ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଦେହ କରିଲେ କିମ୍ବା ଅଭିଯୋଗ କଲେ

ଆପଣ ବଟୁଆ ଚୋରି କଲେ, ଜିନିଷ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଲେ, ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ବିବରଣୀ ବଦଳାଇଲେ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ବିବ୍ରତକର ହୋଇପାରେ। ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଜିନିଷ ଭୁଲରେ ରଖିପାରନ୍ତି, ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଥା ଭୁଲିଯାଇପାରନ୍ତି, ବା ଘଟଣାକୁ ଭୁଲ ବୁଝିପାରନ୍ତି। ତଥାପି ଡିମେନ୍ସିଆ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରେ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ଶୁଣନ୍ତୁ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।

Alzheimer’s Association ର ସନ୍ଦେହ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତି ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଶାନ୍ତ ରହିବା, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେବା ଏବଂ ତର୍କ ନ କରିବା ପରାମର୍ଶ ଦିଏ। Alzheimer’s Society ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବାରୁ ଚିନ୍ତାକୁ ଅଣଦେଖା ନ କରି ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉ। ଏହି ପୃଷ୍ଠା ସାଧାରଣ ଯୋଗାଯୋଗ ଧାରଣା ଦିଏ, କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ ସତ୍ୟ କି ନୁହେଁ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ଉପାୟ ନୁହେଁ। ଦେଖିବା ବା ଶୁଣିବା ଏପରି ଜିନିଷ ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ବିଷୟରେ ଅଲଗା ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆମର ଭ୍ରମ ଦର୍ଶନ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଦେଖନ୍ତୁ।

ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଦେହ କଲେ ମୁଁ କ’ଣ କହିବି?

ଏକ ବିଷୟ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣି ନ ଥାଇ ସହମତ ନ ହୋଇ ଚିନ୍ତାକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ସ୍ଥିର ଉତ୍ତର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଖୋଲା ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: “ତୁମ ବଟୁଆ ହଜିଯାଇଛି ବୋଲି ତୁମେ ଚିନ୍ତିତ। ଆସ, ଏକତ୍ର ଖୋଜିବା।” ତାପରେ ଅଟକି ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆଗରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। କେଉଁ ଜିନିଷ ହଜିଛି ବା କ’ଣ ଚିନ୍ତା ଆଣିଛି ପଚାରନ୍ତୁ। ସେମାନେ ବସ୍ତୁ ଅପେକ୍ଷା ଅନ୍ୟ କିଛି ନେଇ ବିଚଳିତ ହୋଇଥାଇପାରନ୍ତି।
• ଉତ୍ତର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରଖନ୍ତୁ। ଲମ୍ବା ସ୍ୱପକ୍ଷ ଉତ୍ତର କଷ୍ଟଦାୟକ ବିବରଣୀ ଯୋଡ଼ିପାରେ, ଯାହା ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଅଧିକ ବିଚଳିତ କରେ।
• ତର୍କ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜିନିଷ କେଉଁଠି ରଖିଲେ ମନେ ରଖିବାକୁ କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଆପଣ ନେଇ ନାହାନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ଜିଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
• ବ୍ୟବହାରିକ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ୟକ୍ତି ଚାହିଁଲେ ପରିଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ର ଖୋଜନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ ଯେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ କି ନାହିଁ।
• ଚାପ ବଢ଼ିଲେ ଅଟକନ୍ତୁ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିଛି ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିରାପଦ ହେଲେ ପରେ ଚିନ୍ତା ବିଷୟରେ ପୁଣି କଥା ହୁଅନ୍ତୁ।

ଅଭିଯୋଗ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଲାଗିପାରେ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୟକୁ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜଣାଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଅଲଗା କରି ଦେଖନ୍ତୁ। ଆପଣ କରି ନ ଥିବା ଜିନିଷ ପାଇଁ ଦୋଷ ନେବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମତଭେଦର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।

ଏହା କ’ଣ ପ୍ରକୃତ ହଜିଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ନେଇ ହୋଇପାରେ?

ହଁ, ହୋଇପାରେ। ପ୍ରଥମେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଜିନିଷଟି ସତରେ ହଜିଛି କି ନାହିଁ। ବ୍ୟକ୍ତି ଅସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥାଇପାରନ୍ତି, କେହି ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥାଇପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜିନିଷଟି ନିଆଯାଇଥାଇପାରେ। ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବାରୁ ଚୋରି, ଅବହେଳା ବା ଶୋଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ହଜିଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ପାଇଁ, ବ୍ୟକ୍ତି ଚାହିଁଲେ ଏକତ୍ର ଖୋଜନ୍ତୁ। ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରଖନ୍ତି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ନିୟମ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ। ଜିନିଷଟି ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ, ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିମ୍ବା ଏବେ ବି ହଜିଛି, ତେବେ ଆପଣ ଜାଣିଥିବା ବିଷୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବୃତ୍ତିଗତ ବା ଅନ୍ୟ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସାମିଲ କରନ୍ତୁ।

ଟଙ୍କା ବା ଘରୋଇ କାମ ଭାଗ କରାଯାଉଥିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ରେକର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ସହମତ ଲେନଦେନର ରସିଦ ବା ନୋଟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାନ୍ତୁ। ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା ଆଇନଗତ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୋଗ୍ୟ ବୃତ୍ତିଗତଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ; ଏହି ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ସେ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିପାରିବ ନାହିଁ।

ଚିନ୍ତା ସଠିକ କି ନୁହେଁ ନିଶ୍ଚିତ ନ ଥିଲେ, ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଯାଞ୍ଚରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ କହନ୍ତୁ। ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ଲୋକ ବାଛନ୍ତୁ, ଏବଂ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଦରକାରୀ ସୂଚନା ହିଁ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।

ପରିଚିତ ନିୟମ ହଜିଯାଇଥିବା ଜିନିଷରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ?

ବାରମ୍ବାର ହଜୁଥିବା ଜିନିଷ ପାଇଁ ଏକ ପରିଚିତ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଚାବି ପାଇଁ ଏକ ପାତ୍ର, ବଟୁଆ ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରେ, ବା ଲେବଲ୍ ଥିବା ଡ୍ରୟର ପରେ ପରେ ଜିନିଷ ଖୋଜିବା ସହଜ କରିପାରେ। Alzheimer’s Society ଚାବି କିମ୍ବା ଚଷମା ପରି ଜିନିଷ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍ଥାନ ବ୍ୟବହାର ପରାମର୍ଶ ଦିଏ। କେଉଁ ସ୍ଥାନ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଠିକ୍ ଲାଗେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ। ବୁଝାଇ ନ ଦେଇ ଜିନିଷ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜିନିଷ କେଉଁଠି ଅଛି ସେ ବିଷୟରେ କମ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ସସ୍ତା ଜିନିଷ ବାରମ୍ବାର ହଜୁଥିଲେ, ଅତିରିକ୍ତ ଏକ ଜିନିଷ କିଛି ଘରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୂଳ ଜିନିଷ ନିଆଯାଇଛି ନା ହଜିଛି ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ବଦଳ ଏହା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ବ୍ୟକ୍ତି ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଆରାମରେ ଦେଖି ଓ ଶୁଣି ପାରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। Dementia Australia ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ଦୃଷ୍ଟି ବା ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ୟା, ଅସୁସ୍ଥତା, ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ, ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ପରିବେଶ ଧାରଣାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ ଯେ କୋଠରୀ ଅତ୍ୟଧିକ ଶବ୍ଦମୟ କିମ୍ବା ଅପରିଚିତ ଲାଗୁଛି କି ନାହିଁ, ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ଚଷମା ବା ଶ୍ରବଣ ଯନ୍ତ୍ର ଅଛି କି ନାହିଁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।

ମୁଁ କେବେ ଚିକିତ୍ସକ କିମ୍ବା ବାହାର ସାହାଯ୍ୟ ନେବି?

ସନ୍ଦେହ ନୂଆ, ବଢ଼ୁଥିବା କିମ୍ବା ବିବ୍ରତକର ହେଲେ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ। କେବେ ଘଟେ, ସେତେବେଳେ କ’ଣ ଚାଲୁଥିଲା, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ନିୟମ, ପରିବେଶ ବା ଔଷଧରେ କିଛି ବଦଳିଛି କି ନାହିଁ ନୋଟ କରନ୍ତୁ। ସାଧାରଣ ପ୍ରବନ୍ଧ ଆଧାରରେ ଔଷଧ ଆରମ୍ଭ, ବନ୍ଦ ବା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ହଠାତ୍ ଭ୍ରମ ବା ଆଚରଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଅଚାନକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ଧ୍ୟାନ ଦରକାର। NHS ର ହଠାତ୍ ଭ୍ରମ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କହେ ଯେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ବ୍ୟକ୍ତି ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନର ସ୍ଥାନୀୟ ଜରୁରୀ ବା ତୁରନ୍ତ ଯତ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଅଭିଯୋଗରେ ଚୋରି, ଅବହେଳା ବା ଶୋଷଣ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ ଏମିତି ଥିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ବୃତ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ବୟସ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସେବାରୁ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। କେହି ତତ୍କାଳ ବିପଦରେ ଥିଲେ, ସ୍ଥାନୀୟ ଜରୁରୀ ସେବାକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତା ନିଜେ ତଦନ୍ତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯଦି ତାହା ଆପଣ ବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିପଦରେ ପକାଇପାରେ।

ମୁଁ ନିଜର ଯତ୍ନ କିପରି ନେବି?

ବାରମ୍ବାର ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଚାପ ଆଣିପାରେ। ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲୋକ ବା ପରାମର୍ଶଦାତା ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆପଣ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ଲାଗିଲେ ଯତ୍ନ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗନ୍ତୁ। ପରିବାର ମତଭେଦ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଦାୟିତ୍ୱ ଭାଗ କରିବାର ଉପାୟ ଦିଏ, ଏବଂ ଯତ୍ନକାରୀ ନିଜ ଯତ୍ନ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ବିଶ୍ରାମ ଓ ସହାୟତା ବିଷୟରେ ଅଛି।

ଯାହା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇପାରେ, ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ସହାୟତା ଦରକାର ସେଥିରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଆପଣ ନିଜ ଯତ୍ନ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଚିନ୍ତା ବାରମ୍ବାର ଫେରେ, ଯତ୍ନ ଦଳଙ୍କୁ ଏପରି ଏକ ଉପାୟ ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗନ୍ତୁ ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଏ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ।