ކުރު ޖަވާބެވެ
ތަސްވީރު ބިންގޯއިން ނަންބަރުތަކުގެ ބަދަލުގައި ބޮޑެތި، ސާފު ތަސްވީރުތައް ބޭނުންކުރުމުން، ކިޔައި ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހިންދެއްނެތި ފެންނަ ތަސްވީރު އެއްގޮތް ކުރެވޭނެއެވެ. ކާޑުތައް ޕްރިންޓްކޮށް ނުވަތަ ސްކްރީނުގައި ކޯލަރެއް ބޭނުންކޮށް، އެއް ފަހަރަކު އެއް ތަސްވީރެއް ކިޔައިދީ، އެންމެނަށް ފެންނަ ތަސްވީރު މާކު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދީށެވެ. ގްރޫޕް ކުޑަކޮށް، ތަސްވީރުތައް ސާފުކޮށް، ކާމިޔާބުކުރުން މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާށެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ބިންގޯ ވަގުތަކީ އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކާ އެކު އުފާވެރިވެ ހޭދަ ކުރާ ވަގުތެއް، އެންމެ ކުރިން ނިންމާލުމަށް ދުވުމެއް ނޫނެވެ.
- ނަންބަރުތަކުގެ ބަދަލުގައި ތަސްވީރުތައް ބޭނުންކޮށް، ކޮންމެ ތަސްވީރެއް ބޮޑަށް، ސާފަށް، އަދި އެއް އާދަކުރާ އެއްޗެއް ފެންނަ ގޮތަށް ހަދާށެވެ.
- މަޑުކޮށް ކިޔައިދީ، ތަސްވީރު ދައްކާލައި، ނަން ކިޔާށެވެ. ނަން އެއް ފަހަރު އަލުން ކިޔައިދީ މަޑުކުރާށެވެ.
- ގްރޫޕް ހަތަރުން އަށް މީހުންގެ މެދުގައި ބަހައްޓައި، ކޯލަރާއި ކާޑު ފެންނަ ތަނެއްގައި މީހާ އިށީނދެވިދާނެ ގޮތަށް ހަމަޖައްސާށެވެ.
- ކާމިޔާބުކުރުން މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާށެވެ. ބައެއް ވަގުތުތަކުގައި އެންމެން ތިބޭ ކަމުދޭ އެއް ތަސްވީރެއް ބުނެގެން ނިންމާލެވިދާނެއެވެ.
- ކާމިޔާބުކުރި މީހަކު ކަމަށް އެންގުމުގެ ކުރިން އެދިވަޑައިގަންނަވާށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް އިނާމެއް ނުވަތަ އަތްތިލައި ތައުރީފު ކުރުން ހަމަޖެހިދާނެ، އެއީ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.
މި ޞަފްޙާގައި (7 ބައިތައް)
ބިންގޯއަކީ ގިނަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް އާންމު އަދި މުޖުތަމަޢީ ކުޅެއްކަމުގައި ވިޔަސް، ޑިމެންޝިއާއާ އެކު ދިރިއުޅޭ މީހަކަށް ނަންބަރުތައް ބެލުމާއި ހަނދާން ބަހައްޓަން ދަތިވެދާނެއެވެ. ތަސްވީރު ބިންގޯއިން އެ ހަމަ ހަމަޖެހޭ ގޮތް ބަހައްޓައި، ނަންބަރުތަކުގެ ބަދަލުގައި ބޮޑެތި، ސާފު ތަސްވީރުތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. މިއީ ގޭގައި، ދުވާލަކު ޕްރޮގްރާމެއްގައި، ނުވަތަ ކެއާ ހޯމެއްގައި ކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. މި ލަފާއިން ކުޅެންވީ ގޮތާއި، ބަދަލުކޮށް ފަސޭހަކުރާ ގޮތާއި، އުފާވެރިކަމަށް އެންމެ މުހިންމުކަން ދިނުމުގެ ގޮތް ބަޔާންކުރެވިފައި ވާނެއެވެ.
ތަސްވީރު ބިންގޯ ކުޅެންވީ ގޮތް
ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކަށް ތަސްވީރުތަކުގެ ގްރިޑެއް ހިމެނޭ ކާޑެއް ލިބެއެވެ. މިސާލަކަށް ސައިފުން، ބުޅާ، ފިނިފެންމާ، ދޯނި ނުވަތަ ބައިސްކަލެވެ. ކޯލަރު އެއް ފަހަރަކު އެއް ތަސްވީރެއް ދައްކާލައި ނުވަތަ ނަން ކިޔާނެއެވެ. ކުޅުންތެރިން އެމީހުންގެ ކާޑުގައިވާ އެ ތަސްވީރު މާކު ކުރެއެވެ. ފުރިހަމަ ސަފެއް ނުވަތަ ގްރޫޕް އެއްބަސްވި ސެޓެއް މާކު ކުރި މީހަކަށް ”Bingo“ ކިޔެވޭނެ ނަމަވެސް، ގިނަ ގްރޫޕްތަކުން ކާމިޔާބުކުރި މީހާ ނަންގަންނާ ބައި ދޫކޮށްލައެވެ.
ހިލޭ ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ހަރަކާތްތައް އިން ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ކާޑުތައް، ނުވަތަ ގްރޫޕްތަކަށް ސްކްރީނުގައި ކޯލަރެއް ހިމެނޭ ތަސްވީރު ބިންގޯ ކުޅެ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. މުޅި ގްރޫޕަށް ފެންނަ ގޮތަށް ޓެބްލެޓެއް މަތީގައި ހިފައިފި ނަމަ ދެ ގޮތް ވެސް ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރާނެއެވެ.
ވަގުތެއް ތައްޔާރު ކުރުން
- ކުޑަ ގްރޫޕެއް ހޮވާށެވެ. ހަތަރުން އަށް މީހުން ރަނގަޅު އަދަދެކެވެ. ބޮޑެތި ގްރޫޕްތަކުގައި ފަހަތަށް އެއްމެ ދިޔުމަށް އުނދަގޫވެ، އަވަސްވުމެއް އިހުސާސް ވެދާނެއެވެ.
- ތަސްވީރުތައް ބޮޑުކުރާށެވެ. ސާފު ރޮނގުތަކާއި ކޮންމެ ކޮޓަރިއެއްގައި އާދަކުރާ އެއް އެއްޗެއް ބޭނުންކުރާށެވެ. ތައްޔާރު ގިނަ ކާޑުތަކުން ދުރުހެލިވާށެވެ.
- ރަނގަޅަށް އިށީނދެވިދާނެ ގޮތަށް ހަމަޖައްސާށެވެ. ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކަށް ކޯލަރާއި އެމީހާގެ ކާޑު ފެންނަ ތަނެއް ދީ، ބޭނުންވާ ނަމަ އެހީތެރިއަކާ ކައިރީގައި އިށީނދެވިދާނެ ގޮތް ހަދާށެވެ.
- ސާދާ މާކަރުތައް ބޭނުންކުރާށެވެ. ބޮޑެތި ޗިޕްތައް، ކޮއިންތައް، ނުވަތަ އިނގިލިން ޓަޕް ކުރުން ބޯޕެންތަކަށް ވުރެ ފަސޭހައެވެ. އިތުރު ބައެއް ތަކެތި ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓާށެވެ.
- ކުރު ވަގުތެއް ހަމަޖައްސާށެވެ. އާންމުކޮށް ތިރީސް މިނެޓަށް ފުދޭނެއެވެ. ހަރުދަނާ މަދުވެފި ނަމަ ކުރިން ނިންމާލާށެވެ.
National Institute on Aging އިން ލަފާ ދެނީ، މީހަކަށް އަދިވެސް ކުރެވޭ ކަންކަމަށް އެއްގޮތަށް ހަރަކާތްތައް ބަދަލުކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެހީތެރިވާ ހިސާބަށް ކާޑުތަކާއި ގަވާއިދު ފަސޭހަކުރައްވާށެވެ.
ތަސްވީރުތައް ކިޔާ ގޮތް
- ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ކުރިން ތަސްވީރު މަތީގައި ހިފައިދީށެވެ ނުވަތަ ސްކްރީނުގައި އަތްލައިދެއްވާށެވެ.
- ސާދާ ބަހުން ސާފުކޮށް ނަން ކިޔާށެވެ: ”ސައިފުން.“ އެއް ފަހަރު މަޑުކޮށް އަލުން ކިޔާށެވެ.
- މަޑުކުރާށެވެ. ބަލާފައި މާކު ކުރުމަށް ވަގުތު ދީށެވެ. ގިނަ މީހުންނަށް ފުރުސަތު ލިބޭތެރެއަށް ދާންދެން ދެން ތަސްވީރެއް ނުކިޔާށެވެ.
- އެހީތެރިވާ ނަމަ ބަޔާންކޮށްދީށެވެ. ”ރަތް މާ“ ނުވަތަ ”ޕިކްނިކްގައި ބޭނުންކުރި އެއްޗެހި“ ފަދަ ބަސްތަކުން ވާހަކަ ފެށުމަށް އެހީތެރިވެދާނެއެވެ.
- ގޮތް ހަމަޖެހިގެން ބަހައްޓާށެވެ. އަވަސް ކޯލަރަކަށް ވުރެ ހަމަޖެހޭ ކޯލަރަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ކާމިޔާބުކުރުން މަޖުބޫރު ނުކުރުން
ވާދަކުރުން ބައެއް ފަހަރަށް މައްސަލަ އުފެދިދާނެއެވެ. ފަހަތްވެފައިވާ މީހަކަށް އިމްތިހާނެއް ދެވެނީ ފަދައިން އިހުސާސް ކުރެވިދާނެ، އަދި ކާމިޔާބު ކުރުމާ ގުޅޭ ކަންބޮޑުވާ މީހަކު ދަތިވެދާނެއެވެ. މިއީ އެހެން ބައެއް ގޮތްތަކެވެ:
- އެންމެން އެއް ތަސްވީރެއް ކާމިޔާބު ކުރާށެވެ. ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކު ތިބޭ ކަމުދޭ އެއް ތަސްވީރެއް ކިޔައިދީ، ގްރޫޕުން އެ ތަސްވީރާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާށެވެ.
- ފުރިހަމަ ކާޑެއް ހިއްސާ ކުރާށެވެ. ކުޅުންތެރިންގެ ކާޑުގައިވާ އެއް ތަސްވީރެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވުމަށް އެދުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
- ތަސްވީރުތައް ހުރިހާ ނިމެންދެން ކުޅާށެވެ. ކާޑެއްގައިވާ ހުރިހާ ތަސްވީރެއް ކިޔައިދީ، ފުރަތަމަ ކާމިޔާބުކުރި މީހާ ނަންގަންނާ ކަމެއް ނެތި އަނެއް ކާޑެއް ފަށާށެވެ.
- އިނާމް ކުޑަކޮށް ނުވަތަ ދޫކޮށްލާށެވެ. ކުކީއެއް ނުވަތަ ލަވައެއް އިނާމަކަށް ބޭނުންކުރުން ޓްރޮފީއަކަށް ވުރެ ރަނގަޅެވެ.
ފަހުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގައި ހުރި މީހުންނަށް ބަދަލުކުރުން
ތަސްވީރެއް ހޯދުން ދަތިވާ މީހުންނަށް ހަތަރު ނުވަތަ ހަ ކޮޓަރިއެއް ހިމެނޭ ކާޑެއް ބޭނުންކުރާށެވެ، ނުވަތަ އެއް ފަހަރަކު އެއް ކާޑެއް ދީށެވެ. މީހާ އަތްލައިދެއްވާ އިރު އެހީތެރިއަކަށް ކާޑު ހިފެހެއްޓުމަށް، ނުވަތަ އެދިވަޑައިގެން ހަމަޖެހިގެން ޗިޕް ބަދަލުކޮށްދެއްވުމަށް ފުރުސަތު ދީށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ކޯލަރު ކިޔާ ބަސްތައް އަޑުއަހައި އުފާ ހޯދުން ފަސޭހަ ވެދާނެއެވެ.
ހަމަޖެހުމުގެ ނިޝާންތައް، މިސާލަކަށް ފަހަތަށް ޖެހުން ނުވަތަ ނުރުހުން ފެނިއްޖެ ނަމަ، ސަމާލުވެ ހުއްޓާލާށެވެ. ހަމަޖެހިގެން އިނދެވޭ ހަރަކާތްތަކާ ބެހޭ އިތުރު ޚިޔާލުތަކަށް ފަހު ފިޔަވަޅުތަކުގެ ހަރަކާތްތައް ބައްލަވާށެވެ.
ކެއާ ހޯމްތަކާއި ދުވާލަކު ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ބިންގޯ
ގްރޫޕް ހަރަކާތްތައް އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުރިއަށް ދަނީ ކޮޓަރީގައި ތިބޭ މީހުންނަށް އެއްގޮތްވާ ގޮތަށް ތައްޔާރު ކުރެވޭ ނަމައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކެއާ ހޯމްތަކާއި ދުވާލަކު ޕްރޮގްރާމްތަކަށް ގްރޫޕް ހަރަކާތްތަކުގެ ލަފާ އިން ވަގުތެއް ތައްޔާރު ކުރާ ގޮތާއި، މީހުން އިށީނދެވިދާނެ ގޮތާއި، ދަތިތި ނުކުމަން ބޭނުންވާ މީހުންނާ ގުޅޭ ގޮތް ބަޔާންކުރެއެވެ. ތަސްވީރު ބިންގޯއާ އެކު ލަވަ އެއްޗެއް ނުވަތަ ވާހަކައެއް ގުޅުވައިގެން ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ވަގުތުގެ ފަހަތް ބައިގައި ހަމަޖެހިގެން ކުޅޭ ކުޅެއްގެ ގޮތުގައި ވާހަކަ ފުރިހަމަ ކުރުން ވެސް ރަނގަޅެވެ.
ބިންގޯއިން ކުރެވޭ ކަމާއި ނުކުރެވޭ ކަން
ތަސްވީރު ބިންގޯއަކީ މުޖުތަމަޢީ އަދި އުފާވެރި ކުޅެއްކެވެ. މީހުން އެއްތަނަކަށް އެއްވުމަށް، ތަސްވީރުތައް ބަލައި އަޑު އަޑުއެހުމަށް، އަދި ގްރޫޕަށް ހޫނު އިހުސާސެއް ލިބުމަށް މިއީ ރަނގަޅު ސަބަބެކެވެ. ނަމަވެސް މިއިން ޑިމެންޝިއާ ފަރުވާ ނުކުރާނެ، އަދި އެ ހާލަތުގެ ހިނގާގޮތް ހަރުދަނާ ނުކުރާނެއެވެ. ކާމިޔާބުކަން ދެނެގަންނަންވީ ކާކު ކުރި ހޯދައިފިތޯ ބެލުމުން ނޫން، އެ ވަގުތުގައި މީހުން ފެންނަ ގޮތާއި އިހުސާސް ކުރާ ގޮތުންނެވެ.
އާންމު ސުވާލުތަކެވެ
ޑިމެންޝިއާ ހުރި މީހުންނަށް ތަސްވީރު ބިންގޯ އަކީ ކޮބައިތޯ؟
އެއީ ނަންބަރުތަކުގެ ބަދަލުގައި ބޮޑެތި ތަސްވީރުތައް ބޭނުންކުރާ ބިންގޯއެކެވެ. ކޯލަރު ތަސްވީރެއް ދައްކާލާ ނުވަތަ ނަން ކިޔާއިރު، ކުޅުންތެރިން އެމީހުންގެ ކާޑުގައިވާ އެ ތަސްވީރު މާކު ކުރެއެވެ. ނަންބަރުތައް ދަތިވާ މީހުންނަށް މިއީ ބައިވެރިވުމަށް ފަސޭހަ ގޮތެކެވެ.
ގްރޫޕެއްގައި ތަސްވީރު ބިންގޯ ކުރިއަށް ގެންދާނީ ކިހިނެއް؟
ޕްރިންޓްކޮށްފައިވާ ކާޑުތަކެއް ނުވަތަ ސްކްރީނުގައި ކޯލަރެއް ބޭނުންކޮށް، އެއް ފަހަރަކު އެއް ތަސްވީރެއް ކިޔައިދީށެވެ. ސާފުކޮށް ވާހަކަދައްކައި، ތަސްވީރު މަތީގައި ހިފައިދީ، ހޯދުމަށް ވަގުތު ދީށެވެ. ގްރޫޕް ކުޑަކޮށް، އަވަސް ނުކޮށް، މީހުންނަށް އިނގިލިން، ބޯޕެންކޮށް ނުވަތަ ޗިޕްއެއް ބޭނުންކޮށް މާކު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދީށެވެ.
ތަސްވީރު ބިންގޯއިން ހަނދާނަށް އެހީތެރިވެދޭތޯ؟
ޑިމެންޝިއާ ފަރުވާ ކުރުމަށް ނުވަތަ ހަރުދަނާކުރުމަށް އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ކަމުދޭ ކަމަށް ދައްކާލެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ތަސްވީރު ބިންގޯއަކީ އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކާ އެކު ކުޅޭ މުޖުތަމަޢީ ކުޅެއްކެވެ. މިކަމުގެ އަގަކީ އެއްބާރުލުން، ކޯލަރުގެ އަޑު އަޑުއެހުން، އަދި ތަސްވީރެއް ހޯދުމުގެ އުފާ، ހަނދާނަށް ކުރާ އަސަރެއް ނޫނެވެ.
މީހަކު ހުއްޓަން ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ، ނުވަތަ ތަސްވީރު ނުފެނިއްޖެ ނަމަ ކުރަންވީ ކޮބައިތޯ؟
ހުއްޓުމަށް ފުރުސަތު ދީށެވެ. އެއްބާރުލެވި ހޯދަން އެހީތެރިވެދިނުމަށް، އަތްލައިދެއްވުމަށް، ނުވަތަ އެދިވަޑައިގެން ޗިޕް ބަދަލުކޮށްދެއްވުމަށް ހުރިހާކަމެއް ރަނގަޅެވެ. ކާޑު ނިންމާލުމަށްވުރެ މީހާ ހަމަޖެހިފައި ތިބުން މުހިންމެވެ.
މަސްދަރުތައް
އަޅުގަނޑުމެން މި ޕޭޖް ބަރޯސާވާ ޖަމިއްޔާތަކާއި ދިރާސާތަކާ ލިންކް ކުރަމެވެ. ކޮންމެ އެއްޗެއް ޗެކްކޮށްފައިވަނީ ޕޭޖް އަޕްޑޭޓް ކުރިއިރުގައެވެ.
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging