Mvutu ya nkufi
Bisalu ya mpamba ya pete na internet sambu na bantu yina ke zingaka na dementia ke kangukaka na navigateur ya web, kukonda appli mpi kukonda nkanda. Golden Moments ke pesaka bisalu ya pete ya bifwanisu sambu na tableti to ordinatere: kudedikisa, kuzola kifwanisu ya mutindu mosi, kutula na bakiti, puzzle ya kifwanisu mpi kupema malembe. Vanda pene-pene ya muntu yina nge ke kebaka mpi yambula ntangu yandi ke zola. Kisalu mosi ve ke belulaka to ke taninaka dementia; mfunu na yo kele kusala kima mosi na ngemba.
- Pona bisalu yina ke lombaka kuzaba kifwanisu, kansi ve kuyibuka nsiku, ngogo to ntalu.
- Kangula kisalu na navigateur na tableti to ordinatere, vanda pene-pene ya muntu, mpi bika yandi niema to songa na munu.
- Sadila ekrani ya nene to kima ya kutula yo, mpi katula bansangu mpi ba onglet ya nkaka na ntwala ya kubanda.
- Bisalu yina ke sadilaka bafoto ke bumbaka bafoto na navigateur na masini yango; tala malongi ya kinsweki na ntwala ya kutula bafoto ya dibuta na masini yina bantu ya nkaka ke sadilaka.
- Kuyambula na ntwala kele mbote. Kima mosi ve na bisalu yai ke metaka to ke pesaka muntu ntalu.
Na lutiti yai (bitini 6)
Bibuta mingi ke sosaka bisalu ya mpamba na internet sambu na dementia sambu bo ke zola kusala kima mosi kukonda magazini, kukonda kukota na nkanda mpi kukonda karte ya mbongo. Banzila ya kuluta mbote kele ya pete, ya kusadila bifwanisu, mpi ya pete na kuyambula. Yo fwete vanda bonso ntangu ya mbote ya kintwadi, kansi ve kimeka. Lutiti yai ke monisa mambu ya kusosa, mutindu ya kuyidika kisalu, mpi mambu yina bisalu yai lenda sala ti mambu yina yo lenda sala ve.
Inki ke sala nde kisalu na internet fwana sambu na dementia?
Kisalu ke fwanaka mingi sambu na bantu yina ke zingaka na dementia kana yo ke lombaka kuzaba kima yina bo ke mona ntangu yai, kansi ve kuyibuka. Kudedikisa bifwanisu zole ya mutindu mosi, kuniema kifwanisu yina ke fwanana ti kivudi, to kutula kima na kati ya kiti ya mbote ke sadilaka mambu yina meso ke mona ntangu yai. Bisalu yina ke lombaka kuyibuka nsiku, ngogo, nimero to kitambi ya me luta ke lenda nata kyadi.
Alzheimer’s Association ke pesaka ndongisila ya kusala mambu yina muntu ke zolaka mpi yina yandi lenda sala, mpi yina ke bikaka yandi kununga kukonda lusadisu. National Institute on Aging ke pesaka ndongisila ya kukomisa kisalu pete na kisika ya kuyambula yo ntangu makuki ke sobaka.
Bisalu ya Golden Moments yina nge lenda kangula na navigateur
Konso kisalu ya ke landa ke kangukaka na site internet kukonda kukotisa kima. Mingi ke salamaka na tableti to ordinatere; bankaka lenda imprimama.
- Picture pairs. Bifwanisu ya nene ya kudedikisa, bifwanisu ke monanaka, kukonda ntangu to ntalu. Yo ke mbote sambu na kisalu ya ntete.
- Find the same. Kifwanisu mosi na zulu, mpi kifwanisu ya mutindu mosi na kati ya bandombe zole ti iya na nsi.
- Shadow match. Kivudi ya malembe ke monanaka na zulu; niema kifwanisu yina ke salaka yo.
- Sort together. Niema kifwanisu, na nima niema kiti yina yo ke fwanaka, bonso kikuku to kilanga.
- Picture puzzle. Kifwanisu me kabuka na bitini mpi kifwanisu ya mvimba ke bikala ya kumonana sambu na kusadisa.
- Finish the saying. Bingana ya kuzabana yina ngogo ya nsuka ke konda; pona ndombe to songa nsuka.
- Conversation cards. Bakarte ya bifwanisu ti bangyufula ya kukangula masolo, kansi ve ya kimeka. Yo lenda imprimama mpi.
- Photo pairs. Bifwanisu ya kudedikisa yina me salama na bafoto yina nge me pona na masini na nge. Bafoto ke bikala na navigateur na masini yango.
- Calm breathing. Ntangu ya malembe mpi ya pima sambu na kupema na kintwadi. Nge ke bandaka yo mpi nge ke yambulaka yo.
Kuzola bangogo, kukumisa mikubu, mpi bingo ya bifwanisu ke vandaka mpi bonso bisalu ya kuprinta. Tala bisalu ya dementia ya mpamba ya kuprinta sambu na mambu ya nkaka.
Mutindu ya kuyidika kisalu
- Pona ntangu ya pima ntangu muntu me vunda mbote. Sambu na bantu yankaka, nkokila lenda vanda mpasi mingi, yo yina tala ntete mutindu na yandi ke vandaka.
- Sadila ekrani ya nene. Tableti na kisika ya kutula yo, to ordinatere ti navigateur ya kukumisa, ke petaka na kumona mpi na kuniema.
- Kanga ba onglet ya nkaka mpi katula bansangu. Bima yina ke basikaka na mbala mosi lenda yitukisa muntu mpi lenda manisa ntangu ya mbote.
- Vanda pene-pene ya muntu, kansi ve na ntwala na yandi. Kutala na kintwadi ke monana bonso kuvanda ti muntu, kansi ve bonso kimeka.
- Banda na kisalu mosi sambu na minuta tanu ti kumi. Bika muntu niema na ekrani to songa na munu ntangu beno ke sobaka.
- Manisa na mutindu ya mbote. Manisa zunga mosi, na nima solula sambu na kifwanisu mosi to pesa dibanza ya kunwa ti to kafe.
Kinsweki mpi kigenga na bamasini yina bantu ke kabaka
- Bafoto ke bikala na masini. Photo pairs ke sadilaka bafoto yina nge me pona, mpi yo ke bikalaka na navigateur na masini yango. Tala kana bantu ya nkaka lenda kangula ordinatere to tableti yango.
- Buya ba lien ya nganda mpi ba publicite. Sadila bisalu mbala mosi na site, mpi kufwa ve ba banniere to bandongisila yina ke lombaka bansangu ya muntu yandi mosi.
- Bumba mambu ya kufuta mpi bankanda na lweka. Kuyambula ve muntu yandi mosi na ekrani yina ke lombaka mot de passe to nimero ya karte.
- Tala bantu yina lenda tambula na nganda. Bumba tableti na kisika ya kigenga kana muntu lenda kwenda ti yo na nzo.
Sambu na liste ya mvimba, tala mutindu ya kupona ba appli mpi bisalu sambu na dementia mpi mutindu ya kuyidika tableti to telefone.
Mambu yina bisalu yai lenda sala mpi mambu yina yo lenda sala ve
Bisalu na internet ke pesaka bantu yina ke zingaka na dementia dibaku ya kusepela na ntangu mosi, ya kutala bifwanisu na kintwadi, mpi ya kuvanda na kisalu mosi kukonda kupusa. Yo ke belulaka ve dementia, yo ke lembikaka yo ve, mpi yo ke taninaka yo ve. Mambu mosi ya bantu mingi me zaba kele dibaku yina Federal Trade Commission me sala na 2016 na ntwala ya Lumosity sambu na mambu ya « brain training » yina bo lendaka ve kemonisa. Vanda mayele na kisalu, appli to site internet yina ke silaka kuyidika mayindu, ke pesaka mayindu na nge ntalu, to ke tubaka nde yo lenda vutula mambu na nima.
Sadila bisalu yai bonso kitini mosi ya kilumbu yina ke vandaka mpi ti miziki, kutambula, masolo mpi kupema. Sambu na kutanga mutindu ya kusala bisalu na ngemba kukonda tension, tala mutindu ya kusala bisalu na kintwadi ti muntu yina ke zingaka na dementia mpi bisalu ya mayindu yina ke mekaka ve muntu.
Ntangu ya kuyambula
Yambula ntangu muntu ke monana ya kulemba, kukonda pima, kuwa kyadi to kukonda kikesa. Yambula ntangu yandi ke vanda diaka ve ti mpusa. Kuyambula na ntwala kele mbote. Nge lenda vutuka kilumbu ya nkaka, to soba na masolo to kutambula.
Bangiufula ya mbala mingi
Bisalu yina ya mpamba na internet bantu yina ke zingaka na dementia lenda sala kukonda kukotisa kima?
Bisalu ya pete ya bifwanisu ke lombaka mingi: kudedikisa bifwanisu ya mutindu mosi, kuzola kifwanisu ya mutindu mosi na kati ya ba ndombe ya fioti, kutula bima na bakiti, mpi kifwanisu ya kukabula na bitini yina lenda sobama. Golden Moments ke pesaka bisalu yai na navigateur, kukonda kukotisa mpi kukonda nkanda. Banda na kifwanisu ya kuluta nene yina nge lenda mona.
Keti bisalu ya mayindu ke sadisaka na dementia?
Kisalu mosi ve me monisa nde yo ke belulaka, ke lembikaka to ke taninaka dementia. Federal Trade Commission ya États-Unis me bakaka bambongo na bakompani ya « brain training » sambu na mambu yina bo lendaka ve kemonisa. Sala bisalu yai sambu yo ke pesaka kyese mpi yo ke pete na kusala na kintwadi, kansi ve bonso lusadisu ya kimunganga.
Keti bisalu na internet kele na kigenga sambu na muntu yina ke zingaka na dementia?
Yo lenda vanda, kana nge ke talaka yandi. Bumba masini na kisika ya mbote sambu na muntu yina lenda kwenda ti yo, buya ba publicite yina ke basikaka mpi ba lien ya nganda, mpi kuyambula ve muntu yandi mosi na ekrani ya kufuta to ya nkanda. Tala baparametre ya kinsweki ya masini na ntwala ya kusadila bafoto.
Inki nge lenda sala kana muntu me waka kyadi na kisalu?
Soba na mutindu ya pete mingi, sadila bifwanisu ya fioti, to meka kisalu ya nkaka. Kana yandi me waka mpasi, bumba masini mpi pesa dibanza ya kudia kima ya fioti, kutambula to kuyimba nkunga. Kisalu yina ke pesaka mpasi ya mingi ke fwana ve nde nge manisa yo.
Bisina ya masolo
Beto ke tulaka balien na bimvuka mpe bansosa yina lutiti yai me simbama. Konso kima me talatamaka ntangu lutiti me vutukilamaka na mpa.
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Lumosity to Pay $2 Million to Settle FTC Deceptive Advertising Charges for its 'Brain Training' Program · Federal Trade Commission