Hospitaalaa Yeroo Nama Dementia Qabu Dhaqu

Yeroo hospitaalaa dhaqanii yeroo baay’ee karoora jireenya guyyaa guyyaa jijjiiruu danda’a, hubachuunis rakkisaa ta’uu danda’a. Nama dementia qabu yeroo hospitaalaa keessa jiru, yeroo dabalataa, ibsa fi gargaarsa hojii guyyaa guyyaa barbaachisuu danda’a. Hojettootaaf maal akka qoodan karoorfachuun namicha fi namoota isa gargaaran gargaara.

Qajeelfama hospitaalaa fi dhiisuu Alzheimer’s Association fi qajeelfama dhaqumsa hospitaalaa Dementia Australia odeeffannoo barbaachisu, meeshaalee beekamaa fi gaaffilee hordoffii qopheessuu ni gorsu. Ajajni hojettoota hospitaalaa qajeelfama waliigalaa fuula kanaa caala ol-aanaa dha.

Yeroo planned hospitaalaa akkamitti qophaa’na?

Yoo dhaqumsi planned ta’e, namichi dhaqumsa sanaa maal akka hubatu, maal akka beekuu barbaadu gaafadhu. Yoo barbaade, murtoo irratti hirmaachisi. Namoonni tokko tokko dhaqumsa dura dursa dhaga’uu barbaadu; kan biraa immoo yeroo dhiyaatu ibsa gabaabaa nagaan xiinxalamu irraa nagaa ta’uu danda’u. Yoo danda’ame, filannoo namichaa hordofi.

Hospitaalaa odeeffannoo fi meeshaalee fiduu qabnu gaafadhu. Tarree qorichaa ammayyaa, allergy yoo beekame, akkasumas maqaa fi lakkoofsa ogeessota fayyaa yeroo yeroo argamanii barreessi. Hospitaalli yoo hayyame, eeyyama ilaalcha, meeshaa dhaggeeffannaa, uffata beekamaa, meeshaa dhiqannaa fi meeshaa nagaa fidi. Waraqaa seeraa ykn kunuunsa dursaa, yoo barbaachisaa ta’ee fi namicha ykn nama murtoo eeyyamame fidu barbaade qofa fidi.

Namoonni hiriyoonni dhaqumsa kana irratti dhufan, odeeffannoo maatii ykn gargaartoota amanamoo akkamitti akka qoodan karoorfadhu. Yoo nama tokko hin turre, nama amanamaa biraa tokko akka dhufu gaafadhu. Namicha keessatti yeroo tokko tokko hiriyaa barbaachisuu danda’a, yeroo tokko tokko immoo dhoksaa barbaachisuu danda’a.

Hojettootaa hospitaalaa odeeffannoo akkamitti qoodna?

Odeeffannoo namicha kana gargaaru qofa qoodi. Yoo namicha waliigale, yaadannoo gabaabaa barreessi: maqaa isaa filatamu, akkaataa isaa itti dubbatu, maal isa hubachiisu, akkasumas daawwannaa ykn meeshaa nagaa isaaf barbaachisu. Akkamitti miidhaa ykn dhiphina akka agarsiisu yoo jechuu hin dandeenye, akkasumas ibsi.

Yaadannoo sana gabaabaa fi dhuunfaa godhi. Garee kunuunsaa namoota barbaachisan qofa kenni. Hojettoota akka isa odeeffannoo kana akkamitti akka fudhatan, bakka isa eeggatan gaafadhu. Odeeffannoo dhuunfaa gabaaraa irratti hin kaa’in, ykn namoota barbaachisan malee dhiyaatan hin qoodin.

Yeroo danda’ame, namicha keessatti dubbiiwwan hirmaachisi. Hojettoota akka isa kallattiidhaan dubbisan, jechoota salphaa fayyadamaniifi deebii kennuuf yeroo kennan gaafadhu. Wanta namicha yaadachuu hin danda’u yoo dabalate, wanta ati argite ibsi, sababa irratti yaada hin kennin.

Yeroo kaadhimamaa hospitaalaa keessatti akkamitti gargaarra?

Yoo dhaqumsi hin eegamne ta’e, wanta ta’e, yeroo jalqabe, maal akka amala isaa irraa jijjiiramu ibsi. Hojettoonni gaaffii tokkoo yeroo lamaa gaafachuu danda’u. Akkaataa ibsaa gabaabaa barreessuun, namoota garaa garaatti akka ibsa ifa tokko kennitu si gargaara.

Hospitaalaa namichi dementia akka qabu, wanti yeroo hunda gargaaru akka beekan godhi. Namichi yeroo eegatu, dhaggeeffannaa salphaa ykn meeshaa ilaaluu nagaa ta’e, yookaan meeshaa dhaggeeffannaa ykn ilaalchaa isaa yoo hojettoonni nagaa akka ta’e ibsan, ni gargaaru.

Qajeelfama kuufama kliinikaa hordofi. Nyaata, dhugaa, qorichaa, deemuu ykn kunuunsa qaamaa dura, hojettoota waliin bu’i, yeroo sanaa wanti nagaa ta’e akka beekan. Qorichi, qorannoon ykn kunuunsi hospitaalaa, waan namichi yeroo tokkoof hojjechuu danda’u jijjiiruu danda’a.

Yoo namichi saffisaan garaa garaa ta’e maal godhna?

Yoo namichi saffisaan sammuu isaa dhiphate ykn amala isaa irraa baay’ee garaa garaa ta’e, nurse ykn doktora saffisaan hubachiisi. Dementia qofa akka ta’e hin yaadin. Qajeelfama NHS waa’ee dhiphina sammuu saffisaa dhiphina sammuu saffisaa gargaarsa fayyaa saffisaa akka barbaachisu ibsa.

Yeroo jijjiiramni jalqabe, fi waan ati argite qoodi. Namichi yoo dhiphina ibsuu hin dandeenye illee, jijjiirama fuula, sochii, halkanii ykn nyaata irraa dhiphina isaa agarsiisuu danda’a. Gara ogeessa kunuunsaatti jijjiirama sana akka madaalan gaafadhu, ofii keetii akka hin yaaddofne.

Namicha yeroo hospitaalaa keessa akkamitti deeggarra?

Yoo hojettoonni nagaa akka ta’e ibsan, amala beekamaa itti fufi. Suuraa beekamaa, meeshaa komii ykn meeshaa biraa gargaaru fidi, akkuma danda’ame sagalee hir’isi, tarkaanfii tokko tokkoon ibsi. Namicha waan danda’u fi barbaadu hojjechuu harka kenni. Meeshaa jijjiiruu, kutaa jijjiiruu ykn nyaata fi kunuunsa qaamaa dura, hojettoota gaafadhu.

Namichi biqilcha waamuu, mana dhiqannaa argachuu ykn sagantaa haaraa hubachuuf gargaarsa barbaachisuu danda’a. Hojettootaaf gargaarsa yeroo hunda fayyadamu ibsi, akkasumas dhaqumsa gidduu gargaarsa akkamitti akka gaafatan gaafadhu. Yoo namichi nama isa wajjin turu barbaade, hospitaalli dhaqumsa keessatti kennaa halkanii ykn qabiinsa akkamitti akka danda’u gaafadhu.

Yeroo hospitaalaa kunuunsitoota ofii illee dadhabsiisuu danda’a. Yoo namichi eeyyame, nama amanamaa biraa shifti tokko akka fudhatu qopheessi. Hojettoota hospitaalaa ykn ogeessa hojii hawaasaa gaafadhu, deeggarsa namichaa fi maatii yeroo dhaqumsi itti fufu waa’ee gaafadhu.

Namichi dhiisuu dura maal mirkaneessuu qabna?

Karoora dhiisuu barreeffamaa gaafadhu. Hordoffii daawwannaa, hojii kunuunsaa, jijjiirama qorichaa fi nama rakkoon yoo jiraate quunnamu ifa godhu mirkaneessi. Yoo ajajni hin ifne, dhiisuu dura garee dhiisuu akka ibsan gaafadhu.

Mana deebi’uu fi gargaarsa barbaachisu mari’adhu. Nyaata, deemuu, dhiqannaa, daawwannaa fi meeshaa haaraa yookaan tajaajila mana keessaa ilaali. Maatii fi michoota maal akka kennan ifa godhi. Yoo karoorri rakkisaa ta’e, tajaajila naannoo biraa gaafadhu.

Mana deebi’uun booda, boqonnaa kenni, akkasumas amala beekamaa deebi’anii itti dhufi. Karoora barreeffamaa namoota namichi hirmaachisuu barbaade qofa qoodi. Yoo namichi saffisaan sammuu isaa dhiphate ykn fayyaa isaa rakkisaa ta’e, daawwannaa itti aanu eegee malee gargaarsa fayyaa saffisaa barbaadi.

Dhaqumsi nagaa hin taane, keessumaa yeroo hatattamaa, danda’amuu danda’a. Qopheessuun, odeeffannoo ifa ta’e, fi karoora dhiisuu barreeffamaa, akka namoonni hundinuu wanta booda ta’u beekan gargaaru.