Lurawinaka

Demencia ukan jakirinakatakix sasa yatiyawi, jan llakiñaniw

Jichha pacha 7 minuto uñakipt’añaGolden Moments uka equipon luratawa · Kunjamsa qillqañasa

Uka jisk’a jaysäwi

Demencia ukan jakirinakatakix sasa yatiyawiw walikiyaraki kunapachatixa parlañ uñtasirjama, janiw amtaña uñtasirjamäkiti. Sapa mayni kunanakaru jutiri pachanakaru jaysaña, kantunaka, qhanañchañanaka, aruma pacha ukat jakaña ukanakaru jaysam, ukat sapa kutiw paqallq jan ukax kimsa ajllinakaw churañamawa. Jawabsa sapa kuti khuyapayasiñampi churam, khitis jan jakasiñ sarnaqapxi ukaruw uñjañamäkiti, puntajinakaw jan utjañamäkiti, ukat sapa jawabsa parlañ qalltañataki ocurañamawa. "Kawkïri" jan ukax "kawkïri" jan jawabnïr ajllisiñanakax tuqinakan walikïspawa.

  • Sapa mayni kunanakaru jaysam: kantunaka, qhanañchañanaka, aruma pacha ukat maya pachanakan jakaña.
  • Paqallq jan ukax kimsa ajllinakaw churam, ukhamat jawab uñtasiñataki, jan amuyañataki.
  • Jawab khuyapayasiñampi arsum ukat sarañ. Kuna jawab uka parlañ qalltañapa, ukax walja.
  • Puntaj janiw utjañapkiti, jaqinakax janiw mayacht'añapkiti, janiw khitirus sapakiw jawsañapkiti. Jawabanakax sapa taqi tuqit mistuñapa.
  • Ajllisiña kunapachatixa jan sayt'ayañjamäki ukhaw kawkïri jan jawab utjkir sasa yatiyawinakar apnaqam.
Aka pankanxa (9 tʼaqanaka) .
  1. ¿Kunjamsa sasa yatiyawix demencia ukan jakir jaqitakix luräna?
  2. Kantu ukat uñtasiña yatiyawi
  3. Jakaña ukat uru pacha yatiyawi
  4. Fiesta, uraqi ukat chiqanaka
  5. Manq’a ukat deporte yatiyawi
  6. Maya arunaka
  7. Kawkïri, jan ukax kawkïri ajllisiñanaka jan jawabnïr
  8. ¿Kunjamsa care home jan ukax grupo ukan sasa yatiyawi lurasa?
  9. Kunapachatï lurañ jaktañapa

Sasa yatiyawix tuqinakan jaqinakax kuna care homes ukat day programs ukanakan achunakaw mayisipxi, walja familiasa mesa uñtasiñanakanxa lup’iwayapxi. Tuqinakan puntajampi ukat maynit jawab churañampi lurañjamaxa, demencia ukan jakirix llakisiñ utjaspa. Khuyapayasiñampi lurañjamaxa, jach’a parlañ uñtasiñawa, chiqpachansa sapa jaqix arunak ist’añ munaraki. Akatjamaxa 50 sasa yatiyawi, jawab ajllisiñanaka ukat sapa tuqir parlañ tuqinaka, ukat kunjamsa sesión lurañ uñt’ayatänwa.

¿Kunjamsa sasa yatiyawix demencia ukan jakir jaqitakix luräna?

Jan amuyañ jan ukax uñjata yatiñanakar amuyañ tuqit yatiyañ, ukat sapa jawab churañ mayisiñ.

  1. Nayrïr pachanakat jaysam. Alzheimer’s Association sat yatiyawiw Alzheimer’s ukan nayrïr uñjatanakapa, jichhür yatiñanakar amuyañ chiqaw jan walïki. Kantunaka, qhanañchañanaka ukat maya pachanakan jakaña, walja pacha ukat nayrïr pachanakat, walja sapa kutiw sasiñ aski.
  2. Sapa kuti ajllisiñanaka churam. Kimsa ukat paqallq ajllisiñanakat chiqa jawab ajlliñax, nayrankiri jawab amuyañat sasaki.
  3. Jaysañ arsum ukat jach’a uñjayañ. Pizarra jan ukax tablet uñjayañ, jan ist’ir jaqinakataki yanapt’ayi.
  4. Jawab khuyapayasiñampi churam. Khitis janiw yatiskiti ukhaxa, sarnaqañ khuyapayasiñampi. Janiw “Ukax jumax yatiskasma” sasa.
  5. Janiw puntaj. Janiw khitirus sapakiw, janiw mesanakanakis. Jaqinakax jayp’u munapxi ukhax, sapa grupon jach’a jakhu.
  6. Janiw khitirus sapakiw jawsañ. Jawabanakax taqinakat mistuñapa. Sapa jaqi sapakïkaspa ukhax, chika jawsañamawa: “Nayax piano sasaw amuyt’äma. Jumax kunsa amuyasta?”
  7. Parlañ tuqi ocurañ. Jawabax qalltañawa, tukuyañ janiw. Chiqpachansa amtasiñax arunakawa.
  8. Chika lurañ. Lunthatas jawab, ukat parlañanaka, walikiwa.

National Institute on Aging sat yatiyawix sapa mayni chiqaw sasi: jaqi llakisiñ uñtasiñ ukat khitinakas ch’uxña lurañ tuqi uñjañamawa. Alzheimer’s Foundation of America sat yatiyawix sasa yatiyawi nayrïr qalltañ pacha ukatakix sasa yatiyawinakan utjañapa. Taypi pachan kimsa ajllisiñanakaw churañamawa, tuqinakampi uñjañamawa. Qhipürux “kawkïri” ajllisiñanakat yapuchañamawa.

Kantu ukat uñtasiña yatiyawi

Jawabax qala uñjatawa. Kunjamtï jaqi uñjata ukhamaw luräna: Motown ukan jakasa ukax, big band uñtasiñ jaqinakat ukhamaw ch’iqapt’añ.

Yatiyawi Ajllisiñanaka Parlañ tuqi
¿Khitisa “King of Rock and Roll” sasa sutichatäna? Elvis Presley, Frank Sinatra, Bing Crosby ¿Elvis televisión ukan uñjtati?
¿Khitisa “Ol’ Blue Eyes” sasa sutichatäna? Dean Martin, Frank Sinatra, Perry Como ¿Kuna Sinatra kantu munasta?
Bing Crosby qalltawa willk’i… Navidad, boda, uta Kuna lirika taqiniw kantasipxi
Louis Armstrong “What a Wonderful…” sasa kanturakïna Uru, Pacha, Jakañ ¿Kunsa pacha jumatakix suma?
Judy Garland “Over the Rainbow” kantu kuna película ukan? The Wizard of Oz, Gone with the Wind, Singin’ in the Rain ¿Kawkïr películanakas uñjtati?
¿Khitisa “I Love Lucy” ukan Lucy ukhamaw lurañ? Lucille Ball, Doris Day, Betty White ¿Kuna programanakas familiamp uñjapxtasa?
¿Kawkïr vaquero Trigger sasa caballo ukar sarañ? Roy Rogers, Gene Autry, John Wayne ¿Wawanakan vaquero uñtasiñ lurätati?
¿Khitis “The Tonight Show” ukar 30 maraw uñt’ayäna? Ed Sullivan, Johnny Carson, Bob Hope ¿Televisión uñjañatak q’ipi qhipkama jaktati?
¿Kawkïr instrumentosa 88 teclado? Guitarra, piano, trompeta ¿Familiamp khitis tocäna?
¿Kawkïr baile kimsa-kimsa uñt’atäki? Vals, twist, tango ¿Kawkïr chiqansa baile uñtasiñ sarxtati?

Mä yatiyawi aski uñjañataki, música ukat demencia uñjañamawa.

Jakaña ukat uru pacha yatiyawi

Yatiyawi Ajllisiñanaka Parlañ tuqi
Refrigeradores janiw utjkänti ukhax, wasit manq’a sayt’ayatäna… Hielo kayu, horno, uñtasiña ¿Khitis hielo apäna?
¿Khitis leche vidrio botellanakan puerta ukar apäna? Cartero, lechero, periodiquero ¿Kunanakas wasar apaqatäna?
¿Kunjamas teléfono rotativo sasa llamäta? Botonanak ch’uqt’asa, rueda kuti ch’uqt’asa, parlasa Wasan teléfono ukat parlañam uñtasiña
¿Khitis Model T auto luräna? Ford, Chevrolet, Buick Auto kuna munasta uka uñtasiña
¿Kawkïr chiqansa soda jerk jaysi? Soda fountain, panadería, banco ¿Kunsa mostrador ukan mayitäta?
¿Kawkïr juguete, metal resorte, graditanakan sarañ uñjata? Yo-yo, Slinky, hula hoop ¿Kuna jugueteninakas munasta?
Drive-in sasaw uñtasiñ utjäna… Auto ukat cine uñjaña, pelota partidonaka, desfile ¿Khitimp sarxtati?
¿Khitis uñjasiñ one-dollar billete ukan? Lincoln, George Washington, Jefferson ¿Kunas pä dólar ukan sarañ?
¿Khitis penny ukan uñjasiñ? Abraham Lincoln, Washington, Franklin ¿Penny ukanakar qhurt’äta jaqha ukan?
¿Kawkïr color skul bus ukax jani? Chilli, amarillo, azul ¿Kunjamasa skulan sarxtati?

Fiesta, uraqi ukat chiqanaka

Yatiyawi Ajllisiñanaka Parlañ tuqi
¿Kawkïr fiesta novimbre phaxsin kimsa quri jueves ukan? Día del Trabajo, Acción de Gracias, Día de los Caídos ¿Kunas mesan kunapachas utjäna?
Calabazanakax kawkïr fiestatakis luräna? Halloween, Pascua, Navidad Halloween ukax kawkïr chiqan uñtasiñ
Fourth of July ukax Declaration of… sasa uñt’ayi Derechos, Independencia, Libertad ¿Kawkïr chiqan fuegos artificiales uñjatati?
¿Kawkïr phaxsin Mother’s Day utjaraki? Abril, Mayo, Junio ¿Familiamp kunjamasa uñt’äna?
¿Kunti jach’a estrellanakas American flag ukan? 48, 50, 52 Bandera ukax 1959 mara kawkïr 48 estrellanakaniwa. Ambos jawab amuyañ suma
¿Kawkïr mar East Coast ukan utji? Pacífico, Atlántico, Ártico ¿Playanakar sarañ uñtasta?
¿Kawkïr markan Statue of Liberty utji? Boston, Nueva York, Filadelfia ¿New Yorkar sarañ uñtasta?
¿Kunsa abejanakax lurapxi? Leche, miel, seda ¿Miel pan ukan jan ukax té ukan?
Wawa vacanaka sasa… Potro, ternero, cabrito ¿Chakarkama jakañ uñtasiñ utjäna?
¿Kawkïr jach’a q’illu ruma inti sartiri sasa uñjata? Rosa, girasol, tulipán ¿Kunas wakhar uñtasiñ?
¿Kunti urunakas kimsa maraw utji? 365, 366, 360 Yatiyawi jumar cumpleaños ukat uñtasiñ
¿Kawkïr pacha invierno ukat qhipäki? Otoño, primavera, verano ¿Kawkïr pachas munasta?

Manq’a ukat deporte yatiyawi

Yatiyawi Ajllisiñanaka Parlañ tuqi
Pasas… ukax chuñu uvanakawa Ciruelas, uvas, cerezas ¿Pasas wawanakan almuerzo ukan apanakäta?
Ciruelas sasa… Ciruelas, higos, manzanas ¿Familiamp khitis ciruelas munäna?
Maní mantequilla ukat… Mermelada, queso, jamón ¿Crujiente jan ukax suave munasta?
Guacamole ukax mayakïkiw… Arvejas, aguacates, pepinos ¿Kunas fiestanakan q’ipi uñjatäna?
¿Kawkïr pastel Acción de Gracias ukan munatawa? Calabaza, limón, cereza ¿Kawkïr pastel lurätta?
¿Kunti jaqinakas béisbol equipo ukan campo ukan utji? 7, 9, 11 ¿Kawkïr equipo munasta?
¿Kunti strikenakas béisbol ukan out ukar apaski? Paqallq, kimsa, pusi ¿Pelotar jaktati?
Babe Ruth ukax kawkïr deporte ukat sutichatäna? Boxeo, béisbol, golf ¿Pelota partidonakar sarañ uñtasta?
¿Kunti hoyonakas golf chiqan utji? 9, 18, 24 ¿Golf jan ukax mini golf uñjañ uñtasta?
¿Kawkïr deporte ukan touchdown lurasi? Fútbol americano, hockey, básquetbol ¿Khitis fútbol uñjäna wasan?

Maya arunaka

Arunak tukuyañax nayrïr yatiñat sarnaqañ ukax, sapa kutiw walikiyaraki. Nuestro Finish the saying juego ukan walja arunakaw utji, sapa tukuyañ uñjañataki.

Aru Ajllisiñanaka Parlañ tuqi
Sapa uru manzana… ukax doctor ukat jaysaski Doctor, lluvia, gato ¿Khitis jumar akham sasiyäna?
Madrugador ukax… Bus, gusano, tren ¿Jumax alba pacha lurasiri?
Wallpanak jaktañat q’ipi… Ch’allt’asiña, puyñu, janchi ¿Familiamp wallpanak utjäna?
Qhurt’atanaka… Mäs, jan qhurt’ata, sapa ¿Khitis qhurt’äna?
Wasa… ukax chuym ukan utji Jardín, corazón, cocina ¿Kunas wasar jakañ uñtayi?
Late ukat… Early, never, sorry ¿Khitis sapa qhipäki?
Every cloud ukax silver… Forro, cuchara, moneda Yatiyawi ch’uxña pachas uñtasiñ
Actions speak louder than… Palabras, música, trueno ¿Khitis akham sasiyäna?

Kawkïri, jan ukax kawkïri ajllisiñanaka jan jawabnïr

Akanakax sapa mayni pachanakan suma, mä jawabsa janïr utjkiti ukhax. Jawsam, ist’am, ukat jumaru kunas amuyasta uk parlam.

  • ¿Café jan ukax té?
  • ¿Playa jan ukax qullunaka?
  • ¿Allqunaka jan ukax gatonaka?
  • ¿Verano jan ukax invierno?
  • ¿Pastel jan ukax torta?
  • ¿Baile jan ukax uñjaña?
  • ¿Inti jalsu jan ukax inti sarnaqaña?
  • ¿Puerta uñtasiña jan ukax qhipa uta?
  • ¿Radio jan ukax discos?
  • ¿Panqueque jan ukax huevo?
  • ¿Rosa jan ukax margarita?
  • ¿Tren sarnaqaña jan ukax auto sarnaqaña?

Uñjatanakamp parlañ tuqinakataki, nuestro imprimible Conversation cards uñjam.

¿Kunjamsa care home jan ukax grupo ukan sasa yatiyawi lurasa?

  1. Jaqinakax uñjañ ukat ist’añ sasa uñtasiñ. Ist’añ artefactonak, lentes, TV jan utjañapa.
  2. Parlañ uñtasiñ sasa qalltam. “Nayax nayra pachan tuqi yatiyawinaka utjapxi, ukat jumax nayat sipan yatiñ sapxtam sasa amuyaraktwa.”
  3. Sapa yatiyawi paqallq kutiw sasa, ajllisiñanaka jach’a uñjayañ.
  4. Jawab taqi ukat taqinakat chiqaru churam. Walik jawab uñjat sasiñ, ukhamat taqinakax ist’apxañapa.
  5. Jawab taqinakar sasa yatiyaña, ukat parlañ tuqi jaqinakar sasa jaysam.
  6. Taqinakan amuyu uñjam. Kunapachatï maynit yatiyawi jaqi chuymanakan parlañ qalltañapa, ukhamaw sarañapa.
  7. Achu jan ukax ajllisiña ukat tukuyañ, ukhamat taqinakax walikiwa sarapxañapa.

Yaqha grupo sarnaqañanakatakix, picture bingo ukat canto grupal ukanakatakix, care homes ukan grupo lurañanaka uñjam.

Kunapachatï lurañ jaktañapa

Jaqi llakisi, isi, jan ukax “janiw yatiskti” sasa paqallq kutiw sasi ukhax, sayt’ayañ sasiñaru: paqallq ajllisiña, taqinakampi jawab churañ, jan ukax kawkïri ajllisiña. Taqinakax maynit yatiyawi tuqi sapa tarde parlañ munapxi ukhax, akaw suma. Amuyuqa janiw jawab chiqar taqi kuti churañ sasa ukhamaw, jaqinakamp tuqi jakasiñ sasa.

Jisktʼanakajj wali uñtʼatawa

¿Ukax demencia ukan jakirinakatakix sasa yatiyawix walikiykaspati?

Walikiykaspawa, ukax suavemente luqtasa. Alzheimer's Foundation of America sat yatiyawiw nayrïr qalltañ pacha ukatakix sasa yatiyawinakan utjañapa. Jutiri pachanakaru jaysañamawa, ajllinakaw churañamawa, janiw khitirus sapakiw jawsañamäkiti, jawabanakax parlañ thakiruw uñjañamäkiti, janiw yatiñ amtañ kunanakaru.

¿Kuna tuqinakansa demencia sasa yatiyawix walikïspa?

Maya pachanakan yatiyata kuna walikiwa: jaqix sarnaqañ pachan ist'ata kantunaka ukat cantantenakax, jaqiru qhanañchata sasiñanakax, aruma pacha, manq'a, deporte ukat jakaña pachpa, kunjamasa leche aptaña utjatäki ukat teléfono rotativo. Jichhür uñjata yatiñanakax, ukat kuna sarnaqat amuyañanakax jan ch'amampi jaytañamawa.

¿Kunjamsa sasa yatiyawi apnaqsna jan kunatak jaqir llakisiñataki care home ukan?

Sapa jiskʼa jaqinakaru taqi jaqinakaru ist'ayañamawa, sapa tuqit jan ukax rakhinak uñjayañamawa, ukat sapa jaqir jawab churañ mayisiñamawa. Janiw khitirus sapakiw jawsañamäkiti, janiw puntajinakas amtañamäkiti. Kunatï jawabxi, khuyapayasiñampi jawab churam, ukat ukatxa jutiri jaysam, akham: '¿Kawkirinakatsa cine aknaqanti?', ukhamat parlañ qalltañataki.

¿Kunaw sasa yatiyawi ukat ukatxa jakañ pachanakan luräñ?

Jichhür uñjatanakampi jan ukax jan yatiñ yatiñanakampi, ajllisiña jan utjaña ukanakampi, ukat mistuñ amuyañataki, ajllisiñanakax. Ukhamata, ukat ch'uyma jaqinakampi chuymanakaxa yatiyañanakampi uñjañamawa.

Uñakipt’atanaka

Jiwasax organizaciones ukat yatxatäwinakaruw aka pankax atinisi. Sapa mayniw uñakipt’atäna kunapachatix pankax machaqar tukuyatän ukhaxa.

  1. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
  2. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association

¿Llamp’u chuyman anatt’añatakis wakicht’atätati?

Jach’a jamuqanak, janiw kuna pachas utjkiti, janiw kuna puntuación ukat kunas qillqantañatakix utjkiti. Navegador ukan mayacht’asis anatt’añamawa.

Uka anatt’awinaka apt’asiñamawa

iPhone, iPad ukat Android ukatakix Golden Moments ukax inakiw app: jach’a jamuqanak azulejos, anatañanakax pachpa familian fotonakapampi, ukat jamuqanak packs ukax jan Wi‐Fi ukampiw irnaqapxi. Janiw cuenta, anuncios, tiempor jan ukax puntuación ukanakas utjkiti.