Gysgaça jogap
Adam gitmek isleýän bolsa, syýahat ýene-de lezzetli bolup biler. Dolandyrmak aňsat bolan maksat we ulag görnüşini saýlaň, naharlary we dynjy tanyş saklaň, esasy maglumaty we dermany alyp ýörüň we gitmezden ozal ýönekeý ýedek meýilnama ylalaşyň.
- Adamdan syýahat etmek isleýändigini we nämäniň syýahaty dolandyrmagy aňsatlaşdyryp biljekdigini soraň.
- Tanyş maksady, ýönekeý ýoly we adama laýyk gelýän günüň wagtyny saýlaň.
- Zerur dermany, habarlaşyk maglumatyny, syýahat meýilnamasyny, iýmiti we üýtgeşik eşigi alyp ýörüň.
- Syýahat ýorgunlandyryjy ýa-da aljyrandyryjy bolsa, nädip duruzmalydygyny, gysgaltmalydygyny ýa-da tamamlamalydygyny meýilleşdiriň.
Bu sahypada (6 bölüm)
Adam gitmek isleýän we meýilnama onuň zerurlyklaryna laýyk gelýän bolsa, syýahat ýene-de bir mümkinçilik bolup biler. Maşgala ýanyna gysga baryş, dykyz turdan has aňsat bolup biler; bir günlük gezelenç bolsa gijelik galmakdan has amatly. Adamdan syýahatdan näme isleýändigini soraň, soňra duruzmak ýa-da üýtgetmek üçin ýer goýan meýilnama düzüň.
Alzheimer’s Association-yň syýahat gollanmasy bilen Dementia Australia-nyň syýahat maslahaty adamyň rahatlygyna we tertibine görä meýilleşdirmegi nygtaýarlar. Bu gollanma umumy taýýarlyk pikirlerini berýär; belli bir adam üçin syýahatyň howpsuzdygy barada karar däldir.
Syýahat biziň üçin dogrumy diýip nädip karar bererin?
Syýahat barada adam bilen tanyş sözler bilen, nirä gidýändigiňizi we ol ýerde kimiň boljakdygyny ýönekeý düşündirip gürrüň ediň. Gitmek islemeseler, ony kabul ediň. Onuň ýerine öýde naharyň, jaňyň ýa-da tanyş işjeňligiň meýilnamasyny düzüp bilersiňiz.
Adamyň häzir nähili dolandyrýandygyny pikirleriň. Tertibiň üýtgemegine, sese, köpçülige, ýöremek aralygyna, garaşmaga we tanyş bolmadyk otaglara nähili jogap berýändigini göz öňünde tutuň. Syýahatyň birnäçe bölegi kynçylyk döredip biljek bolsa, ony ýönekeýleşdiriň ýa-da bile wagt geçirmegiň başga ýolunu saýlaň. Dementia Australia syýahatyň adamyň saglygyna ýa-da kömek zerurlygyna laýykdygyna ynamsyz bolsaňyz, bron etmezden ozal lukmandan soramagy maslahat berýär.
Adamda täze saglyk aladasy bar bolsa, dermana kömek zerur bolsa ýa-da syýahat wagtynda üýtgäp biljek hereket zerurlygy bar bolsa, bron etmezden ozal degişli saglyk hünärmeninden soraň. Ýazylan dermany syýahat üçin ýazan lukmanyň ýa-da dermançynyň maslahatyz togtatmaň, üýtgetmäň ýa-da wagtyny üýtgetmäň.
Nähili syýahat meýilleşdirmeli?
- Mümkin bolsa tanyş maksat saýlaň. Adamyň tanaýan ýeri ýa-da tanyş adamlar bilen duşuşyk, täze ýoluň we ýygy-ýygydan görülýän gezelenjiň meýilnamasyndan az üýtgeşme getirip biler.
- Ýoly ýönekeý saklaň. Üýtgediş köp bolmasyn we dykyz baglanyşyklardan saklanyň. Ýola çykmazdan ozal hajathanalaryň, oturgyçlaryň we rahat ýerleriň nirede bolandygyny barlaň.
- Gündüziň gowy wagtynda ýola çykyň. Adamyň adaty energiýasyna we gündelik ritmine görä meýilleşdiriň. Naharlar, derman, dynç we taýýarlyk üçin wagt goýuň.
- Tertibi ýeňil saklaň. Bir esasy işjeňlik ýeterlik bolup biler. Her sagady bron etmäň; gijikme ýa-da irki dolanyp gelmek üçin ýer goýuň.
- Gitmezden ozal kömek barada soraň. Awiakompaniýalaryň, demir ýol kompaniýalarynyň, myhmanhanalaryň we çäreleriň hyzmatlary we düzgünleri dürlüdir. Hereket goldawy, oturgyçlar, elýeterli hajathanalar we dogry ýeri tapmakda kömek barada öň habarlaşyň.
Dynç we maşgala ýygnaklary üçin rahat dynç gollanmamyzda pikirler bar. Garyndaşlar bilen duşuşsaňyz, baryş gollanmamyz gürrüň, gysga baryşlar we basyşsyz gitmegi öz içine alýar.
Näme ýygnamaly?
Ýük bilen goýulýan çemedanyň ýerine, esasy zatlary öz ýanyňyzda saklaýan kiçi syýahat haltasyny alyp ýörüň.
- Derman we saglyk maglumaty. Adamyň adaty dermanyny asyl gaplaryndaky ýagdaýda, meýilleşdirilen syýahata we makul gijikmä ýeterlik mukdarda, şeýle hem täze derman sanawy bilen alyň. Resept bilen berilýän dermanlar bilen syýahat etmezden ozal häzirki ulag we barýan ýeriň düzgünlerini barlaň. Dozany we wagtyny ýazylyşy ýaly saklaň.
- Şahadatnama we habarlaşyklar. Adamyň şahadatnamasyny, kabul ediljek ýeriň salgysyny, gyssagly habarlaşyk maglumatyny we ýazylan syýahat meýilnamasyny alyp ýörüň. Kömek etmek we ylalaşmak ýeterlik bolsa, idegçiniň habarlaşyk maglumatlaryny ýazan kart goşuň.
- Rahatlandyryjy zatlar. Gözaýnak, eşidiş kömekçisi we olaryň batareýasy ýa-da zarýadkasy, tanyş naharlar, suw, salfetka, ýeňil gatlak we üýtgeşik eşik. Tanyş zat ýa-da surat tanyş bolmadyk otagda ýerleşmegi aňsatlaşdyryp biler.
- Möhüm maglumatlaryň nusgalary. Biletleriň, bronlaryň, sygortanyň we degişli saglyk maglumatlarynyň kagyz ýa-da sanly nusgasyny saklaň. Syýahat meýilnamasyny siz bilen syýahat etmeýän ynanýan adam bilen paýlaşyň.
Alyp barjak maglumatyňyzyň mukdary syýahata bagly. Şahsy maglumatlary howpsuz saklaň we diňe kömek bermek üçin zerurlygy bolan adamlar bilen paýlaşyň.
Syýahat güni nädip has aňsat bolup biler?
Adama indiki ädimi bir-birden aýdyň. Taýýarlanmak, bellemek, hajathana gitmek we ýerlerara geçmek üçin goşmaça wagt beriň. Meýilnama üýtgände uzyn meýilnamany gaýtalamazdan, indiki ädimi ýönekeý düşündiriň.
Köpçülikli ýa-da tanyş bolmadyk ýerlerde bile duruň. Adam ýorgun ýa-da aljyrasa, has rahat ýerde duruň, suw ýa-da tanyş iş teklip ediň we dowam etmegi bile karar beriň. Adamy tanyş bolmadyk ýerde ýalňyz goýmaň; ol ýerde ol aljyrap ýa-da aladalanyp biler.
Uçuş ýa-da uly ýerleşýän stansiýa ulansaňyz, üpjünçiden haýsy kömegiň bardygyny we ony nädip soramalydygyny soraň. Tertipler üýtgäp biler, şonuň üçin syýahatdan öň jikme-jikleri göni awiakompaniýadan, stansiýadan ýa-da çäreden tassyklaň. Häzirki howpsuzlyk ýa-da elýeterlilik düzgünleri üçin köne sanawa ynanmaň.
Ýedek meýilnama näme bolmaly?
Adam gitmek isleseler, syýahat gijikdirilse ýa-da kimdir bir adam dynç almaly bolsa, öňünden näme etjekdigiňizi karar beriň. Telefon arkaly kömek edip biljek bir habarlaşyjy saýlaň. Kabul ediljek ýeriň salgysyny we yzyna gaýdyş ýoluny tapmak aňsat saklaň, sessiz oturmak ýa-da hajathana ulanmak üçin nirede bolýanyny bilmeli.
Syýahaty gysgaltmaly bolsaňyz, şeýle ediň. Bir ýeriň görülmezligi ýa-da irki gaýdyp gelmek şowsuzlyk däldir. Syýahat stresli bolsa, öýe gaýdyp gelenden soň rahat işjeňlik saýlaň. Aragatnaşyk gollanmamyz rahat gürrüň etmegiň we bir wagtda bir maglumat bermegiň pikirlerini berýär.
Myhmanhana ýa-da syýahat üpjünçisine habar bermelimi?
Adam razy bolsa, peýdaly kömek bermek üçin işgärlere diňe bilmeli zatlaryny aýdyň. Mysal üçin, myhmanhanadan hereket zerurlygyny belläp, elýeterli otag isläp bilersiňiz. Adam diagnozynyň paýlaşylmagyny islemese, kömek soramagyň gizlinligini goraýan başga ýol barada gürrüň ediň.
Uzakdan syýahat üçin adamyň adaty naharlaryny, ukusyny we derman wagtyny mümkin boldugyça adaty ýaly saklaň. Ýeňil geçirilýän birinji güni meýilleşdiriň we syýahatdan soň dynç almaga wagt goýuň. Kiçi, tanyş saýlawlar syýahata öwrenişmegi aňsatlaşdyryp biler.
Köp berilýän soraglar
Demensiýasy bolan adam syýahat edip bilermi?
Hemmeler üçin bir jogap ýok. Adamyň islegini, saglygyny, hereketini we tanyş bolmadyk ýerlere bolan jogabyny göz öňünde tutuň. Gysga ýa-da tanyş syýahat has laýyk bolup biler. Lukmançylyk ýa-da derman soraglary üçin saglyk hünärmenine ýüz tutuň.
Syýahaty nädip has az stressli edip bileris?
Meýilnamany ýönekeý saklaň, adatça gowy işleýän wagtda syýahat ediň, dynç üçin goşmaça wagt goýuň we öňünden üpjünçilerden kömek barada soraň. Mümkin bolsa, tanyş naharlary, uky we derman tertiplerini saklaň.
Syýahata näme alyp gitmeli?
Adaty dermany we häzirki derman sanawyny, şahadatnamany we gyssagly habarlaşyklary, ýazylan syýahat meýilnamasyny, suwy, ýeňil naharlary we üýtgeşik eşigi alyň. Gitmezden ozal awiakompaniýa ýa-da ulag üpjünçisi bilen häzirki düzgünleri barlaň.
Syýahat juda köp bolsa näme etmeli?
Dynç, has rahat ýere duruň, gezelenjiniň wagtyny gysgaltyň ýa-da ýerleşýän ýeriňize dolanyň. Meýilnamany doly tamamlamak hökmany däl. Adamyň rahatlygy meýilnamany saklamakdan has möhümdir.
Çeşmeler
Bu sahypanyň daýanýan guramalaryna we gözleglerine baglanyşyk berýäris. Her biri sahypa täzelenende barlandy.
- Traveling and Dementia · Alzheimer's Association
- Travelling with dementia · Dementia Australia