ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਪਛਾਣਨਾ

ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸਮਝਾ ਨਾ ਸਕਣ। ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ, ਇਸ਼ਾਰੇ ਜਾਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਰਨ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਗਾਵੇ।

ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਦਰਦ ਬਾਰੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਬੇਆਰਾਮੀ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਰਦ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ।

ਕੀ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਕਹੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਦਰਦ ਅਸਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਨਾ ਸਮਝੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਦੋਂ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਦੁਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਚੁੱਪ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ। “ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖਦਾ ਹੈ?” ਜਾਂ “ਕੀ ਇਹ ਚੁੱਭਦਾ ਹੈ?” ਲੰਮੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ “ਟਸਕਣਾ”, “ਅਸੁਖਾਵਾਂ” ਜਾਂ “ਦੁੱਖ” ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਪਰਖੇ ਜਾਂ ਠੀਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਨੋ।

ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ, ਫਿਰ ਰੁਕੋ। ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਵਾਕ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਵਾਲਾਂ ਜਾਂ ਹਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੇ ਉਹ ਨਾਂਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰੋ ਕਿ ਦਰਦ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ?

ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਮ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਹਿਲਜੁਲ ਅਤੇ ਰੁਟੀਨ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲੱਭੋ। ਉਹ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਵੱਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਰਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਹਿੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਗੁਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੁੱਪ, ਨਿਰਾਸ਼ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਦ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਖਾਣਾ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਮੂੰਹ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨਰਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਿਓ।

ਮੈਂ ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂ?

ਤਬਦੀਲੀ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਤੱਥ ਲਿਖੋ। ਨੋਟ ਕਰੋ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।

ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਖਣ ’ਤੇ ਚੀਕ ਨਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਿੱਲ ਕੇ ਜਾਂ ਵੱਧ ਬੋਲ ਕੇ ਬੇਆਰਾਮੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਦਾ ਅੰਕ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਵੇਖ-ਭਾਲ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨੋਟ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਨਰਸ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਅੱਗੇ ਭੇਜੋ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇ। ਸਾਡੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਬਾਰੇ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਪਸੰਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।

ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਦਰਦ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਟ, ਗਠੀਆ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਦਬਾਅ। ਡਾਕਟਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੋ, ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਬਦਲੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਯੋਜਨਾ ਮੰਨੋ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਸਲਾਹ ਉਡੀਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਦਬਾਅ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਲੱਗੇਗਾ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਹਿਲਜੁਲ ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਦਿਓ ਜੋ ਦੁਖਦੀ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਗਰਮ ਸੇਕ, ਬਰਫ਼, ਮਾਲਿਸ਼ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

ਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਦਰਦ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਥਕਾਵਟ, ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ, ਭੁੱਖ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਦਵਾਈ ਦੇ ਅਸਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਖੋ ਕਿ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ।

ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਵਧੇਰੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। NHS ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਲਈ ਫੌਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਂ ਅਰਜੰਟ-ਕੇਅਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਰਤੋ।

ਜੇ ਤਬਦੀਲੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੈਅ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੋਟ ਲੈ ਜਾਓ। ਡਾਕਟਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੱਸਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਮਦਦਗਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਮਦਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਓ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਚੋਣ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਬੈਠਣਾ, ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦਿਓ। ਜੇ ਉਹ ਨਾਂਹ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਢੰਗ ਪੁੱਛੋ।

ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਮਦਦ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਭਦਾਇਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਾ ਸਮਝਾਉਣੀ ਪਵੇ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਬਾਹਰੋਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣਾ, ਤਬਦੀਲੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਬਣਾਏ।