Mgbe Onye nwere Dementia Na-enwe Obi Abụọ ma ọ bụ Na-eboro Gị Ebubo

Ebubo na ị were akpa ahụ, ị pụọ na ụlọ ma ọ bụ gbanwee akụkọ ụlọ akụ nwere ike ime ka ọ mee gị ihe mberede. Onye nwere dementia nwere ike ifu ihe, chefuo ebe ọ tọrọ ya ma ọ bụ ghọta ihe mere n’ụzọ ezighị ezi. Ma dementia anaghị egosi na ebubo ọ bụla bụ ụgha. Malite site n’ige ntị na ilelee eziokwu.

Ntuziaka Alzheimer’s Association gbasara obi abụọ na echiche ụgha na-atụ aro ịnọ n’udo, nye azịza dị mkpirikpi ma izere esemokwu. Alzheimer’s Society na-akwadokwa ilelee nchegbu kama ịjụ ya naanị n’ihi na onye ahụ nwere dementia. Ihe a na-enye echiche izugbe maka nkwurịta okwu, ọ bụghị ụzọ ichọpụta ma ebubo a pụrụ ịbụ eziokwu. Maka ntuziaka dị iche gbasara ịhụ ma ọ bụ ịnụ ihe ndị ndị ọzọ anaghị ahụ, lee ntuziaka anyị gbasara ịhụ ihe ndị ọzọ anaghị ahụ na dementia.

Kedu ihe m ga-ekwu mgbe onye nwere obi abụọ?

Zaghachi n’nchegbu ahụ n’enweghị ikwenye na ihe ị na-amaghị na ọ bụ eziokwu. Azịza dị mkpirikpi na nke kwụsiri ike nwere ike inyere aka ịkwụ okwu ahụ n’ihu. Dịka ọmụmaatụ: “Ị na-echegbu onwe gị na akpa ego gị efuola. Ka anyị chọọ ya ọnụ.” Mgbe ahụ kwụsị ma lee otu onye ahụ si zaghachi.

• Gee ntị tupu ịkọwa. Jụọ ihe furu efu ma ọ bụ ihe mere onye ahụ ji nwee nchegbu. Ihe ọ na-echegbu onwe ya gbasara ya nwere ike ịbụ ihe karịrị ihe ahụ n’onwe ya.
• Debe azịza gị mkpirikpi. Nzaghachi ogologo nwere ike ịgụnye nkọwa siri ike ịgbaso ma mee ka unu abụọ nwee nsogbu karịa.
• Zere esemokwu ma ọ bụ ajụjụ. Atụla ịchọ ka onye ahụ cheta ebe o tọrọ ihe ma ọ bụ gosipụta na ị naghị ewe ya.
• Nye enyemaka dị mfe. Ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ, lelee ebe a maara nke ọma ọnụ ma ọ bụ jụọ ma ọ chọrọ ka onye ọzọ nyere aka.
• Kwụsị ma nrụgide amụba. Nye onye ahụ oghere ma laghachi n’nchegbu ahụ mgbe e mesịrị ma ọ bụrụ na ọ dị nchekwa.

Ebubo nwere ike ịdị ka ihe metụrụ gị n’onwe gị. Gbalịa ịkewa egwu onye ahụ na ihe amara banyere ihe merenụ. Ọ bụghị ihe ị ga-ebu ụgwọ ntaramahụhụ maka ihe ị na-emeghị, ọ dịkwa gị mkpa ịdọrọ esemokwu ọ bụla n’oge ahụ.

Ọ̀ nwere ike ịbụ na nchegbu ahụ gbasara ihe furu efu n’ezie?

Ee. Buru ụzọ lelee ma ihe ahụ ka na-efu n’ezie. Onye ahụ nwere ike ịtọ ya n’ebe a na-ahụbeghị ya, onye ọ bụla nwere ike ịga kwaga ya, ma ọ bụ a nwere ike iwepụ ya. Zere ijikọ ịkọ ihe ohi, nlekọta ọjọọ ma ọ bụ mmegbu n’ihi na onye ahụ nwere dementia.

Maka ihe a tọgbọrọ, lelee ebe onye ahụ na-edebe ya ọnụ, ma ọ bụrụ na ọ chọrọ ya. Lelee ebe a na-edebe ya n’ụzọ nkịtị ma tụgharịa usoro ọ na-eme n’oge na-adịbeghị anya. Ọ bụrụ na ihe ahụ bara uru nke ukwuu, dị mkpa maka nchekwa ma ọ bụ ka na-efu, kọọrọ onye ahụ ihe ị maara ma tinye onye a na-atụkwasị obi ma ọ bụ onye ezinụlọ ọzọ.

Ọ bụrụ na ego ma ọ bụ ọrụ ụlọ bụ ihe e kekọrịtara, jiri ndekọ doro anya nke onye ahụ kwenyere. Debe akwụkwọ ntụrụ ma ọ bụ ihe ndetu maka azụmahịa e kwenyere na ọ bụ, kọwaa ya n’okwu dị mfe. Jụọ onye ọkachamara n’obodo gbasara nhazi ego ma ọ bụ ọrụ iwu; ihe a enweghị ike ịtụle nsogbu ndị ahụ.

Ọ bụrụ na ịnweghị ike ịma ma nchegbu ahụ ziri ezi, jụọ onye na-enweghị ọchịchọ ka ọ nyere aka lelee ya. Họrọ onye onye ahụ na-atụkwasị obi ma kekọrịta naanị ozi dị mkpa iji ghọta ihe mere.

Kedu ka usoro a maara nke ọma ga-esi nyere aka n’ihe furu efu?

Nye ihe a na-efu ugboro ugboro ebe a maara nke ọma. Otu efere maka igodo, otu tray maka akpa ego ma ọ bụ otu aka ndekọ nwere ike ime ka ọ dị mfe ịchọta ihe mgbe e mesịrị. Alzheimer’s Society na-atụ aro iji ebe a na-eji ihe kwesịrị ekwesị dịka igodo ma ọ bụ iko anya. Jụọ onye ahụ ebe ọ na-ahụ na ọ dị mma.

Nwalee otu mgbanwe n’otu oge. Ibugharị ihe ndị ọ na-ebu n’enweghị ịkọwa ya nwere ike ime ka onye ahụ ghara ịma nke ọma ebe ihe dị. Ọ bụrụ na ihe ọnụ ahịa dị ntakịrị na-efu ugboro ugboro, otu ọzọ nwere ike inyere aka n’ụlọ ụfọdụ, mana ọ kwesịghị ịdochi ka ị na-elele ma e wezugara ihe mbụ ka ọ ha.

Hụ na onye ahụ nwere ike ịhụ na ịnụ n’ụzọ dị ya mfe ka o kwere mee. Dementia Australia na-ekwu na nsogbu anya ma ọ bụ ntị, ọrịa, mmetụta ọgwụ, mgbanwe usoro ma ọ bụ gburugburu nke na-enyo enyo nwere ike inye aka n’ịgbanwe echiche. Jụọ onye ahụ ma ụlọ ahụ na-adị mkpọtụ ma ọ bụ ọhụrụ nke ukwuu, lelee ma o nwere iko anya ma ọ bụ ngwa nteghe ntị ya ma ọ bụrụ na ọ na-eji ha.

Kedu mgbe m ga-achọ enyemaka ahụike ma ọ bụ nke ọzọ?

Kọọrọ onye ọrụ ahụike onye ahụ ma obi abụọ ahụ bụ ihe ọhụrụ, na-aga n’ihu ma ọ bụ na-eme ka mmadụ nwee nsogbu. Dee oge ọ mere, ihe na-eme n’oge ahụ na ma ọ dị ihe agbanwere n’ahụike onye ahụ, n’usoro, gburugburu ma ọ bụ ọgwụ. Atụla ka ị malite, kwụsị ma ọ bụ gbanwee ọgwụ dabere na edemede izugbe.

Nchekwasị ọnụ ọgụgụ ngwa ngwa ma ọ bụ mgbanwe ngwa ngwa n’omume ma ọ bụ ahụike chọrọ nlekọta ahụike ngwa ngwa. Ntuziaka NHS gbasara nchekwasị ọnụ ọgụgụ ngwa ngwa na-ekwu na a ga-anọ n’ahụike ozugbo. Jiri usoro mberede ma ọ bụ nlekọta ngwa ngwa nke ebe onye ahụ bi.

Ọ bụrụ na ebubo ahụ nwere ike ịgụnye ohi, nlekọta ọjọọ ma ọ bụ mmegbu, hụ na onye ahụ nọ n’nchekwa ma chọọ ndụmọdụ site n’aka onye ọkachamara a na-atụkwasị obi n’obodo ma ọ bụ ọrụ nchebe ndị okenye. Ọ bụrụ na onye ọ bụla nọ n’ihe ize ndụ ozugbo, kpọtụrụ ndị mberede nke mpaghara. Atụla ịnyocha nchegbu dị egwu naanị gị ma ọ bụrụ na ọ nwere ike itinye gị ma ọ bụ onye ahụ n’ihe ize ndụ.

Kedu ka m ga-esi lekọta onwe m?

Ebubo ugboro ugboro nwere ike imetọ mmekọrịta. Kparịta ya na onye ị na-atụkwasị obi ma ọ bụ onye ndụmọdụ, jụọ enyemaka maka ọrụ nlekọta ma ọ bụrụ na ike ọgwụgwụ na-adị gị. Ntuziaka nkwurịta okwu maka esemokwu ezinụlọ na-enye ụzọ isi kesaa ọrụ, na ntuziaka nlekọta onwe gị kpuchiri izu ike na nkwado.

Lekwasị anya n’ihe a ga-elele, otu onye si echere na ihe ọ chọrọ enyemaka. Ị naghị achọ igosi nlekọta gị n’okwu ọ bụla. Ọ bụrụ na nchegbu ahụ na-alọghachi, jụọ ndị nlekọta enyemaka ịchọta ụzọ na-asọpụrụ onye ahụ ma chebe onye ọ bụla metụtara ya.