Wanneer iemand met dementie je niet herkent

Als iemand met dementie je niet meer herkent, kan dat moment pijnlijk en verwarrend aanvoelen. Je vraagt je misschien af wat je moet zeggen of of je de relatie opnieuw moet uitleggen. Elke situatie is anders. Begin met wat de persoon helpt om zich veilig en op zijn gemak te voelen, niet met een test van wat hij of zij zich nog herinnert.

De Alzheimer’s Association-gids over geheugenverlies en verwarring noemt het niet herkennen van familie als een verandering die kan optreden. Dementia Australia en de Alzheimer’s Society leggen uit dat iemand een bekende met een ander kan verwarren. Dit is algemene informatie; het kan niet verklaren waarom een bepaalde verandering optreedt.

Wat kan er gebeuren als de persoon mij niet herkent?

Dementie kan het geheugen aantasten en de manier waarop iemand bekijkt wat hij of zij ziet. Iemand kan je voor een ander familielid aanzien of niet zeker weten hoe jullie verbonden zijn. Dat vertelt je niet precies wat de persoon van je vindt. Richt je op zijn of haar comfort en reactie op dat moment.

Herkenning kan ook worden beïnvloed door slecht licht, zicht- of gehoorproblemen, ziekte, bijwerkingen van medicijnen, een onbekende plek of een verandering in de routine. Dit zijn mogelijke factoren, geen manier om de oorzaak vast te stellen. Als de verandering nieuw is of de persoon steeds van streek maakt, vertel dan zijn of haar arts wat er gebeurde en vraag of hij of zij nagekeken moet worden.

Als een kamer donker of druk is, probeer dan één verandering: doe een lamp aan, verminder achtergrondgeluid of ga naar een vertrouwde plek. Vraag of de persoon zijn of haar bril of gehoorapparaten wil, als hij of zij die gebruikt. Deze stappen kunnen helpen, maar ze verklaren niet elk moment van niet herkennen.

Wat kan ik op dat moment zeggen?

Ga zo zitten of staan dat de persoon je ziet en praat op een rustige, vertrouwde toon. Zeg eenvoudig je naam en je relatie, zoals je ook op een andere dag zou doen: “Hoi, ik ben Alex, je dochter.” Pauzeer daarna en let op hoe de persoon reageert.

• Als de persoon op zijn gemak lijkt, ga dan verder met een gewoon gesprek. Praat over wat er nu gebeurt, of vraag of jullie samen willen zitten.
• Als de persoon onzeker lijkt, bied dan een korte geruststelling: “Je bent veilig. Ik ben hier bij je.” Geef de tijd om te reageren.
• Als de persoon bang lijkt of vraagt om weg te gaan, stap dan terug en geef ruimte. Dwing geen knuffel af, eis niet dat de persoon je herkent en herhaal geen informatie die hem of haar van streek maakt.
• Als de persoon je een andere naam geeft, kun je je één keer voorstellen zonder er een correctie van te maken. Blijft de persoon zich op zijn gemak voelen, ga dan over op een onderwerp of activiteit die hij of zij leuk vindt.

De communicatiegids raadt korte, rustige zinnen aan en het vermijden van quizzen of discussies. Vraag niet: “Weet je nog wie ik ben?” Die vraag kan aanvoelen als een test en helpt de persoon waarschijnlijk niet om je te herkennen.

Kan een vertrouwd signaal helpen?

Soms kan een signaal de persoon helpen je te plaatsen, maar het werkt niet voor iedereen. Probeer één zacht signaal tegelijk en stop als het druk oplevert.

• Noem je naam op een natuurlijke manier. Een vertrouwde stem of een korte introductie kan genoeg zijn.
• Gebruik een foto of een gedeeld voorwerp. Als de persoon van foto’s houdt, kun je er samen naar kijken zonder iemand een naam te laten noemen. Onze reminiscentiegids geeft ideeën om foto’s te gebruiken zonder te ondervragen.
• Probeer een gewone gedeelde activiteit. Een bekend liedje, drankje of klusje kan het moment makkelijker maken. Volg de reactie van de persoon; het is prima om van onderwerp te veranderen of het bezoek te beëindigen.
• Verminder de verwarring om je heen. Zorg voor voldoende licht en dat de persoon zijn of haar bril of gehoorapparaten heeft als hij of zij die gebruikt. Een rustiger plek kan helpen als er veel mensen praten.

Blijf geen signalen toevoegen als de persoon zich ongemakkelijk blijft voelen. Een lange uitleg of een reeks foto’s kan overweldigend zijn. Er rustig zijn kan al genoeg zijn; het is ook prima om een pauze te nemen en het later opnieuw te proberen.

Hoe kan ik bezoeken makkelijker maken?

Als de persoon in een verzorgingshuis woont of meerdere helpers ziet, vraag dan aan de mensen die zijn of haar routine kennen wanneer hij of zij zich meestal het prettigst voelt. Je kunt op een rustiger moment komen, met iemand gaan die de persoon herkent of één vertrouwd voorwerp meenemen. Dit zijn opties om over na te denken, geen schema dat elke familie moet volgen.

Bedenk van tevoren wat voor jou haalbaar is. Je kunt één korte activiteit plannen, een fotoalbum meenemen of gewoon samen zitten. Als de persoon niet lijkt te weten wie je bent, kun je nog steeds reageren op zijn of haar behoeften op dat moment. Laat het bezoek niet afhangen van of de persoon jouw naam zegt.

Het is begrijpelijk dat je verdrietig, afgewezen of gefrustreerd bent. Praat met iemand die je vertrouwt, een counselor of een steungroep voor mantelzorgers als de ervaring zwaar op je drukt. De gids over zelfzorg voor mantelzorgers bevat manieren om anderen om steun te vragen.

Wanneer moet ik medische hulp zoeken?

Als niet herkennen een nieuw patroon is, vaak voorkomt of onrust geeft, vertel het dan aan de arts van de persoon. Noteer wanneer het gebeurt en wat er verder speelde, zoals een verandering in gezondheid, slaap, licht, gehoor, medicijnen of omgeving. Stop of wijzig geen medicijnen op basis van een algemeen artikel.

Plotselinge verwarring of een abrupte verandering in gedrag of gezondheid vraagt om dringende medische hulp. De NHS-richtlijn over plotselinge verwarring zegt dat je direct medische hulp moet zoeken. Gebruik het lokale alarmnummer of de urgente zorg waar de persoon woont.

Niet herkend worden kan voor beiden moeilijk zijn. Houd je woorden eenvoudig, bied alleen een signaal aan als het helpt en laat het comfort van de persoon bepalen wat er daarna gebeurt.