Assilinnik Bingo dementiaqartunik, naqitamik imaluunniit skærminni

Bingo amerlanerit utoqqaanerusut nalunngikkaat, kisiannili inuit dementiaqartut kisitsisinik malinninniarnermik ajornartorsiuteqarsinnaavoq. Assilinnik Bingomi illeqqorissimasoq aqunneq malinneqartarsinnaavoq, kisitsisillu assinik angusumik erseqqissunik taarserneqarlutik. Ilaqutariinnermut, ullup ingerlanerani immikkoortumut imaluunniit paaqqinnittarfimmut iluatsivoq. Ilitsersuut una qanoq aaqqissuussaanersoq, qanoq naleqqussaanersoq, aammalu nuanneqarluni iluaqutissaanerunissaa sammiveqaralugu sammisaqartarpoq.

Qanoq ililluni assilinnik Bingo ingerlanneqarpoq

Pineqartoq kortimik assinik karrinik imalikarpoq, assersuutaasinnaasut teqiffik, qitsuuteq, naasunnguaq, umiaq imartortaq imaluunniit cycleq. Suaarneq ataasiakkaartumik assimik takussutissiisartarpoq imaluunniit taaneqartarpoq. Pineqartut kortiminni assi naapertuulluni nalunaarsarlugu. Pineqartoq titarneq tulluarlugu nalunaarsimasoq, imaluunniit immikkoortup isumaqatigiissutaa malillugu, „Bingo“ oqarfigisinnaavaa, kisianni immikkoortut amerlasuut ajugaasumik taaneqartartoq peerneqaqqusinaavaat.

Naqitat taakku aningaasartuutinngitsut kortinik atuisinnaavutit, imaluunniit assilinnik Bingo skærmimi suaarteqartoq immikkoortortanut atorneqarsinnaavoq. Tamanna marlunngooq tablet-imi tamarmik takusinnaasaannik pilersitsineq iluatsuuvoq.

Pilersitsineq

• Immikkoortut mikisut toqqakkit. Inuit sisamat arfinillillu akunnatsinniittut pitsaanerupput. Immikkoortut annerusut malinninniarlugit ajornarnerusut misigineqaratik tuaviinnaq ajorsinnaapput.
• Assit angissuseqassapput. Titarnerni titartitsinerit ersarittut ataasiakkaarlutillu familiarit atussigit. Kortenik ulikkaartut pinaveersaartikkit.
• Inuit eqqortumik inissisikkit. Pineqartoq suaartoq kortiminilu takusinnaasuni inissisiguk, aammalu ikioqqutigineqarnissamik pisariaqartitsippat ikiuussaq qanittumi inissisiguk.
• Nalunaarsuutit ajornanngitsut atukkit. Markit angisut, aningaasanik imaluunniit aggangmik toqunneq qalipaatinit pitsaanerupput. Arlaat ilanngullugit.
• Pilersitsineq sivikitsunngorsinnaavoq. Minutsit 30-t missaat amerlasuut naammaginartutut misigineqarput. Nukissanik ikittaqarpallunneq unitsikkit.

National Institute on Aging siunnersuuteqarpoq qanoq iliuuseqarluni inuussutissarsiutit inummut suli iliuuseqarsinnaasaanut naleqqussassallugit, taamaattumik kortenik ileqqorissanik malittarisassanillu ajornannginnerulersitsigit pisariaqartinneqarpat.

Qanoq ililluni assit suaarneqartartussat

1. Assi qutsissorlugulu takutiguk imaluunniit skærmimi tikkuarlugu, oqaluttuarninni.
2. Erseqqissumik taaguuk, oqaatsinik ajornanngitsunik: „Teqiffik.“ Ataasiarluni utertarlugu, ukunneqilluni.
3. Utaqqigit. Inuit qiviartumik takunisinnaassammata nalunaarsuisinnaassammatalu utaqqigit. Amerlanerit periarfissaqalersimatinnagit assi tulleq suaarniaruk.
4. Pisariaqarpat nassuiaatigiuk. „Naasunnguaq aappalaartoq“ imaluunniit „piknikkimi atugaqqut“ oqalugiaatit aallartilersinnaavai.
5. Akunneqisumik ingerlataatiguk. Suaarneq aqunneqartoq sukannersumik suaarnernit pingaaruteqarpoq.

Ajugaaneq piumasaqaataanngortillugu

Akunnerni piuneq ajornartorsiutinngorsinnaavoq. Inuk ajugaangitsoq misileqqaartutut misigilersinnaavoq, inullu ajugaasinnaasunik kissaateqarluni ernumilersinnaavoq. Taamaattumik uuminik iliussaasinnaavutit:

• Tamaasa assimik ajugaapput. Pineqartoq ataasiakkaarluni assi nuannarineq tikkuarlugu, immikkoortullu nuannersuutigaat.
• Korti ataaseq ataatsimoorluni atorneqassaaq. Pineqartut kortiminnit assimik ataatsimik oqaatiginninniarlugit.
• Assit naammassineqarnissaannut pinigit. Kortimiittut tamarmik suaarlugit, kingornalu aallarnerlugu, ajugaasoq siulleq taaneqarani.
• Ajugaasut mikisuinnartassapput imaluunniit peerneqassapput. Imerniaqanngilaq imaluunniit erinarsorneq ajugaasunit pinnersaavoq.

Kingornussanik annikillusunik ajornartorsiuteqartut naleqqussarlugit

Inuit assimik nanisitsineq ajornartorsiornerusukkumik, kortenik karrinik sisamanik imaluunniit arfinilinnik imanik atussigit, imaluunniit peqatartoq ataaseq ataatsikkut kortimik tunisiguk. Ikiuussaq korti tigusinnaavaa inullu tikkuilluni, imaluunniit marki inummut nuutissinnaavaa akuersissuteqarfimmik. Ilaanut suaarneq tusarnaarlugit oqaatsillu nipaa nuannersuutigissinnaavaat.

Inuk nuannaajunnaarneranik takussutissanik, assersuutaasinnaasut tunuarnissaq imaluunniit qisuariarineq, malinnaavigigit, erserpat unitsikkit. Suliaqarnerusunik aqunneqartartunik isumassarsiat nassaariniarlugit kingornussanik annikillusunik suliniutit takuuk.

Paaqqinnittarfimmi ullup ingerlaneranilu immikkoortuni Bingo

Immikkoortortaqatigiinni ingerlanneqartut pitsaanerupput inunnut ataatsimiittunut naleqqussarlugit pilersaaruteqartarneqartillugit. Paaqqinnittarfimmi ullup ingerlaneranilu immikkoortortanut ilitsersuut imaqarpoq qanoq ililluni pilersaarusiorsinnaasoq, inuit qanoq inissinneqartassasut, aammalu inuit aninissamut kissaatigisut qanoq paasineqartassasut. Assilinnik Bingo erinarsornerunnullu oqaluttualianulluunniit ataatsimoorluni iluatsuuvoq, kiisalu oqalutsiiaq naammassigiuk kingullermik aqunneqartumik.

Bingo sulisinnaasaa sulissannginnataalu

Assilinnik Bingo ataatsimoorluni nuannersuuvoq. Inuit ataatsimoortitsisinnaavai, assinik qiviarlutik tusarnaarlutillu piumasaqartitsisinnaalluni, immikkoortullu nuannersumik misigisitsisinnaalluni. Dementia treat-erisinnaanngilaa imaluunniit ingerlaarnera unitsissinnaanngilaa. Qanoq ililluni inernerup ingerlanerani inuit misigisimanerat takussutissatut nalilersoruk, ajugaasoq kinaassutsiminik pinnagu.