थोडक्यात उत्तर
व्यक्तीला कोणत्या पैशाच्या कामात मदत हवी आहे ते विचारा. तिची संमती असल्यास बिले एकत्र पाहा आणि बँकेला त्यांच्या पर्यायांबद्दल विचारा. केवळ निदानावरून कोणती कामे तिला हव्या आहेत हे ठरत नाही. घोटाळा किंवा शोषणाचा संशय असल्यास तथ्ये तपासा आणि बँक किंवा स्थानिक सेवेशी तातडीने संपर्क साधा.
- व्यक्तीला कोणत्या पैशाच्या कामात मदत हवी आहे ते विचारा आणि प्रत्येक निर्णयात तिला सहभागी ठेवा.
- बिले पाहणे किंवा विश्वासू संपर्क असणे, यामुळे त्या व्यक्तीला पैसे हलवण्याचा अधिकार मिळत नाही.
- असामान्य पैसे काढणे, हरवलेली बिले किंवा पैसे पाठवण्याचा नवा दबाव ही धोक्याची चिन्हे आहेत, पण ती घोटाळ्याचा किंवा असमर्थतेचा पुरावा नाहीत.
- एखादे देयक घोटाळा असू शकते असे वाटल्यास विश्वासू क्रमांक वापरून बँक किंवा पेमेंट सेवेशी त्वरित संपर्क करा.
- खाते-परवानग्या आणि कायदे ठिकाणानुसार बदलतात; व्यवहाराचा अधिकार देण्यापूर्वी स्थानिक सल्ला घ्या.
या पानावर (6 विभाग)
पैशांच्या निर्णयांचा परिणाम व्यक्तीच्या स्वावलंबनावर आणि दैनंदिन आयुष्यावर होतो. एखादे काम अवघड होत असेल, तर ते कामच आधी पाहा; सगळे एकदम दुसऱ्याने घ्यावे, असे गृहीत धरू नका. व्यक्तीला कोणत्या मदतीची गरज आहे ते विचारा आणि तिला सहभागी ठेवा.
हे मार्गदर्शन अमेरिकेतील वाचकांसाठी सामान्य माहिती देते. बँकेचे पर्याय आणि कायदेशीर नियम ठिकाणानुसार वेगळे असतात. अल्झायमर सोसायटीचे पैसे व्यवस्थापनाबाबतचे मार्गदर्शन व्यक्तीची भूमिका जपून तिला कसा आधार द्यायचा ते सांगते. ग्राहक वित्तीय संरक्षण ब्युरो (CFPB) स्पष्ट करते की अनौपचारिक मदत, विश्वासू संपर्क आणि कायदेशीर अधिकार या वेगळ्या गोष्टी आहेत.
ताबा न घेता मदत कशी करावी?
व्यक्तीला कोणत्या पैशाच्या कामात मदत हवी आहे ते विचारा. बिल एकत्र पाहणे, पत्रे वेगळी करणे, देय तारीख लक्षात ठेवणे किंवा अनपेक्षित विनंती तपासणे, यापैकी काहीही तिला हवे असू शकते. काही कामांसाठी मदत आणि काही कामे स्वतः करणे तिला आवडू शकते.
- कृती करण्यापूर्वी विचारा. उदाहरणार्थ, “तुम्हाला हे बिल एकत्र पाहायला आवडेल का?” असे विचारा. व्यक्तीला ठरवायला वेळ द्या.
- एका कामावर लक्ष द्या. व्यक्ती तयार असेल तर रक्कम, देय तारीख आणि पेमेंटचे पर्याय एकत्र तपासा. तिला हवे ते निर्णय तिलाच घेऊ द्या.
- एक साधी नोंद एकत्र ठेवा. बिलांची, देय तारखांची किंवा ठरलेल्या पायऱ्यांची छोटी यादी दोघांनाही काय झाले ते पाहायला मदत करू शकते.
- बँकेला त्यांच्या पर्यायांबद्दल विचारा. पेमेंट करणे किंवा खात्याची हालचाल तपासणे सोपे करणारे पर्याय बँक देऊ शकते. खात्यात बदल करण्यापूर्वी प्रत्येक पर्यायात काय परवानगी आहे ते विचारा.
- नंतर पुन्हा तपासा. व्यक्तीच्या पसंती बदलू शकतात. मदत सध्या तिला हवी आहे आणि लागते त्या गोष्टींपुरती मर्यादित ठेवा.
CFPB अनौपचारिक मदत अशी वर्णन करते: व्यक्ती अजूनही व्यवहारांना अधिकृत करत असताना, कोणाशी तरी बिलांचा आढावा घेणे आणि बजेट ठरवणे. हे दुसऱ्या व्यक्तीने पैसे काढणे किंवा पेमेंट करण्यापेक्षा वेगळे असू शकते. पासवर्ड, PIN किंवा एकवेळच्या सुरक्षा कोडचा शॉर्टकट म्हणून वापर करू नका.
विश्वासू संपर्क व्यक्तीला काय करण्याची परवानगी देतो?
अमेरिकेत, विश्वासू संपर्क वैशिष्ट्यामुळे वित्तीय संस्था काही परिस्थितीत, उदाहरणार्थ संभाव्य घोटाळ्याच्या चिंतेत, नामांकित व्यक्तीशी संपर्क करू शकते. CFPB सांगते की विश्वासू संपर्क म्हणून नाव दिल्याने त्या व्यक्तीला खात्यावर प्रवेश किंवा पैसे हलवण्याची परवानगी मिळत नाही. हे वैशिष्ट्य प्रत्येक खात्यात उपलब्ध नसू शकते, त्यामुळे ते कसे काम करते ते बँकेला किंवा वित्तीय कंपनीला विचारा.
| मदतीचा प्रकार | त्याचा अर्थ |
|---|---|
| बिले एकत्र पाहणे | व्यक्ती आणि मदतनीस बिले एकत्र पाहतात; निर्णय आणि पेमेंटची अधिकृतता व्यक्तीकडेच असते. |
| विश्वासू संपर्क | ठरलेल्या परिस्थितीत वित्तीय संस्था नामांकित व्यक्तीशी संपर्क करू शकते. केवळ नाव दिल्याने खात्यावर प्रवेश मिळत नाही. |
| औपचारिक खाते किंवा कायदेशीर अधिकार | बँक परवानगी, मुखत्यारपत्र किंवा तत्सम व्यवस्था व्यवहारांना परवानगी देऊ शकते. तिचे अधिकार आणि जबाबदाऱ्या खाते आणि स्थानिक कायद्यावर अवलंबून असतात. |
खाते-प्रवेश किंवा मालकी बदलण्यापूर्वी बँक आणि पात्र स्थानिक कायदेशीर व्यावसायिकाला पर्याय व जोखीम समजावून सांगण्यास सांगा. केवळ निदानावरून व्यक्ती कोणती आर्थिक कामे हाताळू शकते किंवा तिला कोणते निर्णय घ्यायचे आहेत, हे ठरत नाही. ती निर्णयांचा भाग राहू द्या, जितके तिला हवे तितके. एखाद्याने तिच्यासाठी काम करावे असे तिला वाटत असेल, तर दुसऱ्याचा लॉगिन न वापरता ते कायदेशीरपणे कसे सेट करायचे ते विचारा.
कोणत्या बदलांकडे लक्ष द्यावे?
बिल चुकणे किंवा असामान्य खरेदी यामागे वेगवेगळी कारणे असू शकतात. ते व्यक्ती पैसे सांभाळू शकत नाही किंवा कोणी तिचे शोषण करत आहे, हे सिद्ध करत नाही. काय घडले ते विचारा आणि व्यक्तीची संमती असल्यास संबंधित स्टेटमेंट किंवा बिल एकत्र पाहा.
CFPB आर्थिक शोषणाच्या संभाव्य चिन्हांची यादी देते, ज्यात पैसे किंवा मालमत्ता हरवणे, अचानक असामान्य पैसे काढणे, न भरलेली बिले, खात्यात अनोळखी व्यक्ती जोडणे किंवा कोणी व्यक्तीचे कॉल आणि भेटी मर्यादित करणे यांचा समावेश आहे. नमुने आणि या व्यक्तीच्या नेहमीच्या वागण्यातील बदल पाहा; एका चिन्हाला पुरावा मानू नका.
व्यक्ती म्हणते की पैसे हरवले आहेत, तर ती चिंता गांभीर्याने घ्या. संशयाला प्रतिसाद देण्याबाबतचे मार्गदर्शन चिंता न नाकारता तपासण्याचे मार्ग देते. व्यक्तीला खासगीत विचारा की तिने काय पाहिले आणि पुढे तिला काय व्हावे असे वाटते. तथ्ये तपासण्यापूर्वी नातेवाईक, काळजीवाहक किंवा बँक कर्मचाऱ्यावर आरोप करणे टाळा. एखाद्या विश्वासू मदतनीसाचा सहभाग असू शकतो, असे वाटले तर वेगळ्या व्यावसायिकाचा किंवा स्थानिक सेवेचा सल्ला घ्या.
घोटाळ्याचा धोका कमी कसा करावा?
घोटाळेबाज बँक, सरकारी कार्यालय, व्यवसाय, मित्र किंवा नातेवाईक असल्याचे भासवू शकतात. ते आणीबाणी असल्याचे सांगून तातडीने पैसे मागू शकतात. अल्झायमर असोसिएशनचे तंत्रज्ञान सुरक्षिततेबाबतचे मार्गदर्शन माहिती किंवा पैसे देण्यापूर्वी थांबणे, संपर्क तपासणे आणि आधार घेणे सुचवते.
- संदेश तातडीचा वाटत असेल तेव्हा थांबा. कॉल करणारा किंवा संदेश दबाव आणत असताना पैसे पाठवू नका किंवा खात्याचा तपशील देऊ नका.
- तुमच्या आधीपासून विश्वासू संपर्काद्वारे तपासा. फोन ठेवा आणि अलीकडील स्टेटमेंट किंवा कार्डवरील क्रमांकावर बँकेला कॉल करा, किंवा त्यांचे अधिकृत अॅप वापरा. कॉल करणाऱ्याने दिलेली लिंक किंवा क्रमांक वापरू नका.
- सुरक्षा तपशील खासगी ठेवा. अनपेक्षित संदेशाला उत्तर म्हणून पासवर्ड, संपूर्ण खाते तपशील किंवा पडताळणी कोड देऊ नका. FTC सल्ला देते की कोड मागणारा अनपेक्षित कॉल संपवा आणि विश्वासू क्रमांकाद्वारे बँकेशी संपर्क करा.
- व्यक्तीसोबत आधार ठरवा. एखादी आश्चर्यकारक विनंती कोणाशी तपासायची, ते तिला विचारा. बँकेचे विश्वासू-संपर्क वैशिष्ट्य संवादात मदत करू शकते, पण ते स्वतः व्यवहारांना अधिकृत करत नाही.
पैसे घोटाळेबाजाकडे गेले असतील तर मी काय करावे?
पैसे पाठवण्यासाठी वापरलेली बँक, पेमेंट अॅप, कार्ड देणारी संस्था किंवा कंपनी यांच्याशी शक्य तितक्या लवकर संपर्क करा. कार्डवरील किंवा स्टेटमेंटवरील क्रमांक किंवा संस्थेचे अधिकृत अॅप किंवा वेबसाइट वापरा. पेमेंट थांबवता येईल की उलटवता येईल, ते विचारा. FTC च्या वसुली पायऱ्या सांगतात की पर्याय पैसे कसे पाठवले गेले यावर अवलंबून असतात; पैसे परत मिळण्याची हमी नसते.
संदेश, पावत्या, तारखा आणि खात्याच्या सूचना जपून ठेवा. अमेरिकेत, तुम्ही FTC कडे घोटाळ्याची तक्रार करू शकता. एखादी व्यक्ती ज्येष्ठ व्यक्तीचे शोषण करत आहे असा संशय असेल, तर सामुदायिक जीवन प्रशासन (ACL) सांगते की व्यक्ती ज्या राज्यात राहते तेथील Adult Protective Services शी संपर्क करा. कोणाला तात्काळ धोका असेल तर स्थानिक आपत्कालीन सेवांशी संपर्क करा. अमेरिकेबाहेर असाल तर स्थानिक ग्राहक-संरक्षण आणि सुरक्षा सेवा वापरा.
दोषारोप न करता बोला. घोटाळे लोकांची दिशाभूल करण्यासाठी आखलेले असतात. CFPB चे घोटाळा आणि फसवणुकीच्या मदतीबाबतचे मार्गदर्शन अमेरिकेतील तक्रारींचे पर्याय सांगते आणि विश्वासू वेबसाइट व फोन क्रमांक वापरण्याचा सल्ला देते.
एखाद्या विशिष्ट आर्थिक निर्णयासाठी मदत कुठे मिळेल?
व्यक्तीच्या बँकेला कोणती साधने आणि परवानग्या उपलब्ध आहेत, ते विचारा. कायदेशीर कागदपत्र किंवा खाते मालकीत बदल असेल, तर व्यक्ती राहते त्या ठिकाणचे कायदे जाणणाऱ्या पात्र व्यावसायिकाशी बोला. शोषणाची चिंता असेल तर स्थानिक सुरक्षा सेवा वापरा. कोणाला कोणता अधिकार असावा किंवा एखादा व्यवहार घोटाळा आहे का, हे पृष्ठ ठरवू शकत नाही.
निदानानंतरच्या पहिल्या पायऱ्यांबाबतचे मार्गदर्शन व्यक्ती आणि कुटुंबाला नियोजनातील एखादा प्रश्न निवडण्यास मदत करू शकते. कौटुंबिक मतभेदांबाबतचे मार्गदर्शन एका वेळी एका चिंतेवर चर्चा करण्याचे मार्ग देते.
नेहमीचे प्रश्न
निदानानंतर मी आर्थिक बाबी ताब्यात घ्याव्यात का?
केवळ निदानामुळे नव्हे. व्यक्तीला कोणत्या कामात मदत हवी आहे ते विचारा आणि अजूनही स्वतः करू इच्छित असलेल्या कामांमध्ये तिला सहभागी ठेवा. कायदेशीर अधिकाराबाबतच्या निर्णयांसाठी पात्र स्थानिक सल्ला घ्या.
विश्वासू संपर्क व्यक्ती व्यक्तीच्या बँक खात्याचा वापर करू शकते का?
अमेरिकेत, विश्वासू संपर्क म्हणजे साधारणपणे अशी व्यक्ती जिच्याशी वित्तीय संस्था काही विशिष्ट परिस्थितीत संपर्क करू शकते. CFPB सांगते की यामुळे त्या व्यक्तीला पैशांवर प्रवेश मिळत नाही. संस्थेच्या विशिष्ट कार्यक्रमात काय परवानगी आहे, ते तिलाच विचारा.
व्यक्तीने एखाद्या घोटाळेबाजाला पैसे पाठवले असतील तर काय करावे?
वापरलेली बँक, पेमेंट अॅप किंवा कंपनी यांना शक्य तितक्या लवकर विश्वासू क्रमांक वापरून संपर्क करा. पेमेंट थांबवता येईल की परत मिळवता येईल ते विचारा. नोंदी ठेवा आणि योग्य स्थानिक सेवेकडे घोटाळ्याची तक्रार करा; पैसे परत मिळण्याची हमी नसते.
आर्थिक शोषणाची चिन्हे कोणती असू शकतात?
हरवलेले पैसे, न समजणारे पैसे काढणे, न भरलेली बिले, अचानक असामान्य भेटवस्तू किंवा कोणी व्यक्तीचे कॉल नियंत्रित करणे ही धोक्याची चिन्हे असू शकतात. एका चिन्हावरून शोषण सिद्ध होत नाही. व्यक्तीला खासगीत काय घडले ते विचारा आणि चिंता कायम राहिल्यास स्थानिक मदत घ्या.
एखाद्या मदतनीसाला पेमेंट करण्याची परवानगी हवी असेल तर?
बँकेच्या परवानग्या आणि कायदेशीर कागदपत्रे वेगळ्या पद्धतीने काम करतात आणि व्यक्ती कुठे राहते त्यावर अवलंबून असतात. खात्याचा प्रवेश किंवा मालकी बदलण्यापूर्वी बँक आणि पात्र स्थानिक कायदेशीर व्यावसायिकाला विचारा.
स्रोत
हे पान ज्या संस्था आणि अभ्यासांवर आधारित आहे, त्यांच्या लिंक आम्ही देतो. पान अद्ययावत करताना प्रत्येक स्रोत तपासला होता.
- Managing finances for people with dementia · Alzheimer's Society
- Technology Safety for Older Adults · Alzheimer's Association
- Can a family member or friend help me with bill paying and banking? · Consumer Financial Protection Bureau
- How can I tell if a friend, neighbor, or family member is a victim of financial exploitation? · Consumer Financial Protection Bureau
- What's a verification code and why would someone ask me for it? · Federal Trade Commission
- What To Do if You Were Scammed · Federal Trade Commission
- Who do I contact for help with a scam or fraud? · Consumer Financial Protection Bureau
- What If I Suspect Abuse, Neglect, or Exploitation? · Administration for Community Living