Demansı olan birinə hamamda kömək etmək

Hamam şəxsidir. Demansla yaşayan biri üçün duş və ya vanna soyuq, açıq, qarışıq və ya təhlükəli kimi hiss oluna bilər. Əvvəlcə nəyin tapşırığı daha rahat edəcəyini soruşmaqla başlayın, sonra kömək təklif etməzdən əvvəl otağı hazırlayın. Məqsəd şəxsin öz rutinini dəstəkləmək, imtinanı isə mübarizəyə çevirməməkdir.

Alzheimer Assosiasiyasının hamam bələdçisi qeyd edir ki, intim bir işdə kömək almaq insana narahatlıq yarada bilər. Dementia Australia-nın gigiyena tövsiyələri şəxsin üstünlüklərinə əməl etməyi, sadə addımlardan istifadə etməyi və hansı dəstəyi istədiyini soruşmağı tövsiyə edir. İnsanlar fərqlidir; yalnız bu şəxsə uyğun olan dəyişiklikləri sınayın.

Kömək təklif etməzdən əvvəl necə hazırlaşmalıyam?

Şəxsin adi rutini haqqında soruşun. Duş və ya vanna, səhər və ya axşam, müəyyən bir adamdan kömək, yoxsa bəzi hissələri özü yumağı üstün tutur? Mümkün olduqda tanış üstünlüklərə əməl edin. Seçim istəyirsə, iki aydın variant təklif edin, məsələn: “İndi duş almaq istərdiniz, yoxsa səhər yeməyindən sonra?”

Şəxsi hamama dəvət etməzdən əvvəl:

• Əvvəlcə ləvazimatları hazırlayın. Dəsmalları, təmiz geyimləri, sabunu, şampunu və əl dəsmalını istifadə olunacağı sıra ilə qoyun. Bu, əşyaları axtararkən şəxsi tək qoymağın qarşısını alır.
• Otağı rahat edin. Kifayət qədər isti olduğunu yoxlayın, məkanı işıqlandırın, qapını və ya pərdələri bağlayın və döşəməni mümkün qədər quru saxlayın.
• Suyu yoxlayın. Şəxs vanna və ya duşa girməzdən əvvəl suyun temperaturunu yoxlayın. Suyun çox isti olub-olmadığını onun öz hissinə görə müəyyən etməsinə güvənməyin.
• Məxfilik üçün əşyaları hazır saxlayın. Böyük dəsmal, xalat və ya hamam örtüyü addımlar arasında hərəkət edərkən şəxsin örtülü qalmasına kömək edə bilər.

Ev təhlükəsizliyi bələdçimiz hamam işığı, sürüşkən səthlər və tutacaqlar ya da duş oturacağı barədə ixtisaslı mütəxəssisdən necə məsləhət almaq üçün daha çox məlumat verir.

Həddindən artıq müdaxilə etmədən necə kömək edə bilərəm?

Şəxsə toxunmazdan və ya məxfi hissədə kömək etməzdən əvvəl icazə istəyin. Nə edəcəyinizi qısa bir cümlə ilə izah edin, sonra cavab üçün dayanın. “Budur əl dəsmalı” kimi sakit bir işarə uzun təlimat siyahısından daha aydındır.

Şəxsin yuya biləcəyi və istədiyi hissələri özünün yumasına icazə verin. Dəsmalı onun üstünə qoyub yalnız yuyulan hissəni açmaq olar. İstəsə, ona əl dəsmalı və ya sabun verin ki, tutsun. Şəxsə başlamaq və ya bitirmək üçün daha çox vaxt lazım ola bilər; addımları tələsik keçməkdənsə gözləyin.

Əgər şəxs hirslənirsə, geri çəkilirsə və ya “yox” deyirsə, dayanın. Ona məkan verin və nəyin narahat etdiyini anlamağa çalışın. Otaq soyuq ola bilər, su qəribə hiss oluna bilər və ya şəxs fərqli köməkçi istəyə bilər. Şəxsin seçdiyi tanış adam daha rahat ola bilər. Hamamı bitirmək üçün zor, sürpriz və ya fiziki yönləndirmədən istifadə etməyin.

Tanış rutini necə saxlaya bilərəm?

Yaxşı işlədikdə adi gün vaxtını və addımların sırasını saxlayın. Tanış sabunu və dəsmalları şəxsin gözlədiyi yerə qoyun və başlamazdan əvvəl təmiz geyimləri hazırlayın. Hər addımı ayrıca izah edin; əgər şifahi təlimat aydın deyilsə, uzun izahı təkrarlamaq əvəzinə əl dəsmalını göstərin və ya növbəti əşyaya işarə edin. Saçın yuyulması narahatlıq yaradırsa, onu ayrıca edin və ya başqa günə saxlayın. Bu kiçik dəyişikliklər şəxsin rolunu əlindən almadan tapşırığı izləməyi asanlaşdıra bilər.

Tam hamam və ya duş çox çətin gələrsə?

Təmiz hiss etmək üçün tam vanna və ya duş yeganə yol deyil. Əgər şəxs buna razıdırsa, həvzədə yumağı, isti əl dəsmalı istifadə etməyi və ya hər dəfə bir sahəni yuymağı sınaya bilərsiniz. Saçı başqa gündə yumaq olar, əgər məhz bu hissə ona xoş gəlmirsə. Şəxsi örtülü və iştirakda saxlayın və alternativ də narahatlıq yaradırsa dayanın.

Şəxs bu gün imtina edərsə, qəbul edin və sonra yenidən cəhd edin. Sabah sakit yuyunmaq bu gün qorxulu bir cəhd etməkdən yaxşıdır. İmtinaya necə cavab vermək bələdçisi təzyiq olmadan kömək təklif etməyin daha çox yollarını təqdim edir.

Hamamı necə daha təhlükəsiz edə bilərəm?

Hamama və duşa gedən yolu təmiz saxlayın və şəxsin ehtiyacına uyğun dəstək vasitələrindən istifadə edin. Sürüşməyən səthlər, sabit oturacaq və ya tutacaqlar kömək edə bilər, lakin avadanlığın düzgün yerləşdirilməsi lazımdır. Tutacaq quraşdırmadan və ya strukturda dəyişiklik etməzdən əvvəl məşğulluq terapevtindən və ya başqa ixtisaslı mütəxəssisdən məsləhət alın. Hamamda portativ qızdırıcı gətirməyin və hər hansı elektrik avadanlığının təlimatına əməl edin.

Əgər şəxs qeyri-sabitdirsə və ya yıxılıbsa, özünüzə və ona zərər verə biləcək şəkildə qaldırmağa və ya yerini dəyişdirməyə çalışmayın. Lazımi avadanlıq və kömək barədə peşəkar məsləhət alın. Hər hansı mövcud təhlükəsizlik planını şəxsin məxfilik və seçim hüququna uyğun saxlayın.

Peşəkar məsləhəti nə vaxt istəməliyəm?

Hamam yeni ağrı, yıxılma, dəri problemi və ya şəxsin təhlükəsiz yuya bilmə qabiliyyətində dəyişiklik səbəbindən çətinləşərsə, səhiyyə mütəxəssisi ilə danışın. Diş həkimi, həkim, tibb bacısı və ya məşğulluq terapevti konkret problemə kömək edə bilər. Şəxsə fiziki qayğı lazım olub-olmadığını müəyyən etmək üçün ümumi onlayn bələdçiyə etibar etməyin.

Əgər şəxs bir müddətdir yuna bilmirsə, onu günahlandırmayın. Ən çətin hissənin nə olduğunu və daha kiçik bir dəyişikliyin kömək edib-etməyəcəyini soruşun. Tanış rutin, əl dəsmalı və ya etibar etdiyi birindən kömək bəlkə kifayət edər; əgər etməzsə, qayğı komandasından dəstək istəyin.