Picture Bingo Namoota Dementia Qabaniif, Maxxansaan ykn Ekraan Irratti

Bingo taphoo hawaasummaa namoota umurii guddaa baay’een beekamu dha, garuu lakkoofsi namoota dementia qabaniif rakkisaa ta’uu danda’a. Picture bingo rhythm salphaa sana kepha, lakkoofsa suuraalee guddaa ifa ta’an waliin jijjiira. Mana keessatti, guyyaa tajaajilaa keessatti, ykn mana kunuunsaa keessatti hojjeta. Fuulli kun akkaataa taphuu, akkaataa geeddaruu, fi akkaataa gammachuu irratti xiyyeeffachuu ibsa.

Picture bingo akkamitti hojjeta

Hirmaataan tokkoo tokkoo kaardii suuraalee gurraachaa qabu qaba, akka teeppoo, bokkaa, rosee, doonii ykn konkolaataa. Waamaan suuraa tokko tokkoo agarsiisa ykn maqaa isaa jedha. Hirmaatonni suuraa wal-fakkaatu kaardii isaanii irratti mallatteessu. Namni sararaa guutuu ykn gareen walii galan kan “Bingo” jedhu ni jedhuu danda’a, garuu garooti baay’een mo’annaa kana dhiisu.

Kaardii maxxansaa maxxansaalee bilisaa keenya irraa fayyadami, ykn taphoo picture bingo irratti waamaa ekraanii garee ta’uuf argattu. Lamaanuu taabloo garee hunda agarsiisuuf ol qabame irratti gaarii dha.

Qindeessuu walitti-qabamuu

• Garee xiqqaa filadhu. Namoota afur hanga saddeet gara gaarii dha. Garee guddaan rakkisaa fi saffisaan jiraachuu danda’a.
• Suuraalee guddaa godhi. Sararoota ifaa fi suuraa beekamaa tokko kutaa tokkoo irratti fayyadami. Kaardii baay’ee walitti qabame irraa of eegi.
• Namoota gaarii taasisi. Namoonni tokkoo tokkoo waamaa fi kaardii isaanii argan bakka kaa’i, ayyaanaa tokko dhiyaatu bakka kaa’i.
• Mallattoo salphaa fayyadami. Chipii guddaa, sanqaa, ykn tuqa harkaa barreessuu caala gaarii dha. Kan dabalataa qabadhu.
• Walitti-qabamuu gabaabaa karoorfadhu. Daqiiqaa soddomaa gahaa dha. Yoo humni dhabe dura dhaabbadhu.

National Institute on Aging hojiiwwan namichi dandeessu irratti akka geeddaramu gorsa, kanaaf kaardii fi seerota salphisi yeroo barbaachise.

Akkaataa suuraalee waamuu

1. Suuraa ol qabi ykn fuula irratti tuqi dura sagalee kennuu.
2. Maqaa isaa ifatti jechi, jechoota salphaa fayyadamuun: “Teeppoo.” Tokko deebisi, laafinaan.
3. Eegi. Yeroo ilaaluu fi mallatteessuu kennu. Hanga namoonni baay’een yeroo argatanitti suuraa itti aanu hin waamin.
4. Yoo gargaare ibsi. “Kan diimaa” ykn “kan nu piikinikii keessa qabnee” jechuun haasaa kakaasuu danda’a.
5. Saffisa laafaa eegi. Waamaan laafaan bu’aa caala ol-aanaa dha.

Mo’annaa filannoo godhuu

Walitti bu’iinsi rakkina uumuu danda’a. Namni injifachaa jiru qormaata ta’uu danda’a, namni injifannoo sodaatu immoo yeroo tokko tokko ulfaachaa. Filannoowwan kana ilaali:

• Namni hundinuu suuraa tokko argata. Hirmaataan tokkoo tokkoo suuraa tokko jaallatu waama, garee hundinuu ni ilaala.
• Kaardii guutuu waliin qoodi. Hirmaatota suuraa tokko kaardii isaanii irratti waa’ee wanta tokko dubbachuu gaafadhu.
• Suuraan xumuramu hanga taphichi xumura. Kaardii guutuu waamaa, booda kaardii biraa jalqabi, osoo injifataa jalqabaa hin kennin.
• Badhaasa xiqqoo kuusi ykn dhiisi. Qookii ykn sirba trophy caala gaarii dha.

Sadarkaa dhumaa keessatti namoota geeddaruu

Namoota suuraa argachuu rakkisan, kaardii suuraa afur ykn jaha qabu fayyadami, ykn hirmaataa tokkoo tokkoo kaardii tokko tokkoon kenni. Gargaaraan kaardii akka qabatu, namichi immoo akka ilaalu; ykn chipiin isaa eeyyama isaatiin laafinaan sochoosi. Namoota tokko tokko waamaa dhageessuu fi jechoota sagalee isaa gammachuu caala salphaa ta’a.

Ilaalaa rakkina, akka ofirraa fagaachuu ykn fuula qabuu, yoo mul’ate dhaabbadhu. Hojii taabloo irratti taa’uun boqonnaa ykn dhaabbachuu, hojiiwwan sadarkaa dhumaa irratti yaadota dabalataa ilaali.

Bingo mana kunuunsaa fi guyyaa tajaajilaa keessatti

Hojiiwwan garee bu’a qabeessa ta’an, namoota keessa jiran irratti karoorfamu. Fuula hojiiwwan garee mana kunuunsaa fi guyyaa tajaajilaa karoora yeroo, namoota teessisuu, fi namoota ba’uu barbaadan hojjechuu ibsa. Picture bingo walitti hidhamuu sirba yookaan seenaa wajjin, akkasumas jechoota xumuraa yeroo boqonnaa dhiyoo irratti taphoo laafaa ta’uu danda’a.

Bingo maal gochuu danda’a fi gochuu hin danda’u

Picture bingo hawaasummaa fi gammachiisaa dha. Namoota wal-qabsiisuu, suuraa ilaaluu fi sagalee dhageessuuf sababa kennuu, garee ho’aa godhuu danda’a. Dementia hin fayyisu, hin dhaabu. Bu’aa isaa yeroo sa’aatii keessatti namoonni akkaataa isaanii fi itti dhaga’an irratti madaali, bu’aa injifachuu irratti miti.