Demensiýasy bolan adam sizi tanamasa

Demensiýasy bolan adam sizi artyk tanamasa, bu pursat agyryly we aňsat däl bolup biler. Garyndaşlygy ýene bir gezek düşündirmelimi ýa-da näme diýmelidigini bilmän bilersiňiz. Her ýagdaý tapawutly. Ilki adamyň özüni howpsuz we rahat duýmagyna näme kömek edýändigini gözläň, ýadynda näme galandygyny synamak bilen başlamaň.

Alzheimer’s Association-yň ýat we aljyrama barada gollanmasy maşgala agzasyny tanamaklygyny mümkin üýtgeşmeler hatarynda görkezýär. Dementia Australia bilen Alzheimer’s Society adamyň tanaýan adamyny başga biri bilen ýalňyşmagy mümkindigini düşündirýärler. Bu umumy görkezme; belli bir üýtgeşmäniň sebäbini size aýdyp bilmez.

Adam meni tanamasa, nämäni çaklamaly?

Demensiýa ýady we adamyň görýän zadyny düşündirişini täsir edip biler. Adam sizi başga bir garyndaşyňyz bilen ýalňyşyp biler ýa-da siziň nähili baglanyşykly bolandygyňyzdan ynamsyz bolup biler. Bu siziň barada nämä garaşýandygyny anyk aňlatmaýar. Şol pursatda onuň rahatlygyna we jogabyna ünsi jemläň.

Tanamak hem ýagtylygyň ýetmezligi, görüş ýa-da eşidiş kynçylyklary, keseller, derman täsiri, tanyş bolmadyk ýer ýa-da tertipdäki üýtgeşme bilen baglanyşykly bolup biler. Bu mümkin faktorlar, sebäbi diagnoz etmek üçin çäre däl. Üýtgeşme täze ýa-da adamy yzygiderli aljyrandyrýan bolsa, lukmanyna näme bolandygyny aýdyň we adamyň barlanmagynyň zerurdygyny soraň.

Otag garaňky ýa-da köpçülik bolsa, bir üýtgeşme ediň: çyra ýakyň, arka plandaky sesi azaldyň ýa-da tanyş ýere geçiň. Adam gözaýnak ýa-da eşidiş kömekçisini ulanýan bolsa, olaryň elýeterlidigini soraň. Bu ädimler kömek edip biler, ýöne tanamagyň her ýagdaýyny düşündirmez.

Pursatda näme aýtmaly?

Adam sizi görüp biljek ýerde duruň we rahat, tanyş sesde gürrüň ediň. Adyňyzy we garyndaşlygyňyzy ýönekeý aýdyň, başga bir güni salamlaşanyňyz ýaly: “Salam, men Alex, siziň gyzyňyz.” Soňra duruň we jogabyny synlaň.

• Adam rahat bolsa, adaty söhbetde dowam ediň. Häzirki zat barada gürrüň ediň ýa-da bilelikde oturmagy isleýärmi diýip soraň.
• Adam ynamsyz bolsa, gysga ynandyryş hödürläň: “Siz howpsuzsyňyz. Men şu ýerde siziň bilen.” Jogap bermäge wagt beriň.
• Adam gorkýan ýa-da sizden gitmegiňizi haýyş edýän bolsa, yza çekiliň we oňa ýer beriň. Gujaklamagy zor bilen etmäň, sizi tanamagyny talap etmäň ýa-da aljyradýan maglumaty gaýtalamaň.
• Adam sizi başga ada çagyrsa, bir gezek özüňizi tanyşdyryp bilersiňiz, ýöne muny düzediş däl-de, adaty gürrüň edip. Rahat bolsa, halaýan temasyna ýa-da işine geçiň.

Aragatnaşyk gollanmamyz gysga, rahat dil we synag ýa-da jedelden saklanmagy maslahat berýär. “Meni tanaýarsyňmy?” diýen soragdan saklanyň. Bu sorag synag ýaly duýulyp, adamyň sizi tanamagyna kömek etmeýär.

Tanyş alamat kömek edip bilermi?

Käwagt alamat adama sizi ýerleşdirmäge kömek edip biler, ýöne hemmelere laýyk gelmez. Bir wagtda bir ýumşak alamaty synap görüň we ol basyş goşsa duruň.

• Adyňyzy tebigy aýdyň. Tanyş ses ýa-da gysga tanyşdyrma ýeterli bolup biler.
• Surat ýa-da paýlaşylýan zat ulanyň. Adam suratlary halaýan bolsa, kimdir birini atlandyrmagy talap etmän, bilelikde seredip bilersiňiz. Ýatlamak gollanmamyz suratlary sorag bermezden ulanmak üçin pikirler berýär.
• Adaty bilelikdäki işi synaň. Tanyş aýdym, içgi ýa-da iş pursady aňsatlaşdyryp biler. Adamyň jogabyna görä ideg ediň; mowzugy üýtgetmek ýa-da duşuşygy tamamlamak hem bolar.
• Daş-töweregiňizdäki düşnüksizligi azaldyň. Otagda ýeterlik ýagtylyk barlygyny we adamyň gözaýnagyny ýa-da eşidiş kömekçisini (ulanýan bolsa) elýeterli saklaň. Köp adam gürrüň edýän bolsa, rahat ýer kömek edip biler.

Adam rahat bolmasa, alamatlary goşmagy dowam etdirmäň. Uzyn düşündiriş ýa-da suratlaryň yzygiderli görkezilmegi adamy aljyradyp biler. Ýanyňyzda rahat bolup durmak ýeterlik bolup biler; wagt alyp, başga wagt synap görmek hem gowy.

Baryşlar nädip aňsat bolup biler?

Adam öý-ideg ýerinde ýaşaýan ýa-da birnäçe kömekçi bilen gatnaşýan bolsa, onuň adatyny bilýän adamlardan adamyň haçan has rahat duýýandygyny soraň. Has rahat wagtda baryp, tanaýan adam bilen gidip ýa-da bir tanyş zat getirip bilersiňiz. Bular gözden geçirmeli mümkinçilikler, hemmeleriň ýerine ýetirmeli tertibi däl.

Baryşdan öň özüňiz üçin näme dolandyrmagyň aňsat boljakdygyny kesgitläň. Bir gysga iş meýilleşdirip, surat albomyny getirip ýa-da diňe bilelikde oturyp bilersiňiz. Adam sizi tanamaýan bolsa-da, pursatda onuň zerurlygyna jogap bermek mümkin. Baryşy onuň adyňyzy aýtmagyna bagly etmäň.

Gynanmak, ret edilmek ýa-da gahar gelmek düşnükli. Eger bu tejribe agyr bolsa, ynanýan adam, maslahatçy ýa-da idegçiler goldaw toparyna ýüz tutuň. Idegçiniň öz-özüni goramak gollanmamyz başga adamlardan kömek soramagyň ýollaryny öz içine alýar.

Lukmançylyk kömegini haçan soramaly?

Adamy tanamaklyk täze nusga bolsa, yzygiderli bolsa ýa-da aljyrandyryjy bolsa, adamyň lukmanyna habar beriň. Ol haçan döränini we başga zatlaryň, mysal üçin saglyk, uky, ýagtylyk, eşidiş, derman ýa-da gurşawyň üýtgän wagtynyň ýazgysyny alyň. Umumy makala esaslanyp derman başlamaň, togtatmaň ýa-da üýtgetmäň.

Birden aljyrama ýa-da gylyk-häsiýetde ýa-da saglykda birden üýtgeşme derrew lukmançylyk kömegini talap edýär. NHS-iň birden aljyrama boýunça görkezmesi derrew lukmançylyk kömegini gözlemegi aýdýar. Adam ýaşaýan ýeriňizdäki ýerli gyssagly ýa-da derrew lukmançylyk hyzmat ulgamyny ulanyň.

Sizi tanamazlyk adamlaryň ikisi üçinem kynlygy bolup biler. Sözleriňizi ýönekeý saklaň, kömek edýän wagty ýa-da alamaty teklip ediň we indiki ädimi adamyň rahatlygy ýolbaşçylyk etsin.