የመርሳት በሽታ ላለበት ሰው መታጠብ ማገዝ

መታጠብ ግላዊ ነው። ለመርሳት በሽታ ላለበት ሰው ሻወርም ሆነ መታጠቢያ ገንዳ ቀዝቃዛ፣ የሚያጋልጥ፣ ግራ የሚያጋባ ወይም አደገኛ ሊመስለው ይችላል። መጀመሪያ ሥራው ምቹ እንዲሆን የሚያደርገውን ይጠይቁ፣ ከዚያም ርዳታ ከማቅረብዎ በፊት ክፍሉን ያዘጋጁ። ዓላማው የሰውየውን የራሱን ልማድ መደገፍ ነው፤ እምቢታም ወደ ትግል እንዳይቀየር ማድረግ ነው።

የአልዛይመር ማኅበር የመታጠቢያ መመሪያ ግላዊ በሆነ ተግባር ላይ ርዳታ መቀበል ምቾት ሊያሳጣ እንደሚችል ያስታውሳል። Dementia Australia የንጽሕና ምክር የሰውየውን ምርጫ መከተል፣ ቀላል እርምጃዎችን መጠቀምና ምን ዓይነት ርዳታ እንደሚፈልግ መጠየቅን ይመክራል። ሰዎች ይለያያሉ፤ ለዚህ ሰው የሚስማሙ ለውጦችን ብቻ ይሞክሩ።

ርዳታ ከማቅረቤ በፊት እንዴት ልዘጋጅ?

ስለ ሰውየው የተለመደ ልማድ ይጠይቁ። ሻወር ወይም መታጠቢያ ገንዳ ይመርጣል? ጠዋት ወይም ማታ? ከአንድ የተወሰነ ሰው ርዳታ ይፈልጋል? ወይስ አንዳንድ ክፍሎችን ራሱ ማጠብ ይፈልጋል? የሚችለውን የለመደውን ይከተሉ። ምርጫ ከፈለገ ሁለት ግልጽ አማራጮችን ያቅርቡ፣ ለምሳሌ «ሻወሩን አሁን ይፈልጋሉ ወይስ ከቁርስ በኋላ?»

ሰውየውን ወደ መታጠቢያ ክፍል ከመጋበዝዎ በፊት፦

• መጀመሪያ ዕቃዎችን ያዘጋጁ። ፎጣዎችን፣ ንጹህ ልብሶችን፣ ሳሙናን፣ ሻምፑንና የእጅ ማጠቢያ ጨርቅን በሚጠቀሙበት ቅደም ተከተል ያስቀምጡ። ይህ ዕቃ ሲፈልጉ ሰውየውን ብቻውን እንዳይተዉ ያደርጋል።
• ክፍሉን ምቹ ያድርጉ። በቂ ሙቀት እንዳለ፣ ብርሃኑ ጥሩ እንደሆነ፣ በር ወይም መጋረጃ እንደተዘጋ ያረጋግጡ፣ እና ወለሉ በተቻለ መጠን ደረቅ ይሁን።
• ውሃውን ያረጋግጡ። ሰውየው ከመግባቱ በፊት የሙቀቱን መጠን ይፈትሹ። ውሃው በጣም ሞቃት መሆኑን ለመለየት በሰውየው ችሎታ ላይ አትመኩ።
• የግላዊነት ዕቃዎችን ያዘጋጁ። ትልቅ ፎጣ፣ ካፖርት ወይም የመታጠቢያ ብርድ ልብስ ሰውየው በእርምጃዎች መካከል ሲንቀሳቀስ እንዲሸፈን ይረዳል።

የቤት ደኅንነት መመሪያችን ስለ መታጠቢያ ቤት ብርሃን፣ ስለሚንሸራተቱ ወለሎችና ስለ መያዣ ዘንግ ወይም የመቀመጫ ወንበር ብቁ ባለሙያን ስለ መጠየቅ ተጨማሪ ይዟል።

ሳልቆጣጠር እንዴት ልርዳ?

ሰውየውን ከመንካትዎ ወይም በግል ክፍል ከመርዳትዎ በፊት ፈቃድ ይጠይቁ። የሚያደርጉትን በአጭር ዓረፍተ ነገር ያብራሩ፣ ከዚያም ምላሽ ለማግኘት ቆም ይበሉ። እንደ «ይኸው የእጅ ማጠቢያ ጨርቅ» ያለ ረጋ ያለ ምልክት ረዥም መመሪያ ከመስጠት ይልቅ ግልጽ ነው።

የሚችለውንና የሚፈልገውን የሰውነት ክፍል ራሱ እንዲያጥብ ይፍቀዱለት። የሚታጠበውን ክፍል ብቻ በመግለጥ ፎጣ በላዩ ላይ ያድርጉ። ከፈለገ የሳሙና ወይም የእጅ ማጠቢያ ጨርቅ እንዲይዝ ይስጡት። ለመጀመር ወይም ለመጨረስ ብዙ ጊዜ ሊፈልግ ይችላል፤ ሳይቸኩሉ ይጠብቁ።

ሰውየው ከተበሳጨ፣ ከራቀ ወይም እምቢ ካለ ያቁሙ። ቦታ ይስጡት፣ እና ምን ምቾት እንደነሳው ለመረዳት ይሞክሩ። ክፍሉ ቀዝቃዛ ሊሆን፣ ውሃው እንግዳ ሊሰማው፣ ወይም ሌላ ረዳት ሊፈልግ ይችላል። ሰውየው የመረጠው የለመደ ሰው ይበልጥ ቀላል ሊሆን ይችላል። መታጠቡን ለመጨረስ በድንገት፣ በግድ ወይም በአካል መምራት አትጠቀሙ።

ልማዱን እንዴት የተለመደ ማድረግ እችላለሁ?

ሥራው ጥሩ ሲሆን የተለመደውን ሰዓትና የእርምጃዎቹን ቅደም ተከተል ይጠብቁ። የለመደውን ሳሙናና ፎጣ ሰውየው በሚጠብቀው ቦታ ያስቀምጡ፣ እና ከመጀመርዎ በፊት ንጹህ ልብሶችን ያዘጋጁ። እርምጃዎቹን አንድ በአንድ ያብራሩ። የንግግር መመሪያ ግልጽ ካልሆነ፣ ረጅም ማብራሪያን ከመድገም ይልቅ ጨርቁን ያሳዩ ወይም የሚቀጥለውን ዕቃ ይጠቁሙ። ፀጉር መታጠብ ጭንቀት የሚፈጥር ከሆነ ለብቻው ያድርጉት ወይም ለሌላ ቀን ይተዉት። እነዚህ ትናንሽ ለውጦች ሰውየው ሚናውን ሳያጣ ተግባሩን እንዲከተል ሊረዱት ይችላሉ።

ሙሉ ገላ መታጠብ ወይም ሻወር በጣም አስቸጋሪ ከሆነስ?

ሙሉ ገላ መታጠብ ንጹሕ እንዲሰማቸው ብቸኛው መንገድ አይደለም። ሰውየው ከተስማማ፣ በገንዳ ወይም በሳህን መታጠብ፣ ሞቃት የእጅ ማጠቢያ ጨርቅ መጠቀም ወይም በአንድ ጊዜ አንድ ክፍል ማጠብ ይሞክሩ። ፀጉር ማጠብ የማይወደው ክፍል ከሆነ ለሌላ ቀን ሊሆን ይችላል። ሰውየውን ተሸፍኖና ተሳታፊ እንዲሆን ያድርጉ፤ አማራጩም ጭንቀት ካመጣ ያቁሙ።

ዛሬ እምቢ ካለ ይቀበሉት እና በሌላ ጊዜ እንደገና ይሞክሩ። ዛሬ የሚደረግ ሙከራ የሚያስፈራ ከመሆን ይልቅ ነገ የሚደረግ ረጋ ያለ መታጠብ ይሻላል። ሰው እምቢ ሲል ምን ማድረግ እንደሚቻል መመሪያ ያለ ግፊት ርዳታ ለማቅረብ ተጨማሪ መንገዶች አሉት።

መታጠቢያ ቤቱን እንዴት ደኅንነቱ የተጠበቀ ማድረግ እችላለሁ?

ወደ መታጠቢያው ወይም ሻወሩ የሚወስደው መንገድ ግልጽ ይሁን፣ እና ለሰውየው ፍላጎት የሚስማሙ ድጋፎችን ይጠቀሙ። የማያንሸራትቱ ወለሎች፣ የተረጋጋ መቀመጫ ወይም የመያዣ ዘንጎች ሊረዱ ይችላሉ፤ ነገር ግን መሳሪያው በትክክለኛው ቦታ መቀመጥ አለበት። መያዣ ዘንግ ከመግጠምዎ ወይም መዋቅራዊ ለውጥ ከማድረግዎ በፊት የሙያ ቴራፒስት (occupational therapist) ወይም ሌላ ብቁ ባለሙያ ይጠይቁ። በመታጠቢያ ቤት ተንቀሳቃሽ ማሞቂያ አታስገቡ፤ ለማንኛውም የኤሌክትሪክ መሳሪያ መመሪያውን ይከተሉ።

ሰውየው የማይረጋጋ ከሆነ ወይም ከወደቀ፣ ሁለታችሁንም ሊጎዳ በሚችል መንገድ አታንሱት ወይም አታንቀሳቅሱት። ስለሚያስፈልገው መሳሪያና ርዳታ ብቁ ምክር ይፈልጉ። ያለው የደኅንነት ዕቅድ ከሰውየው ግላዊነትና የመምረጥ መብት ጋር የሚስማማ ይሁን።

መቼ ለሙያዊ ምክር ልጠይቅ?

መታጠብ አስቸጋሪ የሆነው በአዲስ ሕመም፣ በመውደቅ፣ በቆዳ ችግር ወይም ሰውየው በደህንነት መታጠብ ባለመቻሉ ለውጥ ምክንያት ከሆነ ከጤና ባለሙያ ጋር ይነጋገሩ። ጥርስ ሐኪም፣ ሐኪም፣ ነርስ ወይም የሙያ ቴራፒስት ለተለየ ችግር ሊረዱ ይችላሉ። ሰውየው በቀጥታ እርዳታ ያስፈልገው እንደሆነ ለመወሰን አጠቃላይ የበይነ መረብ መመሪያ አይጠቀሙ።

ሰውየው ለተወሰነ ጊዜ መታጠብ ካልቻለ ጣት አትቀስሩበት። የትኛው ክፍል በጣም እንደሚከብደው እና አነስተኛ ለውጥ ይረዳ እንደሆነ ይጠይቁ። የለመደ ልማድ፣ ጨርቅ ወይም በታማኝ ሰው ርዳታ ብቻ በቂ ሊሆን ይችላል፤ ካልሆነ ግን ከእንክብካቤ ቡድኑ ድጋፍ ይጠይቁ።