Naitchuaq kiun
Aglaun bingo kisitchisiiḷḷuat aglaanun aŋiññanun tautuktauyunun, iñuich nalaunŋarutait tautukkaminnik aglaġniqpaġlugiḷḷu taiguġniqpaġlugiḷḷu itqaumaġniqpaġlugiḷḷu. Titiqqiḷḷutit kaarutinik uvluunniit atuġlutit qimirrummi taiguaqtimik, atausiŋŋuaq aglaq taiguġlugu, tamatkua nalunaiqsigili tautukkaminnik. Iluqaisa mikirutkili, aglaat tautuktaullasiḷḷugit, akimachuniaġniq piŋitchuġlugu. Bingo-liaq nakuuruaq iluqaisa quviasuutiqaqtut, akimavluni suŋŋaiḷḷuni.
- Atuġigit aglaat kisitchisiiḷḷugit, atausiqlu aglaq aŋiḷḷugu, tautuktaullasiḷḷugu, ilisimanauralluamik nalunaiqsiruq.
- Saġlugilugu taiguġlugu, aglaq takupkaġlugu, atqa taiguġlugu. Atautchimiuq atqa taiguġlugu, utaqqilutit.
- Iluqaisa sisamaninŋaŋnik malġuŋniklu piŋasrili, iñuklu aquviġlugu taiguaqti aglallu tautuktaklugit.
- Akimachuniaġniq piŋitchuġlugu. Iḷaannikut tamatkua atausiŋŋuamik aglamik piukkaminnik taiguaqtuat inuŋarut.
- Apiqsrilugu akimaqtiqaqpat. Iḷaŋat tunuġutinik uvluunniit patikł̣utinik quviasuŋitchut, ilaa nalupqisuq.
Uvani makpiġaami (7 avgutit)
Bingo iluqaisanut ilisimanauruq quviasuutauq utuqaqtauruŋnun, kisitchisili qanuqłiġitkauruat iñuŋnun dementia-lik. Aglaun bingo saġlugiñiq atullasiruq, kisitchisili simmiġlugit aglaanun aŋiññanun tautuktauyunun. Atuġnaqtuq iglumini, uvlaakun atuġaġviŋmi, uvluunniit munariniġviŋmi. Una maliguaqtuaq uqautigaa qanuq atuġniaġaa, qanuq allaŋŋuqtitniaġaa, quviasuutaułhaallugu.
Qanuq aglaun bingo aullaqatigiiruq
Atausiq qitunġaiḷḷuq kaarutimik aglaanik imaqaqtuq, suut qaġruŋmik, qitunġamik, nautchiamik, umiaqtuamik uvluunniit saiguum saqqunmiñik. Taiguaqti takupkaiġaa uvluunniit taiguġaa atausiŋŋuaq aglaq. Qitunġaiḷḷuat nalunaiqsigaat aglamik nalaunŋaruaminnik kaarutimiñi. Qitunġaiḷḷuq nalunaiqsiġumi qiḷġiŋmik uvluunniit iluqaisa isumaqatiġigaatigiŋnik, taiguġniaġaa “Bingo,” iḷaannili iluqaisa akimachunaitchuat.
Atuġnallugit titiqqat kaarutit uvaptiŋni akiḷḷaaŋitchuat titiqqat atuġaksrat, uvluunniit aglaun bingo atuġaġniq, taiguaqtimik qimirrummi imaqaqtuq iluqaisanut. Tamarmik nakuuruak iPad-mi uvluunniit qimirrummi quliaqtupkaġumi iluqaisanut.
Aullaqatigiigñiq piksraqługu
- Iluqaisa mikirutkili. Sisamaninŋaŋnik malġuŋniklu piŋasut nakuut. Iḷaŋiḷḷuat iluqaisa qanuqłiġitkauruat suŋŋaiḷḷuġniaqtut.
- Aglaat aŋiḷḷugit. Tautuktauyut qiḷġutit atausiqlu ilisimanauruq suna iḷiḷḷugu. Kaarutit suli iḷagiḷḷuat piŋiññagit.
- Iñuich aquviġilugit nakuuyumik. Atausiq qitunġaiḷḷuq aquviġlugu taiguaqti kaarutiniḷu tautuktaklugit, ikayuqtimun qanittumi ikayuutaqariaġaaġumi.
- Nalunaiqsautit piḷḷuallasiḷḷugit. Aŋivit nalunaiqsautit, saavit, uvluunniit argak nakuuruat titiqqiutiniññiññiq. Iḷagiḷḷuanik piqaġilutit.
- Piqasiġunmik sivuniqsaq uuktuġlugu. Iñuiññaq kulaŋŋat minutinik naammagiruq. Nutqaqtuŋa iḷisimaguvich saŋŋiñiq.
National Institute on Aging uqautigaa atuġaksrat allaŋŋuqtitkaqługit iñuum suli savaaġniaqtaŋinnik, taimaimmat kaarutit maliguagaksrallu piḷḷuallasiġilugit ikayuutauġumi.
Qanuq aglaat taiguġniaġlugit
- Aglaq quliaqtupkaġlugu uvluunniit uuktuġlugu qimirrummi uqallaniññiḷḷutit.
- Nalupqisuitchuanik taiguġlugu, uqausiŋnik piḷḷuanik: “Qaġruq.” Atautchimiuq taiguġlugu, saġlugilugu.
- Utaqqilutit. Iñuich utaqqiḷḷugit tautuġlugiḷḷu nalunaiqsigiliḷḷu. Tullia aglaq taiguġñiaġñagu iḷaŋat piviksraqaqtillugit.
- Uqautigilugu, ikayuutauġumi. “Nautchiaq aupaluktuq” uvluunniit “quviasuġviŋmi niġiġaptigu” uqallaqatigunŋaġniaqtuq.
- Saġlugiñiq atuġlugu. Taiguaqti saġlugiruq piŋasuutauq suŋŋainiññiññiq.
Akimachuniaġniq piŋitchuġlugu
Akimachuniaġniq iḷaannikut qanuqłiġitkauruq. Iñuk akimaŋitchuq nalautchiruq uuktuutaułuni, akimachuniġumayauqtuallu iñuk iqsinnaqtuq. Imaŋŋa allaŋŋuat atuġnallugit:
- Tamatkua aglamik akimat. Atausiq qitunġaiḷḷuq aglamik piukkaminnik taiguġlugu, iluqaisa quviasuġlugu.
- Kaarutimik atautchimik iluqaisa atuġaat. Apiqsrigit qitunġaiḷḷuat uqautigilugu atausiŋŋuamik aglamik kaarutimiñi.
- Aglaat nuŋutillugit atuġlugu. Kaarutimi aglaat tamaita taiguġlugit, aallamik aullaqatigilugu, akimachunaitchuaq.
- Tunuġun mikiruq uvluunniit piŋitchuġlugu. Niġiñaq uvluunniit atuun nakuuruaq tunuġutim aŋiḷaaŋaniññiññiq.
Allaŋŋuqtitkaqługu iñuŋnun suli qanuqłiġitkaqtaŋnun
Iñuŋnun aglamik naniq qanuqłiġitkaqtaŋnun, atuġlugu kaarutimik sisamanik uvluunniit itchaksranik aglaqaqtumik, uvluunniit atausiŋŋuaq kaarutik tunilugu. Ikayuqtimun kaarutimik tigumiñaqtuq iñuum uuktuqługu, uvluunniit nalunaiqsautaa nuuġlugu apiqsriļḷugu. Iḷaŋat piḷḷuatchirut taiguaqti naalaktuat uqausiiḷu nipaanik quviasuutigilugiḷḷu.
Tautuklugit nakuŋitchuŋniaqtut nalunaitkutigilugit, suullutiginmi uvluunniit qiñiġlutik, nutqaqtuŋa tautukkaviuk. Iḷagiḷḷuanik isumaliuqutigilugit aquvił̣ługit atuġaksranik, tautuk atuġaksrat kinguliqsaġni.
Bingo munariniġviŋni uvlaakunlu atuġaġviŋni
Iluqaisa atuġaġniŋit nakuuruat piksraqługit iñuich taapkua nalunaitchurlugit. Iluqaisa atuġaġniŋit maliguaqtuat munariniġviŋnun uvlaakunlu atuġaġviŋnun uqautigaa qanuq piksraqniaġaa, iñuich aquviġilugit, iñuich aullaqsukpata. Aglaun bingo nakuuruaq atuutiqaqtuq atautchikun uvluunniit unipkaaq atautchikun, uqausiit naatchiġilugit saġlugiyuum atausi atuġaksrauruq kinguniġmi.
Suna bingo savaaġniaqtaa savaŋiḷḷaaŋallu
Aglaun bingo iluqaisa quviasuutaat. Atautchimuŋŋuġniaqtut iñuich, aglaanun tautuġviksaqaqtut naalaktuġviksaqlu, iluqaisa uummanmiqtitniaqtut. Dementia-mik naġġiḷḷuŋiḷaa uvluunniit milukł̣uŋiḷaa. Nakuuniqa nalunaiqsigiñiaqtat qanuq iñuich tautuktut iḷitqusiqaqtullu taapkua nalunaitchurlugit, kina akimagaaġnigun ilanŋi.
Apiqqutit iñugiaktut
Suna aglaun bingo dementia-lik iñuŋnun?
Bingo allaŋŋuqtaq aglaanik aŋiññanik atuqtuq kisitchisiiḷḷugit. Qitunġaiḷḷuat aglaŋmik kaarutimiñi taiguaqti takupkaġmiñiaġaaġniglu uvluunniit taiguġmiñiaġaaġniglu. Iḷuaqtuq iñuŋnun kisitchisit qanuqłiġitkaġigunigit, aullaqatigunŋarutaaġniallugu.
Qanuq aglaun bingo atuġviḷḷugu iluqaisanut?
Atuġigit titiqqat kaarutit uvluunniit qimirrummi taiguaqti, atausiŋŋuaq aglaq taiguġlugu. Nalupqisuitchuanik uqallak, aglaq quliaqtupkaġlugu, iñuich utaqqiḷḷugit nanivlugit. Iluqaisa mikirutkili, suŋŋaiññak, iñuich nalunaiqsigili argaminnik, titiqqiutinik uvluunniit nalunaiqsautimik.
Aglaun bingo ikayuutaġniqaqqa itqaumanmun?
Nalupqisuq atuġaġniq ikayuutausimaniga dementia-mik naġġiḷḷugu uvluunniit milukł̣ugu. Aglaun bingo iluqaisa quviasuutaat atautchimuŋŋut. Atautchikun iluqaisa, taiguaqti nipaa, quviasuutaa aglamik naninniq, itqaumanmun ikayuutaŋiḷḷuni.
Sumiñaqpa iñuk nutqaġumi uvluunniit aglamik nanitchumi?
Nutqaruk. Ikayuġlugu nanivlugu upkautilugu, uuktuġlugu, uvluunniit nalunaiqsautaa nuuġlugu apiqsriļḷugu. Nakuuyumiñiqsuq suli piŋasuutinianiġniññiññiq.
Pivikput
Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging