Tsaron Gida ga Wanda Ke Da Cutar Mantuwa

Canjin tsaron gida ya kamata ya warware matsalar da mutumin ya fuskanta a zahiri, ba ya mayar da kowane ɗaki jerin takurawa ba. Ku fara da ɗaki ɗaya da damuwa ɗaya: hanya mai duhu zuwa banɗaki, igiya a kan hanya, ko rashin tabbas game da wani kayan dafa abinci. Manufar ita ce a sa al’adun yau da kullum su zama masu sauƙi a ci gaba da su.

Jerin binciken tsaron gida na Alzheimer’s Association ya ƙunshi haɗari a kicin, banɗaki, ɗakin kwana, wuraren ajiya da wuraren waje. Ya kuma ce canje-canje ya kamata su tallafa wa buƙatun mutumin da ’yancin kansa. Jagorar kayan aikin gida ta Alzheimer’s Society ta bayyana yadda ƙananan canje-canje za su iya sa al’adun yau da kullum su zama masu sauƙi da aminci. Babu ɗaya daga cikin jerin da ya dace da kowane mutum ko kowane gida.

Ta yaya zan fara duba tsaron gida?

Ku zaɓi ɗaki ɗaya inda wani abu ya riga ya lalace ko yana da wahala. Idan mutumin yana son shiga, ku yi tafiya tare ku tambaye shi abin da ke jin wahala. Mai kulawa na iya lura da igiya da ta kwance; mutumin kuma zai iya nuna cewa maɓallin wuta yana da wuyar isa ko kujera da aka saba da ita ta motsa. Ra’ayoyin biyu suna taimaka muku zaɓar canjin da yake da ma’ana.

Ku rubuta matsalar cikin kalmomi masu sauƙi: “Hanyar falo tana duhu bayan abincin dare,” “Ƙofar banɗaki ba a iya ganinta da dare,” ko “An ajiye abin tsaftacewa kusa da wurin wanke-wanke.” Sannan ku zaɓi mataki ɗaya mai amfani ku ga ko yana taimakawa. Ba lallai ne ku sayi kayan aiki don kowace damuwa ba. Haske mafi kyau, hanya da aka share, ko motsa abin da ake amfani da shi akai-akai zuwa wurin da ake iya isa gare shi na iya isarwa.

Shawarwarin tsaron gida na Alzheimer’s Society sun haɗa da misalai daga mutanen da cutar mantuwa ta shafa, kamar ajiye bayanai masu amfani inda ake samun su cikin sauƙi, da amfani da fitilun da ke kunnawa da kansu da dare. Ku ɗauki waɗannan a matsayin ra’ayoyin da za a yi la’akari da su, ba umarni da kowa zai bi ba.

Me zan duba a kowane ɗaki?

Ƙofofi, falo da matakala

• Ku sa hanya ta zama mai sauƙin gani. Ku duba cewa ƙofofi, matakala da hanyar daga ɗakin kwana zuwa banɗaki suna da haske mai tsayayye. Fitilar dare ko fitilar da ke kunnawa idan motsi ya faru na iya taimakawa idan mutumin yakan tashi bayan duhu.
• Ku share hanyoyin tafiya. Ku cire igiyoyi da ba su tsaya ba, kayan da suka cika wuri da abubuwan da ake iya tuntuɓe da su. Ku duba cewa tabarmi suna kwance; ku cire ko ku ɗaure ɗaya kawai idan yana haifar da matsala.
• Ku duba canje-canjen tsayin ƙasa. Idan mataki ko kofa ba a lura da shi sosai ba, ku tambayi likitan aikin yau da kullum ko ƙwararren tsaron gida wane canji zai inganta ganuwa ba tare da ƙara wani gefe da za a iya tuntuɓe da shi ba.
• Ku ajiye abubuwan da aka saba da su inda suke da ma’ana. Kujera, fitila ko abin da ake amfani da shi akai-akai na iya taimaka wa mutum ya bi al’ada. Motsa komai don kyan gani na iya sa hanya ta zama baƙuwa.

Kicin

• Ku duba yadda ake amfani da na’urori. Idan an sami matsala da murhu ko wata na’ura, ku nemi hanyoyin tsaro da aka tsara musamman don wannan na’urar. Alzheimer’s Association ta lissafa na’urorin kashewa ta atomatik da na’urorin tsaron murhu a matsayin zaɓuɓɓuka. Ku nemi shawarar ƙwararre kafin ku canza kayan iskar gas ko na wutar lantarki.
• Ku ajiye magunguna da abubuwan da ba abinci ba daban da abinci. Ƙungiyar ta ba da shawarar ajiye magunguna cikin aminci maimakon barin su a kan teburi. Idan mutumin yana kula da magungunansa da kansa, ku nemi masanin magunguna ko ƙwararren lafiya ya ba da tsari da zai kare wannan al’ada.
• Ku ajiye kayan tsaftacewa da kayayyaki masu haɗari cikin aminci. Ku ajiye su a cikin kwantenansu na asali, nesa da abinci, kuma a wurin da ba a iya isa gare su idan an buƙata. Kada ku zuba sinadarai a cikin kwalbar sha ko tulun abinci.
• Ku sa abubuwan kicin masu amfani su kasance a isa. Tsari mai aminci ya kamata ya bar mutumin ya ci gaba da ayyukan da yake jin daɗinsu idan zai yiwu. Idan kun canza kabad ko na’ura, ku bayyana canjin kuma ku duba ko yana haifar da ruɗani.

Idan damuwar ta taso yayin aikin gida na haɗin gwiwa, jagorar ayyukan gida tana da ra’ayoyi kan daidaita aikin yayin da mutumin yake ci gaba da shiga.

Banɗaki

• Ku haskaka hanya da ɗakin. Ku duba maɓallin wuta, hasken dare da hanyar zuwa bayan gida. Alzheimer’s Society ta ba da shawarar fitilar dare ko fitila mai kunnawa da kanta idan hakan yana taimaka wa mutum ya sami ɗakin.
• Ku duba wuraren zamewa da tallafi. Idan ƙasa ko wanka suna zamewa, ku tambayi ƙwararre game da wani shimfiɗa mara zamewa, sandar riko ko wani tallafi mai dacewa. Wurin da ya dace ya dogara da mutumin da banɗakin.
• Ku sa ɗakin ya zama mai sauƙin ganewa da amfani. Ku sa abubuwan yau da kullum inda mutumin yake tsammani su. Idan yana samun wahalar gano bayan gida, alama mai sauƙi ko ajiye ƙofa a buɗe na iya taimakawa, idan ya dace da gidan.
• Kada ku kawo na’urar dumama mai ɗaukuwa cikin banɗaki. Ku ajiye kayan wutar lantarki nesa da wuraren da ruwa ke, kuma ku bi umarnin masana’anta.

Ɗakin kwana da hanyar dare

• Ku share hanya daga gado zuwa banɗaki. Ku cire abubuwa daga ƙasa, kuma ku tabbatar mutumin zai iya kaiwa fitila ba tare da ya ratsa ɗaki mai duhu ba.
• Ku duba na’urorin dumama. Idan ana amfani da bargon wutar lantarki, kushin dumama ko na’urar dumama mai ɗaukuwa, ku sake duba wurinta da umarninta. Ku nemi shawara idan akwai haɗarin kuna ko mutumin ba zai iya amfani da ita lafiya shi kaɗai ba.
• Ku sa abubuwan yau da kullum su kasance a isa. Ku ajiye tufafi, tabarau, waya ko wasu abubuwan da ake buƙata a wuraren da aka saba da su, da tsayin da mutumin zai iya kaiwa ba tare da hawa ba.

Wanki, ajiya da wuraren waje

• Ku ɗaure sinadaran tsaftacewa, magunguna da kayan aiki. Ku duba kabad, wuraren wanki, gareji, rumfuna da ginshiƙai. Ku ajiye sinadarai a cikin kwantenansu na asali, kuma ku ɗaure kayan aiki masu kaifi ko injina idan akwai takamaiman haɗari.
• Ku duba na’urori da ƙararrawa. Ku tabbatar cewa ƙararrawar hayaki da na’urorin gano iskar carbon monoxide suna nan kuma suna aiki. Ku bi umarninsu wajen gwaji da canza batir.
• Ku sa jerin lambobin gaggawa su kasance a sauƙin samu. Ku haɗa lambar gaggawa ta yankinku, muhimman lambobin mutumin, da duk bayanin da mai taimako amintacce zai buƙata. Kada ku sa bayanan sirri inda baƙo zai iya gani.
• Ku duba hanyar waje. Ku nemi rashin haske, saman da bai daidaita ba, bututun ruwa ko kayan aiki a kan hanya. Ku yi canji ɗaya a lokaci guda domin hanyoyin da aka saba da su su ci gaba da zama sanannu.

Don al’adun dare, jagorar barci tana da ƙarin bayani kan canje-canjen barci da al’adun maraice da aka saba da su.

Ta yaya zan sa canje-canje su girmama mutum?

Tsaro da ’yancin kai suna buƙatar aiki tare. Idan wani canji ya hana mutum amfani da daki ko yin aikin da aka saba da shi, ku tsaya ku nemi zaɓi mai ƙarancin takurawa. Wasu ƙungiyoyi suna lissafa makulli don takamaiman haɗari; wannan ba umarni ba ne ga kowa. Kafin ku canza ƙofa ko ku takaita hanya, ku nemi shawarar tsaron gida da na wuta a yankinku, kuma ku yi la’akari da yadda mutumin zai fita idan akwai gaggawa. Ku kiyaye hanyar fita mai aminci koyaushe.

Idan zai yiwu, ku bayyana canji kafin ku yi shi, kuma ku ba mutumin lokaci ya saba da shi. Alzheimer’s Society ta ba da shawarar yin tunani ko kayan aikin zai yi aminci a yi amfani da shi shi kaɗai, ko yana buƙatar girkawa, da ko zai iya sa wani aikin gida ya fi wahala. Ku tambayi mutumin abin da yake lura da shi bayan canjin. Idan yana guje wa ɗakin ko ya daina amfani da abin da yake ƙima, ku daidaita shirin.

Ku sake duba gida idan al’adun yau da kullum, motsi ko gani sun canza, ko bayan wani kusa da hatsari. Ɗakin da ya yi aiki da kyau watan da ya gabata na iya buƙatar wani haske ko hanya mai sarari yanzu. Kuna iya ajiye gajeren jerin abin da ya canza da abin da har yanzu yake aiki, maimakon ƙoƙarin sake tsara dukan gida a lokaci ɗaya.

Wane ne zai iya taimaka wajen canza gida?

Likitan aikin yau da kullum na iya tantance yadda mutum yake motsawa a gida, kuma ya ba da shawarar kayan aiki ko canje-canje don ayyukan yau da kullum. Dangane da damuwar, masanin motsa jiki, ma’aikaciyar lafiya ta gundumma, masanin magunguna ko ƙwararren gidaje na iya taimakawa ma. Alzheimer’s Society ta lura cewa likitan aikin yau da kullum na iya kasancewa ta hanyar likitan iyali, asibiti ko sabis na kula da jama’a na gida a Ingila; hanyoyin sun bambanta a wasu wurare. Don girka ko canza kayan iskar gas, wutar lantarki, tsarin gini ko kayan kare wuta, ku yi amfani da ƙwararren gida.

Idan kuna haya, ku tambayi mai gida ko mai ba da gidaje kafin ku yi canje-canje na dindindin. Sabis na tsofaffi ko nakasa na yankinku zai iya bayyana wane kimantawa ko tallafi yake akwai. Idan matsala tana buƙatar gaggawa, ku fara da wannan haɗarin musamman, kuma ku nemi taimakon ƙwararre kan duk abin da ba ku tabbatar da yadda za ku canza shi lafiya ba.

Sau nawa ya kamata in sake duba gida?

Ku sake duba shi idan aikin da aka saba da shi ya zama mai wahala, motsi ko gani sun canza, ko akwai kusa da hatsari. Ku fara da ɗakin ko al’adar da ke da alaƙa da wannan canjin. Ba lallai ne ku kammala kowane abu a jerin ba; ku riƙe abin da yake aiki, kuma ku sake duba canji ɗaya mai amfani a lokaci guda. Idan faɗuwa ta riga ta faru, jagorar abin da za a yi bayan faɗuwa tana rufe matakan gaggawa nan take da bibiya.