ဒီမန်ရှားရှိ သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ဖိအားမပါတဲ့ ဗဟုသုတမေးခွန်းများ

ဗဟုသုတမေးခွန်းက စောင့်ရှောက်ရေးအိမ်တွေနဲ့ နေ့ကြောင်းအစီအစဉ်တွေမှာ အများဆုံး တောင်းဆိုခံရတဲ့ အုပ်စုလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး မိသားစုများစွာကလည်း မီးဖိုချောင်စားပွဲမှာ ကစားကြပါတယ်။ ပုံမှန်နည်းလမ်း၊ ဆိုလိုတာက အမှတ်ပေးပြီး လူတစ်ယောက်တည်း ဖြေရတဲ့နည်းနဲ့ ဆိုရင်တော့ ဒီမန်ရှားရှိသူက ကိုယ့်ကို ထောက်ပြခံရသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ညင်ညင်သာသာ ကစားရင်တော့ ပုံပြင်တွေ ကြားရတဲ့ ပျော်စရာနည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အောက်မှာ အဖြေရွေးချယ်စရာတွေနဲ့ တစ်ခုချင်းစီအတွက် စကားပြောစရာပါတဲ့ လွယ်ကူတဲ့ မေးခွန်း 36 ခု ရှိပြီး၊ အစီအစဉ်တစ်ခုကို ဘယ်လိုကျင်းပရမလဲဆိုတာ ဆက်လာပါတယ်။

ဒီမန်ရှားရှိသူအတွက် ဗဟုသုတမေးခွန်းကို ဘယ်လို အဆင်ပြေအောင် လုပ်မလဲ။

အချိန်ကြာကြာက ကိစ္စတွေကို မှတ်မိသိနိုင်ဖို့ ဆိုင်တဲ့ အရာအဖြစ် လုပ်ပြီး အဖြေတိုင်းကို ကြိုဆိုပါ။

1. ဝေးကွာတဲ့ အတိတ်ကို မေးပါ။ Alzheimer’s Association က အယ်လ်ဇိုင်းမားရဲ့ အစောပိုင်း အဖြစ်များဆုံး လက္ခဏာက အသစ်သင်ယူထားတဲ့ အချက်အလက်ကို မှတ်မိဖို့ ခက်ခဲခြင်းလို့ ဆိုပါတယ်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာက သီချင်းတွေ၊ စကားပုံတွေနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝက မကြာခဏ ပိုလွယ်တဲ့ မြေပြင်ဖြစ်ပါတယ်။
2. ရွေးချယ်စရာကို အမြဲပေးပါ။ နှစ်ခု ဒါမှမဟုတ် သုံးခုထဲက အဖြေမှန်ကို ရွေးတာက ဘာမှမရှိကနေ ထုတ်ပေးရတာထက် အများကြီး လွယ်ပါတယ်။
3. မေးခွန်းတွေကို အသံထွက်ဖတ်ပြီး အကြီးကြီးပြပါ။ ဖြူဖျော့ဘုတ်ပြား ဒါမှမဟုတ် မြှောက်ကိုင်ထားတဲ့ တက်ဘလက်က ကြားရခက်သူတွေကို ကူညီပါတယ်။
4. အဖြေကို ဖွင့်ဖွင့်လင်းလင်း ပြောပါ။ ဘယ်သူမှ မသိရင် နွေးထွေးစွာ ပြောပြီး ရှေ့ဆက်ပါ။ “ကဲပါ၊ သင် သိပါတယ်” လို့ ဘယ်တော့မှ မပြောပါနဲ့။
5. အမှတ်မပေးပါနဲ့။ လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက်လည်း မဟုတ်၊ စားပွဲတွေအတွက်လည်း မဟုတ်ပါ။ လူတွေက ဂဏန်းတစ်ခု လိုချင်ရင် အုပ်စုတစ်ခုလုံးအတွက် စုစုပေါင်းတစ်ခုတည်း ထားပါ။
6. လူတစ်ယောက်ကို နာမည်တပ်ပြီး မခေါ်ပါနဲ့။ အဖြေကို ဘယ်သူ့ဆီကမဆို လာခွင့်ပေးပါ။ တစ်ဦးချင်းပြောရင် အတူဖြေပါ: “စောင်းလို့ ထင်တယ်၊ သင်ကော ဘယ်လိုထင်လဲ။”
7. စကားပြောစရာကို သုံးပါ။ အဖြေက အစပဲဖြစ်ပြီး အဆုံးမဟုတ်ပါ။ ပုံပြင်တွေကသာ တကယ့် ရည်ရွယ်ချက်ပါ။
8. တိုတိုထားပါ။ အကြားမှာ ပုံပြင်တွေနဲ့ မေးခွန်း ဆယ်ခုက လုံလောက်ပါတယ်။

National Institute on Aging က အဓိကစည်းမျဉ်းကို ရိုးရိုးလေး ဆိုပါတယ်: စိတ်ပျက်မှုကို ဂရုစိုက်ပြီး ဒီလူက အောင်မြင်တယ်လို့ ခံစားရအောင် လုပ်ပါ။ Alzheimer’s Foundation of America က ဗဟုသုတမေးခွန်းကို အစောပိုင်းအဆင့် လှုပ်ရှားမှုတွေထဲမှာ စာရင်းသွင်းထားပါတယ်။ အလယ်အဆင့်မှာတော့ ရွေးချယ်စရာ နှစ်ခုပဲ ထားပြီး စကားပြောစရာတွေကို အားထားပါ။ နောက်ပိုင်းမှာ အောက်ပိုင်းက “ဒါလား ဟိုဟာလား” မေးခွန်းတွေကို ပြောင်းပါ။

ဂီတနဲ့ ဖျော်ဖြေရေး မေးခွန်းများ

အဖြေက စာလုံးမည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းတွေကို မြန်မာ့ဗဟုသုတနဲ့ ရေးထားတာမို့ ဒီလူနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြောင်းလဲပါ: သူ့ဒေသ၊ သူ့မိသားစုနဲ့ သူ့ဘာသာစကားမှာ ရင်းနှီးတာတွေကို ရွေးပါ။

ဂီတအကြောင်း ပိုသိချင်ရင် ဒီမန်ရှားအတွက် ဂီတလှုပ်ရှားမှုများ ကို ကြည့်ပါ။

နေ့စဉ်ဘဝ မေးခွန်းများ

ပွဲတော်၊ သဘာဝနဲ့ နေရာများ

အစားအစာနဲ့ အားကစား မေးခွန်းများ

သိပြီးသား စကားပုံများ

စကားပုံကို အဆုံးသတ်တာက ကြာမြင့်စွာ သင်ယူခဲ့တဲ့ ဘာသာစကားကို အသုံးချတာဖြစ်ပြီး မကြာခဏ လွယ်လွယ်လေး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ စကားပုံတွေက မိသားစုနဲ့ ဒေသအလိုက် ကွဲပြားတတ်လို့ ဒီမှာ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ စာရင်း မထည့်ထားပါဘူး: သင် ဒါမှမဟုတ် ဒီလူ ကိုယ်တိုင် သိတဲ့ စကားပုံတွေကို ရွေးပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ စကားပုံ အဆုံးသတ်ပါ ဂိမ်းမှာ ဥပမာတွေ ပိုများပြီး ဘယ်အဆုံးကိုမဆို ပြဖို့ တစ်ချက်ထိရုံပါပဲ။

အဖြေမှားမရှိတဲ့ “ဒါလား ဟိုဟာလား” မေးခွန်းများ

ဒါတွေက အဆင့်တိုင်းအတွက် သင့်တော်ပါတယ်၊ နောက်ပိုင်းမှာတောင်ပါ၊ ဘာကိုမှ မှန်အောင် လုပ်စရာမလိုလို့ပါ။ မေးပါ၊ နားထောင်ပါ၊ သင့်အဖြေကိုလည်း မျှဝေပါ။

• ကော်ဖီလား လက်ဖက်ရည်လား။
• ပင်လယ်ကမ်းခြေလား တောင်လား။
• ခွေးလား ကြောင်လား။
• နွေလား မိုးလား။
• ချိုတာလား ဆိုတာလား။
• ကတာလား ကြည့်တာလား။
• နေထွက်ချိန်လား နေဝင်ချိန်လား။
• အိမ်ရှေ့လား ခြံထဲလား။
• ရေဒီယိုလား ဓာတ်ပြားလား။
• ထမင်းလား ခေါက်ဆွဲလား။
• နှင်းဆီလား စံပယ်လား။
• ရထားခရီးလား ကားခရီးလား။

ပုံတွေနဲ့ တွဲပါတဲ့ စကားပြောစရာတွေအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ပရင့်ထုတ်လို့ရတဲ့ စကားဝိုင်းကတ်များ ကို စမ်းကြည့်ပါ။

စောင့်ရှောက်ရေးအိမ် ဒါမှမဟုတ် အုပ်စုမှာ ဗဟုသုတမေးခွန်းအစီအစဉ်ကို ဘယ်လိုကျင်းပမလဲ။

1. လူတွေ မြင်ရကြားရအောင် ထိုင်ခိုင်းပါ။ နားကြားကိရိယာတပ်ပါ၊ မျက်မှန်တပ်ပါ၊ တီဗီကို ပိတ်ထားပါ။
2. စကားဝိုင်းအဖြစ် မိတ်ဆက်ပါ။ “ရှေးအချိန်တွေအကြောင်း မေးခွန်းအနည်းငယ် ရှိပါတယ်၊ ကျွန်ုပ်ထက် သင်တို့က ပိုသိမယ်လို့ ယုံပါတယ်။”
3. မေးခွန်းတစ်ခုချင်းစီကို နှစ်ခါဖတ်ပြီး ရွေးချယ်စရာတွေကို အကြီးကြီးပြပါ။
4. အခန်းထဲ ဘယ်နေရာကမဆို အဖြေကို ကြိုဆိုပါ။ လူတိုင်းကြားအောင် ကောင်းတဲ့အဖြေတွေကို ပြန်ပြောပါ။
5. လူတိုင်းအတွက် အဖြေကို ပြောပြပြီး စကားပြောစရာကို အခန်းထဲ မေးပါ။
6. စိတ်အားထက်သန်မှုကို လိုက်ပါ။ မေးခွန်းတစ်ခုက ပုံပြင်ပြောတာ ဆယ်မိနစ်ကြာ ပုံပြင်တွေ စတင်ရင် ဆက်လုပ်ခွင့်ပေးပါ။
7. သီချင်းတစ်ပုဒ် ဒါမှမဟုတ် “ဒါလား ဟိုဟာလား” အပတ်နဲ့ အဆုံးသတ်ပါ၊ ဒါဆို လူတိုင်း လွယ်တဲ့အရာနဲ့ ပြီးဆုံးနိုင်ပါတယ်။

ပုံဘင်ဂိုနဲ့ အတူဆိုသီချင်းတွေအပါအဝင် တခြားအုပ်စုပုံစံတွေအတွက် စောင့်ရှောက်ရေးအိမ်များအတွက် အုပ်စုလှုပ်ရှားမှုများ ကို ကြည့်ပါ။

အစီအစဉ်ကို ဘယ်အချိန် ပြောင်းသင့်လဲ

တစ်ယောက်ယောက်က စိုးရိမ်နေပုံရရင်၊ တိတ်သွားရင် ဒါမှမဟုတ် “မသိဘူး” လို့ တစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြောရင် ပိုလွယ်အောင် လုပ်ပါ: ရွေးချယ်စရာ နှစ်ခုပဲထားပါ၊ အတူဖြေပါ၊ ဒါမှမဟုတ် “ဒါလား ဟိုဟာလား” မေးခွန်းတွေကို ပြောင်းပါ။ အုပ်စုက မေးခွန်းတစ်ခုအကြောင်းကို နေ့လည်ခင်းတစ်ခုလုံး ပြောချင်နေရင် အဲဒါက အောင်မြင်မှုပါ။ ရည်ရွယ်ချက်က အဖြေမှန်တွေ ဘယ်တော့မှ မဟုတ်ပါဘူး။ အဖော်ကောင်းတွေနဲ့ အတူ အချိန်ကုန်ဆုံးတာပါ။