Gratis online spelletjes voor mensen met dementie, zonder downloaden

Veel families zoeken naar gratis online spelletjes voor dementie, omdat ze iets samen willen doen dat geen winkel, login of creditcard nodig heeft. De beste opties zijn eenvoudig, gebaseerd op plaatjes en makkelijk te stoppen. Ze moeten voelen als een gedeeld moment, niet als een toets. Deze gids legt uit waar je op moet letten, hoe je een spel opzet en wat deze spelletjes wel en niet kunnen.

Wat maakt een online spel geschikt bij dementie?

Een spel past bij de meeste mensen met dementie als het herkenning vraagt in plaats van herinnering. Twee identieke plaatjes met elkaar matchen, het plaatje kiezen dat bij een schaduw past, of een voorwerp in de juiste mand laten vallen, berust allemaal op wat de ogen nu zien. Spelletjes die afhangen van het onthouden van een regel, een woord, een getal of een eerdere zet, leveren vaak frustratie op.

De Alzheimer’s Association raadt activiteiten aan die voortbouwen op wat iemand nog prettig vindt en kan, en die de persoon laten slagen zonder hulp. De National Institute on Aging stelt voor een activiteit te vereenvoudigen in plaats van op te geven als de mogelijkheden veranderen.

Golden Moments-spelletjes die je in een browser opent

Elk spel hieronder opent vanaf de website zonder download. De meeste spelen op een tablet of computer; sommige kun je ook printen.

• Plaatjesparen. Grote paren om te matchen, met de plaatjes zichtbaar, zonder timer of score. Goed voor een eerste spel.
• Vind hetzelfde. Eén plaatje bovenaan, en hetzelfde plaatje tussen twee tot vier keuzes eronder.
• Schaduw matchen. Bovenaan verschijnt een zachte schaduw; tik het plaatje aan dat erbij hoort.
• Samen sorteren. Tik een plaatje aan en daarna de mand waar het bij hoort, zoals keuken of tuin.
• Plaatjespuzzel. Een plaatje is in stukken geknipt en het hele beeld blijft zichtbaar als voorbeeld.
• Maak de zin af. Bekende zegswijzen met het laatste woord ontbrekend; tik een keuze aan of toon het einde.
• Gesprekskaarten. Plaatjeskaarten met open vragen om over te praten, niet om te overhoren. Ook printbaar.
• Fotoparen. Paren om te matchen, gemaakt van foto’s die je kiest op je apparaat. De foto’s blijven in de browser op dat apparaat.
• Rustig ademhalen. Een langzame, stille pauze om samen adem te halen. Jij start het en jij stopt het.

Woordzoeker, kleuren en plaatjesbingo zijn ook beschikbaar als printbare activiteiten. Zie gratis printbare activiteiten voor dementie voor meer.

Zo zet je een spelsessie op

1. Kies een rustig moment waarop de persoon uitgerust is. Late middag is voor sommige mensen moeilijker, dus check eerst je eigen patroon.
2. Gebruik een groter scherm. Een tablet op een standaard, of een computer met de browser ingezoomd, is makkelijker te zien en aan te raken.
3. Sluit andere tabbladen en zet meldingen uit. Plotselinge pop-ups schrikken en kunnen een goede sessie bederven.
4. Zit naast de persoon, niet tegenover. Samen kijken voelt meer als gezelschap en minder als een toets.
5. Begin met één spel van vijf tot tien minuten. Laat de persoon het scherm aanraken of wijzen terwijl jullie om de beurt spelen.
6. Eindig op een goed moment. Rond een ronde af, praat over één plaatje of stel een kopje thee voor.

Privacy en veiligheid op gedeelde apparaten

• Foto’s blijven op het apparaat. Fotoparen gebruiken foto’s die je kiest, en die blijven in de browser op dat apparaat. Let op wie er nog meer bij de computer of tablet kan.
• Vermijd externe links en advertenties. Gebruik de spelletjes rechtstreeks vanaf de site en klik niet op banners of meldingen die om persoonlijke gegevens vragen.
• Houd betalingen en accounts apart. Laat de persoon niet alleen achter bij een scherm dat om een wachtwoord of kaartnummer vraagt.
• Let op weglopen. Houd een tablet buiten bereik als de persoon het huis met het apparaat zou kunnen verlaten.

Voor een breder overzicht, zie hoe je apps en spelletjes voor dementie kiest en een tablet of telefoon instellen.

Wat deze spelletjes wel en niet kunnen

Online spelletjes geven mensen met dementie de kans om een moment te genieten, samen naar plaatjes te kijken en zonder druk mee te doen. Ze behandelen dementie niet, vertragen die niet en voorkomen die niet. Een bekend voorbeeld is de actie van de Federal Trade Commission uit 2016 tegen Lumosity, vanwege hersentrainingsclaims die niet te onderbouwen waren. Wees voorzichtig met elk spel, elke app of website die beloofd beter geheugen, een score voor je hersenen of het omkeren van achteruitgang.

Gebruik deze spelletjes als één onderdeel van een dag die ook muziek, wandelingen, gesprek en rust bevat. Voor meer over hoe je spelletjes ontspannen in plaats van gespannen maakt, zie hoe je spelletjes speelt met iemand met dementie en geheugenspelletjes die niet toetsen.

Wanneer stoppen

Stop wanneer de persoon moe, rusteloos, gefrustreerd of onrustig lijkt. Stop als de persoon de interesse verliest. Vroeg stoppen is een goede uitkomst. Je kunt altijd een andere dag terugkomen, of overschakelen naar een gesprek of een wandeling.