La kurta respondo
Facila trivi-ludo por oldi kun dementeso funcionas bone kande ol semblas konverso, ne provo. Questionez pri kozi lernita longatempe ante, quale anciena kansoni, dicaji, festi e omnadia vivo, e sempre ofrez du o tri selekti. Donez la respondo afable, nultempe aparte signalez ulu, lasez la poenti, e uzez singla respondo por komencar rakonto. Questioni «ico o ito» sen erora respondo konvenas por plu tarda etapi.
- Questionez pri kozi familiara depos longe: kansoni, dicaji, festi, manjajo e omnadia vivo de antea yari.
- Ofrez du o tri selekti, por ke la respondo povos rekonesar anke rekolektar.
- Dicez la respondo varme e durigez. Irga supozo qua komencas rakonto esas bona supozo.
- Nula poenti, nula esquadi qua kuras, nula aparta questionado di un persono. Lasez respondi venar de la tota chambro.
- Kande selektar inter respondi divenas desfacila, pasu a questioni «ico o ito» sen justa respondo.
En ca pagino (9 faki)
- Quale vu povas facar trivi-ludo utila por persono qua vivas kun dementeso?
- Trivi-ludo pri muziko ed amuzo
- Trivi-ludo pri omnadia vivo
- Festi, naturo e loki
- Trivi-ludo pri manjajo e sporto
- Familiara dicaji
- Questioni «ico o ito» sen erora respondo
- Quale vu povas direktar trivi-kunsido en sorgeyo o grupo?
- Kande chanjar la plano
Trivi-ludo esas un ek la maxim demandata grupo-aktivesi en sorgeyi e diurna programi, e multa familii anke ludas ol che la koqueyo-tablo. Se ol facesas en l’ordinara maniero, kun poenti e un persono qua respondas, ol povas igar persono qua vivas kun dementeso sentar su observata tro multe. Se ol facesas milde, ol esas joyoza maniero audar rakonti. Infre esas 50 facila questioni kun respondo-selekti e ulo por parolar pri singlu, sequata da konsili pri quale direktar kunsido.
Quale vu povas facar trivi-ludo utila por persono qua vivas kun dementeso?
Igez ol pri rekono e rememoro di kozi de longatempe ante, e bonvenigez omna respondo.
- Questionez pri la distanta pasinto. La Alzheimer’s Association dicas ke la maxim ofta frua simptomo di Alzheimer esas desfacileso memorar nove lernita informo. Kansoni, dicaji e omnadia vivo de ante multa dek yari ofte esas plu facila tereno.
- Sempre donez selekti. Selektar la justa respondo inter du o tri esas multe plu facila kam produktar ol de nulo.
- Lektez questioni laute e montrez li grande. Blanka tablo o tableto tenata alte helpas personi qui audas min bone.
- Donez la respondo libere. Se nulu savas, dicez ol varme e durigez. Nultempe «Vu certe savas ico».
- Nula poenti. Ne por individui e ne por tabli. Se personi volas nombro, tenez un grupo-totalo.
- Nultempe aparte questionez un persono. Lasez respondi venar de irgu. En un-a-un situo, respondez kune: «Me pensas ke ol esas la piano. Quon vu pensas?»
- Uzez la konverso-temo. La respondo esas la komenco, ne la fino. Rakonti esas la vera skopo.
- Tenez ol kurta. Dek questioni kun rakonti inter li esas suficanta.
La National Institute on Aging expresas la bazala regulo simple: atencez signi di frustrado e certigez ke la persono sentas su sucesanta. La Alzheimer’s Foundation of America listigas trivi-ludo inter aktivesi por la frua etapo. En la meza etapo, restez kun du selekti e apogez vu sur la konverso-temi. Plu tarde, pasez a la questioni «ico o ito» plu infre.
Trivi-ludo pri muziko ed amuzo
La respondo esas en dika literi. Adaptez ici a la persono: ulu qua kreskis kun Motown probable volos diferanta kantisti kam ulu qua kreskis kun granda orkestri.
| Questiono | Selekti | Parolez pri |
|---|---|---|
| Qua nomizesis la rejo di rok-n-rolo? | Elvis Presley, Frank Sinatra, Bing Crosby | Ka vu irgatempe vidis Elvis che televiziono? |
| Qua kantisto havis la surnomo Ol’ Blue Eyes? | Dean Martin, Frank Sinatra, Perry Como | Qua kansono da Sinatra vu maxim prizas? |
| Bing Crosby revis pri blanka… | Kristnasko, mariajo, domo | Kantez un lineo kune |
| Louis Armstrong kantis «What a Wonderful…» | Day, World, Life | Quo igas la mondo bela por vu? |
| «Over the Rainbow» kantesis da Judy Garland en qua filmo? | The Wizard of Oz, Gone with the Wind, Singin’ in the Rain | Ube vu vidis vua preferata filmi? |
| Qua aktoris ludis Lucy en «I Love Lucy»? | Lucille Ball, Doris Day, Betty White | Quala spektakli vua familio regardis kune? |
| Qua kav-boy kavalkis chevalo nomizita Trigger? | Roy Rogers, Gene Autry, John Wayne | Ka vu ludis kom kav-boyi dum vua infanteso? |
| Qua gastigis «The Tonight Show» dum 30 yari? | Ed Sullivan, Johnny Carson, Bob Hope | Ka vu restis levar tarda por regardar televiziono? |
| Qua instrumento havas 88 klavi? | Gitaro, piano, trumpeto | Ka ulu en vua familio pleis instrumento? |
| Qua danso kontesas un-du-tri, un-du-tri? | Valso, twist, tango | Ube vu iris dansar? |
Por plu pri muziko, videz muziko-aktivesi por dementeso.
Trivi-ludo pri omnadia vivo
| Questiono | Selekti | Parolez pri |
|---|---|---|
| Ante frigidizili, multa domi tenis manjajo frida en… | Glacio-buxo, forno, sub-tegmento | Qua livris la glacio? |
| Qua portis lakto a la pordo en vitra boteli? | La postisto, la laktisto, la jurnalo-portisto | Quo altra livresis a la domo? |
| Quale vu telefonis per telefono kun rotacanta disko? | Presante butoni, turnante roto, parolante ad ol | Rakontez pri la telefono en vua domo |
| Qua kompanio fabrikis l’automobilo Model T? | Ford, Chevrolet, Buick | Rakontez pri automobilo quan vu prizis |
| Ube on trovus «soda jerk»? | Che soda-fonteno, che paneyo, che banko | Quon vu mendis che la kontoro? |
| Qua ludilo esas metala risorto qua povas marchar adinfre eskalero? | Yo-yo, Slinky, hula hoop | Quala ludili vu amis? |
| Veturo-kineyo esis loko por regardar… | Filmi de vua automobilo, balo-ludi, paradoi | Kun qua vu iris? |
| Qua vizajo esas sur la un-dolara bileto? | Lincoln, George Washington, Jefferson | Quon on povis komprar per un dolaro lore? |
| Qua vizajo esas sur la cendo-moneto? | Abraham Lincoln, Washington, Franklin | Ka vu konservis cendi en jaro lore? |
| Quala koloro havas skolala autobuso ordinare? | Reda, flava, blua | Quale vu iris a skolo? |
Festi, naturo e loki
| Questiono | Selekti | Parolez pri |
|---|---|---|
| Qua festo esas ye la kvara jovdio en novembro? | Labor Day, Thanksgiving, Memorial Day | Quo sempre esis sur vua tablo? |
| Kukurbito-lanterni facesas por qua festo? | Halloween, Pasko, Kristnasko | Rakontez pri Halloween ube vu kreskis |
| La 4ma di julio celebras la Deklaro pri… | Yuri, Nedependo, Libreso | Ube vu regardis pirotekno? |
| La dio di matro esas en qua monato? | Aprilo, mayo, junio | Quale vua familio celebris ol? |
| Quanta steli esas sur la Usana flago? | 48, 50, 52 | La flago havis 48 steli til 1959. Irga respondo esas bona memoro |
| Qua oceano esas ye la estala marbordo? | Pacifiko, Atlantiko, Arkto | Ka vu irgatempe iris a la plajo? |
| En qua urbo esas la Statuo di Libreso? | Boston, New York, Philadelphia | Ka vu vizitis New York? |
| Quon facas abeli? | Lakto, mielo, silko | Mielo sur pano o en teo? |
| Infantala bovo nomizesas… | Folo, bov-yunulo, kapro-yunulo | Ka vu irgatempe vivis proxim farmeyo? |
| Qua alta flava floro esas famoza pro turnar su a la suno? | Rozo, sunfloro, tulipo | Quo kreskis en vua gardeno? |
| Quanta dii esas en super-yaro? | 365, 366, 360 | Rakontez pri naskodio quan vu memoras |
| Qua sezono venas pos vintro? | Autuno, printempo, somero | Qua esas vua preferata sezono? |
Trivi-ludo pri manjajo e sporto
| Questiono | Selekti | Parolez pri |
|---|---|---|
| Sikigita uvi esas sikigita… | Pruni, uvi, cerizi | Ka vu metis sikigita uvi en manjo-paki? |
| Sikigita pruni esas sikigita… | Pruni, figi, pomi | Qua en vua familio amis sikigita pruni? |
| Arakido-butro e… | Jeleyo, fromajo, shinko | Krunchanta o glata? |
| Guakamolo facesas precipue de… | Pizi, avokadi, kukombri | Quala trempaji aparis dum festi? |
| Qua torto esas favorata dum Thanksgiving? | Kukurbito, citrono, cerizo | Qua torto vu facis? |
| Quanta luderi havas basebal-esquado sur la kampo? | 7, 9, 11 | Por qua esquado vu entuziasmis? |
| Quanta frapi facas «out» en basebalo? | Du, tri, quar | Ka vu irgatempe ludis basebalo? |
| Babe Ruth esis famoza por qua sporto? | Boxo, basebalo, golfo | Ka vu iris a basebalo-ludi? |
| Quanta trui havas normala golfo-kampo? | 9, 18, 24 | Ka vu irgatempe ludis golfo, o mini-golfo? |
| En qua sporto on facas «touchdown»? | Futbalo amerikala, hokeyo, basketbalo | Qua regardis futbalo amerikala che vua domo? |
Familiara dicaji
Kompletigar dicajo uzas linguo lernita longatempe ante e ofte venas facile. Nia ludo Kompletigez la dicajo havas multa plua, kun tucheto por montrar irga fino.
| Dicajo | Selekti | Parolez pri |
|---|---|---|
| Pomo singladie tenas la… | Mediko fore, pluvo fore, kato fore | Qua dicis ico a vu? |
| L’frua ucelo kaptas la… | Autobuso, vermo, treno | Ka vu esas matinala persono? |
| Ne kontas vua han-yunuli ante ke li… | Eklosas, dormas, kantas | Ka vua familio havis hani? |
| Sparita cendo esas cendo… | Ganhita, perdita, spensita | Qua esis la sparanto en vua familio? |
| Hemo esas ube la… | Gardeno esas, kordio esas, koqueyo esas | Quo igas loko sentar kom hemo? |
| Preferinde tarda kam… | Frua, nultempe, regretanta | Qua sempre esis tarda? |
| Omna nubo havas arjenta… | Bordo, kuliero, moneto | Rakontez pri felica chanco |
| Agi parolas plu laute kam… | Vorti, muziko, tondro | Rakontez pri ulu qua dicis to |
Questioni «ico o ito» sen erora respondo
Ici konvenas por omna etapi, inkluzante plu tarda etapi, pro ke existas nulo por facar juste o erore. Questionez, askoltez, e dividez anke vua propra respondo.
- Kafo o teo?
- Plajo o monti?
- Hundi o kati?
- Somero o vintro?
- Torto o kuko?
- Dansar o regardar?
- Sun-lev o sun-subiro?
- Avana portiko o dopala korto?
- Radio o diski?
- Krep-pani o ovi?
- Rozi o margeriti?
- Treno-voyajo o automobilo-voyajo?
Por konverso-sugesti kun imaji, probez nia imprimebla Konverso-karti.
Quale vu povas direktar trivi-kunsido en sorgeyo o grupo?
- Sidez la personi por ke li povos vidar ed audar. Audili pozita, binokli pozita, la televiziono extintita.
- Prezentas ol kom konverso. «Me havas kelka questioni pri l’anciena dii, e me kredas ke vu savas plu kam me.»
- Lektez singla questiono dufoye e montrez la selekti grande.
- Bonvenigez respondi de irgaloke en la chambro. Ripetez bona respondi por ke omnu audas.
- Dicez la respondo por omnu, pose questionez la konverso-temo a la chambro.
- Sequez l’energio. Se un questiono komencas dek minuti di rakonti, lasez ol.
- Finez per kansono o rondo di «ico o ito», por ke omnu finas per ulo facila.
Por altra grupo-formi, inkluzante imajo-bingo e kanto-kuni, videz grupo-aktivesi por sorgeyi.
Kande chanjar la plano
Se ulu semblas inquieta, divenas tacanta o dicas «Me ne savas» plu kam unfoye, igas ol plu facila: pasez a du selekti, respondez kune, o pasez a questioni «ico o ito». Se la grupo preferas parolar pri un questiono dum tuta posdimezo, to esas suceso. La skopo nultempe esis la justa respondi. Ol esis tempo en bona kompaneso.
Ordinara questioni
Ka trivi-ludo esas bona aktiveso por personi qui vivas kun dementeso?
Ol povas esar, se ol facesas milde. La Alzheimer's Foundation of America listigas trivi-ludo inter aktivesi por la frua etapo. Tenez questioni pri temi familiara depos longe, ofrez selekti, nultempe pozes un persono en embarasanta situeso, e traktas la respondi kom voyo a konverso, ne kom provo.
Quala temi funcionas maxim bone por trivi-ludo pri dementeso?
Kozi lernita longatempe ante ordinare funcionas maxim bone: populara kansoni e kantisti de la yuneso di la persono, familiara dicaji, festi, manjajo, sporto e omnadia vivo, quale livrado di lakto e telefoni kun rotacanta disko. Evitez recenta novaji e irgo qua bezonas memorar ulo de plu frue en la sama kunsido.
Quale me povas direktar trivi-ludo en sorgeyo sen embarasar ulu?
Lektez singla questiono a la tota grupo, montrez o dicez la selekti, e bonvenigez respondi de irgu. Ne questionas aparta personi e ne kalkulez poenti. Dicez la respondo kun rideto, irge qua esis supozita, e questionez sequanta questiono quale «Qua hike irgatempe iris a veturo-kineyo?» por chanjar ol a rakonti.
Quon me povas facar vice trivi-ludo en plu tarda etapi?
Pasez a questioni sen erora respondo, quale «Kafo o teo?» o «Plajo o monti?», e a kompletigar kune familiara dicaji o kansoni. Regardar imaji e deskriptar li kune anke funcionas bone.
Fonti
Ni ligas a la organizuri ed inquesti sur qui ca pagino apogas su. Chula verifikesis kande la pagino aktualigesis.
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association