Gysgaça jogap
Ýuwunmagy adamyň adaty tertibine laýyklap, serişdeleri öňünden taýynlap, gizlinligi goryp we her gezek bir ýönekeý saýlaw teklip edip rahat ediň. Adama özi edip bilýän zatlaryny etmäge rugsat beriň, rahatsyz bolsa duruzyň we täze agyry, ýykylma ýa-da beýleki ideg meseleleri üçin hünärli adam bilen maslahatlaşyň.
- Adamyň nähili kömek isleýändigini soraň we wagty ýa-da ýuwunyş usulyny ýönekeý saýlawlar bilen teklip ediň.
- Başlamazdan ozal dessal, eşik we serişdeleri taýynlaň; otagy hususy we rahat saklaň.
- Her ädimi bir-birden düşündiriň, duruzmaga rugsat beriň we adamyň halaýan ýaly köp etmegine goý beriň.
- Doly hammam kynçylyk döredýän bolsa, duruzyň we ýüz ýuwujy ýa-da başga wagt hakda pikir ediň.
Bu sahypada (6 bölüm)
Hammam hususy işdir. Demensiýa bilen ýaşaýan adam üçin duş ýa-da wanna sowuk, özüni açyk, geň, çaşdyryjy ýa-da howpsuz däl duýdurmagy mümkin. Kömek etmezden ozal otagy taýynlamazdan ozal adamdan nämäniň rahatlyk berjekdigini soraň. Maksat adamyň öz tertibini goldamak, ýüz döndermäni tartyşyga öwürmezlikdir.
Alzgeýmer assosiasiýasynyň ýuwunmak boýunça gollanmasy şahsy işde kömek kabul etmegiň adama kynlyk getirip biljekdigini belleýär. Demensiýa Awstraliýanyň arassaçylyk boýunça maslahaty adamyň isleglerine eýermegi, ýönekeý ädimleri we nämä kömek isleýändigini soramagy maslahat berýär. Adamlar dürlüdir; diňe şu adama laýyk üýtgeşmeleri synanyşyň.
Kömek etmezden ozal nädip taýynlanmaly?
Adamyň adaty tertibi hakda soraň. Ol duş ýa-da wanna, ir ýa-da agşam, belli bir adamyň kömegi ýa-da käbir böleklerini özi ýuwmagy isleýärmi? Mümkin bolsa tanyş isleglere eýeriň. Saýlaw isleseler, “Häzir duşa girmek isleýärsiňizmi ýa-da nahardan soň?” ýaly iki aýdyň görnüşi teklip ediň.
Hammama çagyrmazdan ozal:
- Serişdeleri ilki ýygnaň. Ýuwlar, arassa eşikler, sabyn, şampun we ýüz ýuwujyny ulanylyş tertibinde taýyn goýuň. Şeýlelikde adamy serişde gözläp ýalňyz goýmarsyňyz.
- Otagy rahat ediň. Ýeterlik ylymyň bardygyny barlaň, ýagtylyk goýuň, gapyny ýa-da perdeleri ýapyň we ýeri mümkin boldugyça guraň.
- Suwy barlaň. Adam wanna ýa-da duşa girmezden ozal suwuň temperaturasyny synaň. Adamyň suwuň ýyly ýa-da sowukdygyny bilmegine bil baglamaň.
- Gizlinlik serişdelerini taýyn ediň. Uly dessal, halat ýa-da wanna ýorgany adama ädimleriň arasynda örtük bolup biler.
Biziň öý howpsuzlygy gollanmamyz hammamdaky ýagtylyk, sürünýän ýerler we tutawaçlar ýa-da duş oturgyjy barada, hünärli adamdan nädip maslahat soramalydygyny görkezýär.
Adamyň ornuny tutmazdan nädip kömek etmeli?
Adama degmezden ozal ýa-da hususy ýere kömek etmezden ozal ygtyýar soraň. Ne etjekdigiňizi gysga bir jümle bilen düşündiriň we jogap üçin pauza beriň. “Ine, ýüz ýuwujy” ýaly rahat görkezme uzyn görkezmelerden has düşnüklidir.
Adama ýuwup bilýän we ýuwmak isleýän böleklerini özi ýuwmaga rugsat beriň. Ýuwulýan ýerden başga ýeri ýapyp, diňe ýuwulýan ýeri açyk goýup bilersiňiz. Isleseler, ýüz ýuwujyny ýa-da sabyny tutmaga beriň. Adama başlamak ýa-da gutarmak üçin köp wagt gerek bolup biler; ädimleri çalt geçmek däl-de, garaşyň.
Adam alada etse, çekilse ýa-da ýok diýse, duruzyň. Oňa giň ýer beriň we näme rahatsyzlyk berýändigini düşünmäge synanyşyň. Otag sowuk bolup biler, suw geň duýulup biler ýa-da adam başga kömekçini isleýän bolup biler. Adam saýlan tanyş adam has rahat bolup biler. Hammamy tamamlamak üçin duýdansyzlyk, zorlama ýa-da fiziki kömek ulanmaň.
Tanyş tertibi nädip saklamaly?
Adamyň adaty günüň wagtyny we ädimleriň tertibini, ýagşy işleýän bolsa, saklaň. Tanyş sabyny we dessallary adamyň görmegi kän bolýan ýerinde goýuň we başlamazdan ozal arassa eşikleri taýynlaň. Her ädimi bir-birden düşündiriň; düşnüksiz bolsa uzyn gürrüňi gaýtalamak ýerine ýüz ýuwujyny görkeziň ýa-da indiki zady görkezip beriň. Saç ýuwmak alada döredýän bolsa, aýratyn ýa-da başga güne goýuň. Bu kiçi üýtgeşmeler adamyň rolunu almazdan, işi ýönekeýleşdirip biler.
Doly hammam ýa-da duş kyn bolsa näme etmeli?
Adamyň arassa duýmagy üçin doly hammam ýeke ýol däl. Adam razy bolsa, suw gaby bilen ýuwmagy, ýylyjak ýüz ýuwujyny ulanmagy ýa-da her gezek bir ýeri ýuwmagy synanyşyň. Saç ýuwmak ýigrenç döredýän bolsa, ony başga güne goýuň. Adamy ýapyk we işe goşulan saklaň; synanyşyk başga alada döredýän bolsa, duruzyň.
Adam şu gün ret etse, kabul ediň we soňra ýene synanyşyň. Ertir rahat ýuwunmak, şu günki gorkunç synanyşykdan has gowudyr. Ret etmek hakda adam “ýok” diýende gollanmamyz basyşsyz kömek etmegiň köp ýollaryny görkezýär.
Hammamy howpsuzrak nädip etmeli?
Hammama barýan ýoly arassa saklaň we adamyň zerurlygyna laýyk goldaw serişdelerini ulanyň. Sürünmeýän ýerler, mäkäm oturgyç ýa-da tutawaçlar kömek edip biler, emma enjamlar dogry ýerde goýulmaly. Tutawaçlary goýmazdan ýa-da binada üýtgeşme etmezden ozal ergoterapiýa hünärlisi ýa-da başga hünärli adam bilen maslahatlaşyň. Hammamda portatiw ýylyjy ulanmaň we elektrik enjamlary üçin görkezmelere eýeriň.
Adam durnuksyz bolsa ýa-da ýykylan bolsa, özüňizi we ony zeper ýetirip biljek usul bilen göterip ýa-da süýşürmäge synanyşmaň. Enjamlar we zerur kömek barada hünärli maslahat alyň. Howpsuzlyk meýilnamasy bar bolsa, ony adamyň gizlinlik we saýlaw hukugy bilen utgaşdyryň.
Haçan hünärli maslahat soramaly?
Hammam täze agyry, ýykylma, deri meselesi ýa-da adamyň howpsuz ýuwunmak ukybynyň üýtgemegi sebäpli kynlaşsa, saglyk hünärlisi bilen gürleşiň. Diş lukmany, lukman, şepagat ýa-da ergoterapiýa hünärlisi belli bir meseleler boýunça kömek edip biler. Umumy onlaýn gollanma bilen adamyň gönüden-göni ideg gerekmi ýa-da ýokdugyny çözmäň.
Adam uzak wagtlap ýuwunyp bilmedik bolsa, günäkärlemäň. Iň kyn bölegi nämedigini we kiçi üýtgeşmäniň kömek edip-etmejekdigini soraň. Tanyş tertip, ýüz ýuwujy ýa-da ynanýan adamyň kömegi ýeterlik bolup biler; bolmasa, ideg topary bilen goldaw hakda gürleşiň.
Köp berilýän soraglar
Demensiýa bolan adam ýuwunmakdan ýüz dönse näme etmeli?
Häzirlikçe şol jogaby kabul ediň. Duruzyň, adamyň sowuk, ýadaw, rahatsyz ýa-da gizlinlik hakda alada edýändigini barlaň we başga wagt ýa-da ýönekeý ýuwunmagy teklip ediň. Dawa-jenjel etmäň we işi zorlamaň.
Adamyň gizlinligini nädip goraýan?
Gapyny ýa-da perdeleri ýapyň, uly dessal ýa-da halat taýyn ediň we diňe ýuwulýan ýeri açyk goýuň. Kömek etmezden ozal soraň we adamyň siziň ýanyňyzda bolmagyna rahatdygyny barlaň.
Demensiýa bolan adama her gün doly hammam gerekmi?
Hemmeler üçin laýyk bir tertip ýok. Adamyň adaty isleglerine eýeriň, ýuwunmak, deri ideg ýa-da arassaçylyk kynlaşsa, saglyk hünärlisinden maslahat soraň.
Ýuwunanda adam agyrsa ýa-da ýykylsa näme etmeli?
Duruzyň we ilki howpsuzlygy üpjün ediň. Täze agyry, ýykylma, hammamdan girip-çykmakda kynçylyk ýa-da kömekçi serişdeler hakda lukman ýa-da ergoterapiýa hünärlisi bilen gürleşiň. Ýykylandan soňky umumy ädimler üçin [ýykylandan soň näme etmeli gollanmamyza](/caregiving/responding-after-a-fall-with-dementia/) serediň.
Çeşmeler
Bu sahypanyň daýanýan guramalaryna we gözleglerine baglanyşyk berýäris. Her biri sahypa täzelenende barlandy.