikai ha tali ʻe taha ʻe fe'unga ki he kakai kotoa. Fakakaukau ki he loto ʻa e taha, ʻene mo'ui, ʻene malava ke ʻalu, pea mo ʻene tali ki he feituʻu ʻoku ʻikai ʻiloa. Ko ha fononga nounou pe ʻoku ʻiloa ʻe lelei ange. Fehuʻi ki ha tokotaha mo'ui ʻi he ngaahi fehuʻi ki he mo'ui pe vaitaʻa.

Ko e hā ʻa e founga ke faingofua ai ʻa e fononga?

Tauhi ʻa e palani ʻoku faingofua, fononga ʻi he taimi ʻoku lelei ai ʻa e taha, tuku ha taimi lahi ke mālōlō, pea fehuʻi ki he kau tokoni ʻi mu'a ki ha tokoni. Tauhi ʻa e kai, ʻa e mohe, mo e founga vaitaʻa ʻi he feituʻu ʻe lava.

Ko e hā ʻa e me'a ke ʻave ʻi ha fononga?

Ave ʻa e vaitaʻa ʻoku faʻa ngaue mo e lisi ʻo e vaitaʻa ʻoku ʻi ai ʻi he taimi ni, fakamaau ʻa e ʻi-mo'ui, fakamatala fetuʻutaki fakavavevave, palani fononga ʻoku tohi, vai, kai nounou, mo ha kofu fo'ou. Fehuʻi ki he kautaha vakapuna pe ki he kau fakaafe ʻi mu'a ke ʻalu.

Ko e hā ʻe fai kapau ʻoku lahi ʻaupito ʻa e fononga?

Mālōlō ʻi ha feituʻu ʻoku filo, fakanounou ʻa e fononga, pe foki ki he feituʻu ʻo e nofo. ʻOku ʻikai ko e fiemaʻu ke fakaʻosi ʻa e palani kotoa. ʻOku mahuʻinga ange ʻa e fiemālie ʻa e taha ʻi he palani.

Ngaahi mataʻitohi

ʻOku mau fehokotaki ki he ngaahi kautaha mo e ngaahi ako ʻoku tukuhau ki ai ʻa e peesi ni. Naʻe siviʻi ʻa e tuʻunga kotoa ʻi he taimi naʻe fakalelei ai ʻa e peesi.

  1. Traveling and Dementia · Alzheimer's Association
  2. Travelling with dementia · Dementia Australia

Ko e loto ki ha keimi fiemālie?

Ngaahi foto lalahi, ʻikai ha taimi, ʻikai ha sikoa mo ʻikai ha me'a ke tuʻu ai. Keimi fakataha ʻi ho polotaʻi.

ʻAve ʻa e ngaahi keimi ni ʻiate koe

Ko e polokalama ʻatā ʻa Golden Moments ki he iPhone, iPad mo e Android: ngaahi ʻata foto lalahi, ngaahi keimi mo ho ngaahi foto fāmili, mo e ngaahi pēkiʻi foto ʻe ngāue ʻo ʻikai ha Wi‑Fi. ʻIkai ha ʻakaunti, ʻikai ha ngaahi tā fakalaka, taimi pe sikoa.