Ñembosarái reigua demenciagua, jeike'ỹre mba'eve

Heta familia oheka ñembosarái reigua línea-pe demencia rehegua, oipotágui ojapo peteĩ mba’e oñondive ndorekóiva ñemuha, jeike térã tarjeta crédito. Umi poravopyre iporãvéva ndahasýi, ta’anga rehegua, ha ndahasýi opa hag̃ua. Oñandu va’erã peteĩ aravo oñondivepa, ndaha’éi peteĩ aranduchauka. Ko tape ohechauka mba’épa rehecha va’erã, mba’éichapa emboheko peteĩ ñembosarái, ha mba’épa ikatu ha ndaikatúi ko’ã ñembosarái.

Mba’épa ojapo peteĩ ñembosarái línea-pe iporã hag̃ua demenciagua?

Peteĩ ñembosarái oikotevẽ hetave tapicha demencia oguerekóva ohechakuaa hag̃ua, ndaha’éi oñemandu’a hag̃ua. Mokõi ta’anga peteĩchagua joaju, peteĩ ta’anga kuarahy’ãme oñemboja’óva jepoko, térã peteĩ mba’e ajakápe hekopete ñemomýi, opa ko’ãva oipuru pe tesa ohecháva ko’ág̃a. Umi ñembosarái oikotevẽva oñemandu’a peteĩ tekorã, ñe’ẽ, papapy térã peteĩ jeku’e ymaguare rehe, hetajey ombopy’apy.

Alzheimer’s Association omoneĩ tembiapo omopu’ãva pe mba’e pe tapicha ohayhúva ha ikatúva gueteri ojapo, ha omoneĩva chupe osẽ porã pytyvõ’ỹre. National Institute on Aging omoñe’ẽ oñembohasyive hag̃ua tembiapo, ndaha’éi ojehejarei hag̃ua okambia jave pe katupyry.

Golden Moments ñembosarái ikatúva ojeike navegador-pe

Peteĩteĩva ko’ã ñembosarái ojeike página web-gui oñemboguejy’ỹre. Hetave ojeja tablet térã computadora-pe; ambue ikatu avei oñemonguatia.

• Picture pairs. Joaju tuicha ohechaukáva ta’angakuéra, aravopapaha’ỹre ha puntu’ỹre. Iporã peteĩ ñembosarái ñepyrũrã.
• Find the same. Peteĩ ta’anga yvategua, ha upéicha avei mokõi térã irundy poravopyre apytégui yvy gotyo.
• Shadow match. Peteĩ kuarahy’ã mbyky ojehechauka yvategua; epoko pe ta’anga ojapóva upéva.
• Sort together. Epoko peteĩ ta’anga, upéi pe ajaka oĩhápe, techapyrã kosina térã yvotyty.
• Picture puzzle. Peteĩ ta’anga oñemboja’o pehẽnguépe ha ta’anga tuichaitéva ojehecha meme oñemyesakã hag̃ua.
• Finish the saying. Ñe’ẽ ojeikuaaporãvéva oñekotevẽva ñe’ẽ paha; epoko peteĩ poravopyre térã ehechauka paha.
• Conversation cards. Kuatia ta’angagua oñe’ẽ hag̃ua, ndaha’éi oñeporandu hag̃ua. Ikatu avei oñemonguatia.
• Photo pairs. Joaju ta’anga rehegua nde reiporavóva ne tembipuru’ípe. Umi ta’anga opyta navegador-pe upe tembipuru’ípe.
• Calm breathing. Peteĩ pytu’u mbyky ha kirirĩháme oñondivepa pytuho hag̃ua. Nde eñepyrũ ha nde emombyta.

Ñe’ẽ jeheka, sa’y ha bingo ta’angagua ojeguereko avei tembiapo ramo ikatúva oñemonguatia. Ehecha tembiapo reigua oñemonguatiakuaáva demencia rehegua reikuaave hag̃ua.

Mba’éichapa emboheko peteĩ aravo ñembosarái rehegua

1. Eiporavo peteĩ aravo kirirĩháme pe tapicha opytu’úramo. Ka’aru puku jave hasyve ikatu heta tapichápe, upévare ehecha raẽ nde peguarã.
2. Eipuru pantalla tuichave. Peteĩ tablet peteĩ yno’õhápe, térã peteĩ computadora navegador oñembotuicháva reheve, ndahasýive ojehecha ha ojejepoko.
3. Emboty ambue pestaña ha embogue marandu. Umi marandu osẽ sapy’áva omondýi ha ikatu omohu’ã peteĩ aravo iporãva.
4. Eguapy pe tapicha ykére, ndaha’éi hova gotyo. Oñondivepa ojehecha jave oñandu porãve ha ndaha’éi peteĩ aranduchauka.
5. Eñepyrũ peteĩ ñembosarái añoite, 5 térã 10 aravo’i pukukue. Eheja pe tapicha topoko pantalla térã tohechauka, peẽ pejopyru jave.
6. Emohu’ã porã hag̃uáicha. Emohu’ã peteĩ jey, upéi eñe’ẽ peteĩ ta’anga rehe térã eñe’ẽ chupe ho’u hag̃ua peteĩ y.

Ñemigua ha tekorosã tembipuru’i oñondivepurúvape

• Umi ta’anga opyta tembipuru’ípe. Photo pairs oipuru ta’angakuéra nde reiporavóva, ha opyta navegador-pe upe tembipuru’ípe. Ehecha mávapa ikatu ombojuruja computadora térã tablet.
• Ani eike joaju okahápe ha marandu ñemurãme. Eipuru ñembosarái página-gui voi, ha ani epoko marandu ñemurã térã ñe’ẽmondo ojeruréva marandu nemba’eteéva.
• Eñongatu jehepyme’ẽ ha cuenta ambue hendápe. Ani eheja pe tapicha ha’eño peteĩ pantalla ojeruréva ñe’ẽñemi térã tarjeta papapy.
• Ema’ẽ ani haguã oguata okaháre. Eñongatu tablet oĩmombyry pe tapicha ikatúramo ogueraha hógagui.

Peteĩ lista tuichavéva rehehápe, ehecha mba’éichapa eiporavo app ha ñembosarái demencia rehegua ha mba’éichapa emboheko peteĩ tablet térã pumbyry.

Mba’épa ikatu ha ndaikatúi ko’ã ñembosarái

Umi ñembosarái línea-pe ome’ẽ demencia oguerekóva tapichakuérape ikatu hag̃uáicha ovy’a peteĩ aravo’ípe, ohecha ta’angakuéra oñondive, ha oipytyvõ peteĩ mba’épe jejopy’ỹre. Ndaikatúi omonguera demencia, nomombegue, térã nomboyke. Peteĩ techapyrã ojekuaáva ha’e Federal Trade Commission rembiapo 2016-pe Lumosity rehe oñe’ẽ haguére akã ñembokatupyry rehe ndaikatúiva rohechauka. Ejesareko oimeraẽ ñembosarái, app térã página oñe’ẽva omoporãveha mandu’a, omoĩha puntu ne akãme térã he’íva ikatuha ombojevy pe mba’e oñembogue.

Eipuru ko’ã ñembosarái peteĩ pehẽ ára reheguápe oike avei purahéi, jeguata, ñomongeta ha pytu’u. Emoñe’ẽve hag̃ua mba’éichapa ñembosarái ikatu py’aguapy, ndaha’éi jepy’apy, ehecha mba’éichapa oñembosarái peteĩ tapicha demencia oguerekóva ndive ha ñembosarái mandu’a rehegua nearanduchaukáiva.

Araka’épa opa va’erã

Epa pe tapicha ojehecha kane’õ, oñemoakãraku, oñeko’õi térã ndopy’aguapýiramo. Epa okañy jave. Opa voi jave porãnte. Ikatu rejey ambue árape, térã remoambue ñemongetápe térã jeguatápe.