Bingo ya Bifwanisu sambu na Bantu ya Mbuta ti Dementia

Bingo kele nsaka ya kimvuka ya bantu mingi ya mbuta ke zabaka, kansi banimero lenda vanda mpasi sambu na muntu yina ke na dementia. Bingo ya bifwanisu ke bikaka ntangu ya malembe ya nsaka mpi ke vingisaka banimero ti bifwanisu ya nene mpi ya pwelele. Yo ke salama mbote na nzo, na programe ya mwini, to na nzo ya lusansu. Lutwadisu yai ke monisa mutindu ya kusala yo, mutindu ya kuyidika yo, mpi mutindu ya kubika ntima na kiese.

Mutindu bingo ya bifwanisu ke salamaka

Konso muntu ya ke salaka yo kele ti karte ya ke na bifwanisu, bonso mbungu ya tii, niawu, rosa, maswa ya nzadi-mungwa to velo. Ntangi ke monisaka to ke tubaka kifwanisu mosi na ntangu. Bantu ya ke salaka yo ke tulaka kidimbu na kifwanisu ya me fwana na karte na bo. Muntu yina me tula bidimbu na ndonga mosi ya mvimba, to na ndonga yina kimvuka me ndima, lenda tuba « Bingo », kansi bimvuka mingi ke buelaka mambu ya kununga.

Nge lenda sadila bakarte ya kunima ya bisalu ya ofele ya kunima na papiye, to nsaka ya bingo ya bifwanisu, yina kele ti ntangi na ekran sambu na bimvuka. Zole ke salaka mbote na tableti yina bo ke tombulaka sambu na kimvuka ya mvimba kumona.

Kuyidika ntangu ya kusala

• Pona kimvuka ya fioti. Bantu iya ti nana kele ndonga ya mbote. Bimvuka ya nene kele mpasi sambu na kulanda mpi lenda vanda bonso mbangu.
• Sala bifwanisu ya nene. Sadila bandonga ya ngolo mpi kima mosi ya me zabana mbote na konso kisika. Bika bakarte ya kufuluka mingi.
• Vandaisa bantu mbote. Tula konso muntu na kisika yina yandi lenda mona ntangi mpi karte na yandi, mpi pene-pene ya muntu ya ke sadisaka kana yandi kele na mfunu na yo.
• Sadila bidimbu ya pete. Bajeton ya nene, mbongo ya bibende, to kubeta ti musapi ke salaka mbote kuluta bapansili. Bika mwa ndambu yankaka pene-pene.
• Yidika ntangu ya nkufi. Minuta 30 mbala mingi ke lunga. Yambula ntete kana ngolo ke kuluta.

National Institute on Aging ke pesaka ndongisila ya kuyidika bisalu na mambu yina muntu lenda sala kaka, yo vanda sala bakarte mpi bansiku pete ntangu yonso yina yo ke sadisaka.

Mutindu ya kutanga bifwanisu

1. Tombula kifwanisu na zulu to songa yo na ekran ntete na kutuba.
2. Tuba zina na yo na pwelele, na mambu ya pete: « Mbungu ya tii. » Vutukila yo mbala mosi, na malembe.
3. Vingila. Pesa bantu ntangu ya kutala mpi kutula kidimbu. Tanga kifwanisu ya kulanda ve tii bantu mingi kuzwa dibaku.
4. Tendula, kana yo ke sadisaka. « Fulere ya mbwaki » to « yina beto vandaka na yo na pikniki » lenda yantika masolo.
5. Bika ntangu kuvanda malembe. Ntangi ya pima kele mfunu kuluta ntangi ya mbangu.

Kusala nde kununga kuvanda diambu ya luzolo

Kuvutula nsaka na mbeni lenda nata mpasi. Muntu yina ke nungaka ve lenda wa bonso bo ke kumeka yandi, mpi muntu yina ke kangamaka na kununga lenda kuma na susi. Tala bandela yankaka:

• Konso muntu ke nungaka kifwanisu. Konso muntu ke tubaka zina ya kifwanisu mosi yina yandi ke zolaka, mpi kimvuka ke talaka yo.
• Kabula karte ya mvimba. Yula bantu ya kutuba diambu mosi na yina me tala kifwanisu mosi na karte na bo.
• Sala tii bifwanisu kumanaka. Tanga bifwanisu yonso na karte, na nima yantika yankaka, kukonda kutuba nde muntu mosi me nunga ntete.
• Bika dikabu kuvanda ya fioti to buela yo. Biskwi to nkunga kele mbote kuluta trofe.

Kuyidika sambu na bantu yina ke na dementia ya ngolo

Sambu na bantu yina ke monaka mpasi ya kuzwa kifwanisu, sadila karte ti bisika iya to sambanu mpamba, to pesa konso muntu karte mosi na ntangu. Bika muntu ya ke sadisaka kusimba karte ntangu muntu ke songaka, to nenga jeton malembe ti luzolo na yandi. Bantu yankaka ke monaka pete kaka na kuwa ntangi mpi kusepela na ndinga.

Tala bidimbu ya kubakana mbote ve, bonso kuvutuka na nima to kukangama na luse, mpi yambula kana yo ke monana. Sambu na mabanza yankaka ya bisalu ya pima ya kuvanda, tala bisalu sambu na bitambi ya nsuka.

Bingo na banzo ya lusansu mpi na baprogame ya mwini

Bisalu ya kimvuka ke salama mbote kana bo ke yidikaka yo na kutadila bantu yina kele na kati ya suku. Lutwadisu na beto ya bisalu ya kimvuka sambu na banzo ya lusansu mpi baprogame ya mwini ke tendulaka mutindu ya kuyidika ntangu, kuvandaisa bantu, mpi kusadisa bantu yina ke zola kukatuka. Bingo ya bifwanisu ke fwanana mpi mbote ti kuyimba kumosi to disolo, mpi ti manisa bingana bonso nsaka ya pima na nima na ntangu.

Mambu yina bingo lenda sala mpi yina yo lenda sala ve

Bingo ya bifwanisu kele nsaka ya kimvuka mpi ya kiese. Yo lenda vukisa bantu, kupesa kikuma ya kutala bifwanisu mpi kuwa, mpi kusala nde kimvuka kuwa mbote. Yo ke belukaka dementia ve mpi yo ke lembikaka nzila na yo ve. Tala nsangu na yo na mutindu bantu ke monana mpi ke waka na ntangu, kansi ve na muntu yina me nunga.