Деменци пурӑнакан ват ҫынсем валли сӑн бинго: пичетлесе е экран ҫинче

Бинго нумай ват ҫынсем валли паллӑ тата пӗрле выляма пултаракан вӑйӑ. Анчах та деменципе пурӑнакан ҫын валли цифрӑсене куҫӑпа йӗрлесе пыма йывӑр пулма пултарать. Сӑн бинго ҫав майӗпе ҫемҫе ритма тытса тӑрать, цифрӑсен вырӑнне пысӑк тата уҫӑ сӑнсем лартать. Унпа килте те, кунти программӑра та, пӑхса тӑракан учрежденире те усӑ курма пулать. Ку руководствӑра мӗнле вылямаллине, мӗнле йӗркелемеллине тата вӑйӑ мӗнле киленӳлӗ пулмаллине ҫырса панӑ.

Сӑн бинго мӗнле выляни

Кашни выляканӑн карточкинче сӑнсен сетки пур: сӑмахран, чайник, кушак, чечек, карап е велосипед. Сӑн кӑтартакан ҫын пӗрре пӗр сӑна кӑтартать е ятне калать. Выйӑкансем хӑйсен карточкинче ҫав сӑна палӑртаҫҫӗ. Пӗр ретре ушкӑн килӗшнӗ йӗрки тӑвӑнсан, ҫын «Бинго» теме пултарать. Анчах та нумай ушкӑн ҫӗнтерекен ҫынна палӑртмасть.

Эсир пирӗн тӳлевсӗр пичетлемелли вӑйӑсенче пичетлемелли карточкӑсемпе усӑ курма пултаратӑр. Тата сӑн бинго вӑййипе усӑ курма май пур, унта ушкӑнсем валли экранри сӑн кӑтартакан ҫын пур. Иккӗ мелӗ те пӗтӗм ушкӑн курма пултаракан планшет ҫинче лайӑх ӗҫлет.

Вӑйӑна хатӗрлени

• Пӗчӗк ушкӑн суйлӑр. 4—8 ҫын — лайӑх виҫе. Пысӑкрах ушкӑн йӗркесене тытса пыма йывӑртарах, ҫынсем хӑвӑртланнине туйма пултараҫҫӗ.
• Сӑнсем пысӑк пултӑр. Хӑтлӑ йӗрсемпе тата кашни квадратра пӗр паллӑ япала усӑ курӑр. Тулли карточкӑсемпе усӑ курмалла мар.
• Ҫынсене лайӑх вырӑнта лартӑр. Кашни вылякан сӑн кӑтартакан ҫынна тата хӑйӗн карточкине курма пултараттӑр. Кирлӗ пулсан, ун патне пулӑшакан ҫын лартӑр.
• Ансат паллӑсем усӑ курӑр. Пысӑк кружӑксем, укҫа е пӳрнепе пусни ручкӑран лайӑхрах. Хушма та хатӗрлӗр.
• Кӗске вӑхӑт шутлӑр. 30 минут чылай чухне ҫителӗклӗ. Вӑй-хал ҫӗклесе пынӑ пулсан, маларах вӗҫлеме пулать.

National Institute on Aging ҫын мӗн тума пултараканӗпе килӗшӳллӗн вӑйӑсене йӗркелеме сӗнет. Ҫавна май карточкӑсене тата йӗркесене кирлӗ таран ансатлатма пулать.

Сӑнсене мӗнле кӑтартмалла

1. Сӑна ҫӳле тытӑр е экран ҫинче кӑтартӑр, кайран калаҫма пуҫлӑр.
2. Уҫӑ тата ансат сӑмахпа ятне калӑр: «Чайник». Ятне тепӗр хут, майӗпен калӑр.
3. Кӗтӗр. Ҫынсем пӑхса палӑртма пултарасси валли вӑхӑт парӑр. Тепӗр сӑна нумай ҫын палӑртма успетереймен чухне кӑтартмалла мар.
4. Кирлӗ пулсан, ӑнлантарса парӑр. «Хӗрлӗ чечек» е «пикникра курнӑ япала» пек сӑмахсем калаҫӑва пуҫарма пултараҫҫӗ.
5. Темпӗ майӗпен пултӑр. Хӑвӑрт каланинчен ҫемҫе кӑтартни пӗлтерӗшлӗрех.

Ҫӗнтерӳсӗр выляни

Ҫӗнтерӳ хӑш-пӗр чухне йывӑр пулма пултарать. Ҫӗнтереймен ҫын хӑйне тӗрӗслессине пек туйма пултарать, ҫӗнтерме шутланӑ ҫын ҫинекипе ларма пултарать. Ҫавна вырӑнне ҫак майсем пур:

• Кашни ҫын сӑн суйлать. Кашни вылякан хӑй килӗшекен пӗр сӑн ҫинчен калать, ушкӑн ун ҫине пӑхать.
• Пӗр карточкӑпа пӗрле ӗҫлени. Выйӑкансене хӑйсен карточкинчи пӗр сӑн ҫинчен пӗр япала калама ыйтӑр.
• Сӑнсем пӗтериччен выляни. Карточкӑри мӗнпур сӑна кӑтартӑр, кайран тепӗр карточкӑпа пуҫлӑр, пӗрремӗш ҫӗнтерекен ҫын шутламасӑр.
• Парне пӗчӗк тӑвӑр е ан парӑр. Пӗчӗк ҫимӗҫ е юрӑ пысӑк парнелерен лайӑхрах пулма пултарать.

Юлашки тапхӑрсенче пурӑнакансем валли йӗркелени

Сӑна тупасси йывӑр ҫынсем валли карточкӑра 4 е 6 кӑна квадрат хӑварӑр, е кашни вылякана пӗрре пӗр карточка парӑр. Пулӑшакан ҫын карточкӑна тытма пултарать, ҫын кӑтартнине кӗтме пулать. Е унӑн ирӗкпе паллӑна куҫарма пулӑшма пулать. Хӑш-пӗр ҫынсем сӑн кӑтартакан ҫын сассине итлесе, сӑмахсене кӑна илтсе ларма юратаҫҫӗ.

Ҫын хӑйне йӗркесӗр туйнине пӑхӑр: хӑйне чакни е ҫамка сӗтӗлни палӑрсан, чарӑнӑр. Ҫемҫе, ларакан вӑйӑсем ҫинчен ытти сӗнӳсемпе юлашки тапхӑрсенчи вӑйӑсем страницинче паллашма пулать.

Пӑхса тӑракан учрежденисемпе кунти программӑсенче бинго

Ушкӑнпа вӑйӑсем унта пурӑнакан ҫынсемпе килӗшӳллӗн йӗркеленсен лайӑхрах пыраҫҫӗ. Пирӗн пӑхса тӑракан учрежденисемпе кунти программӑсем валли ушкӑн вӑйӑсем ҫинчен руководствӑра вӑйӑна мӗнле планламаллине, ҫынсене мӗнле лартмаллине тата каясшӑн ҫынсемпе мӗнле ӗҫлемеллине ҫырнӑ. Сӑн бинго юрӑпа е калавпа та, вӑйӑн юлашкинче ҫемҫерех вӑйӑ пек ваттисен сӑмахӗсене вӗҫлени вӑййипе те килӗшет.

Бинго мӗн тума пултарать, мӗн тума пултараймасть

Сӑн бинго — пӗрле пурӑнма тата киленме пултаракан вӑйӑ. Вӑл ҫынсене пӗрле пухма, сӑнсем ҫине пӑхма тата итлеме сӑлтав парма, ушкӑнра ҫӑмӑл ӑшӑх тума пултарать. Вӑл деменцие сиплемест, ун йӗркине те чарӑнтараст. Вӑйӑн ӑнӑҫлӑхне ҫӗнтерекен ҫынпа мар, ҫынсем ҫав вӑхӑтра мӗнле туйнипе тата мӗнле курӑннипе хаклӑр.