Gdy osoba z demencją jest podejrzliwa lub kogoś oskarża

Zarzut, że ktoś wziął portfel, przesunął torebkę albo zmienił dane w banku, może być bolesny. Osoba z demencją może coś odłożyć i zapomnieć o tym albo źle zrozumieć, co się stało. Ale demencja nie dowodzi, że zarzut jest fałszywy. Zacznij od wysłuchania i sprawdzenia faktów.

Przewodnik Alzheimer’s Association o podejrzliwości i urojeniach zaleca spokój, krótką odpowiedź i unikanie kłótni. Alzheimer’s Society również radzi wyjaśnić obawę, zamiast ją odrzucać tylko dlatego, że osoba ma demencję. Ten poradnik zawiera ogólne wskazówki dotyczące komunikacji, a nie sposób ustalenia, czy konkretny zarzut jest prawdziwy. O innych doświadczeniach, np. widzeniu lub słyszeniu rzeczy, których inni nie widzą, przeczytasz w naszym przewodniku o halucynacjach w demencji.

Co mogę powiedzieć, gdy osoba jest podejrzliwa?

Odpowiedz na obawę, nie zgadzając się z czymś, czego nie wiesz. Krótka, spokojna odpowiedź może utrzymać rozmowę otwartą. Na przykład: „Martwisz się, że portfel zaginął. Sprawdźmy razem.” Potem zrób pauzę i zauważ, jak osoba reaguje.

• Najpierw wysłuchaj. Zapytaj, jaka rzecz zniknęła lub co wzbudziło niepokój. Osobę może martwić coś więcej niż sam przedmiot.
• Trzymaj odpowiedź krótką. Długa obrona dodaje szczegóły, które trudno zapamiętać, i może zdenerwować was oboje.
• Unikaj kłótni i quizów. Nie żądaj, by osoba przypomniała sobie, gdzie coś odłożyła, ani nie domagaj się dowodu, że nic nie zrobiłeś.
• Oferuj praktyczną pomoc. Jeśli osoba chce, szukajcie razem w znanych miejscach albo zapytaj, czy woli, by pomógł ktoś inny.
• Przerwij, gdy niepokój rośnie. Daj osobie przestrzeń i wróć do sprawy później, jeśli będzie to bezpieczne.

Zarzut może wydawać się osobisty. Spróbuj oddzielić lęk osoby od tego, co wiadomo o zdarzeniu. Nie musisz przyjmować winy za coś, czego nie zrobiłeś, i nie musisz rozstrzygać każdego sporu w tej chwili.

Czy zgłoszenie może dotyczyć prawdziwie zaginionej rzeczy?

Tak. Najpierw sprawdź, czy rzecz rzeczywiście zaginęła. Osoba mogła ją odłożyć w nietypowym miejscu, ktoś mógł ją przesunąć albo przedmiot mógł zostać zabrany. Nie lekceważ zgłoszenia kradzieży, zaniedbania lub krzywdy tylko dlatego, że osoba ma demencję.

W przypadku rzeczy, która się zgubiła, poszukajcie jej razem, jeśli osoba chce. Sprawdźcie miejsca, w których zwykle ją trzyma, i prześledźcie ostatnią rutynę. Jeśli przedmiot jest bardzo wartościowy, ważny dla bezpieczeństwa lub nadal zaginiony, powiedz osobie, co wiesz, i zaangażuj zaufanego specjalistę lub innego członka rodziny.

Jeśli pieniądze lub obowiązki domowe są wspólne, prowadźcie jasne zapisy, które osoba akceptuje. Zachowuj paragony lub notatki dotyczące uzgodnionych transakcji i wyjaśniaj je prostymi słowami. Sprawy finansowe lub prawne omów z wykwalifikowanym lokalnym specjalistą; ten poradnik nie może ocenić tych kwestii.

Jeśli nie jesteś pewien, czy zgłoszenie jest trafne, poproś o pomoc neutralną osobę. Wybierz kogoś, komu ufa osoba z demencją, i udostępnij tylko informacje potrzebne do zrozumienia, co się stało.

Jak znane rutyny pomagają w sprawie zagubionych rzeczy?

Nadaj często gubionym przedmiotom stałe miejsce. Miska na klucze, taca na portfel albo oznaczona szuflada może ułatwić późniejsze znalezienie czegoś. Alzheimer’s Society sugeruje używanie stałego miejsca na przedmioty, takie jak klucze czy okulary. Zapytaj osobę, które miejsce ma dla niej sens.

Zmieniaj jedną rzecz naraz. Przenoszenie rzeczy bez wyjaśnienia może sprawić, że osoba będzie mniej pewna, gdzie co jest. Jeśli tani przedmiot ciągle się gubi, zapasowy egzemplarz może pomóc w niektórych domach, ale nie powinien zastąpić sprawdzenia, czy oryginał nie został zabrany, czy po prostu odłożony.

Zadbaj, by osoba widziała i słyszała tak wygodnie, jak to możliwe. Dementia Australia zauważa, że problemy ze wzrokiem lub słuchem, choroba, działanie leków, zmiana rutyny lub przytłaczające otoczenie mogą wpływać na zmiany w postrzeganiu. Zapytaj osobę, czy pokój wydaje się za głośny lub obcy, i sprawdź, czy ma okulary lub aparat słuchowy, jeśli z nich korzysta.

Kiedy poprosić o pomoc medyczną lub zewnętrzną?

Powiedz lekarzowi osoby, jeśli podejrzliwość jest nowa, coraz częstsza lub wywołuje niepokój. Zapisz, kiedy się zdarza, co się działo i czy coś zmieniło się w zdrowiu, rutynie, otoczeniu lub lekach. Nie zaczynaj, nie zatrzymuj ani nie zmieniaj leków na podstawie ogólnego artykułu.

Nagłe splątanie lub nagła zmiana zachowania albo zdrowia wymaga pilnej pomocy medycznej. Wytyczne NHS dotyczące nagłego splątania mówią, by natychmiast szukać pomocy medycznej. Skorzystaj z lokalnego systemu pomocy ratunkowej lub nagłej, obowiązującego tam, gdzie mieszka osoba.

Jeśli zarzut może dotyczyć kradzieży, zaniedbania lub krzywdy, upewnij się, że osoba jest bezpieczna, i zasięgnij porady zaufanego lokalnego specjalisty lub służby ochrony osób dorosłych przed krzywdą. Jeśli ktoś jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, skontaktuj się z lokalnymi służbami ratunkowymi. Nie prowadź poważnej sprawy w pojedynkę, jeśli mogłoby to narazić ciebie lub osobę na ryzyko.

Jak dbać o siebie?

Powtarzające się oskarżenia mogą obciążać relację. Porozmawiaj z zaufaną osobą lub doradcą i poproś o pomoc przy obowiązkach opiekuńczych, jeśli czujesz się przytłoczony. Przewodnik o trudnościach rodzinnych w opiece podpowiada, jak dzielić obowiązki, a przewodnik o dbaniu o siebie opiekuna opisuje odpoczynek i wsparcie.

Skup się na tym, co można sprawdzić, jak czuje się osoba i jakiej pomocy potrzebuje. Nie musisz w każdej rozmowie udowadniać swojej opieki. Jeśli obawa wraca, poproś zespół opieki o pomoc w znalezieniu podejścia, które szanuje osobę i chroni wszystkich zaangażowanych.