Azịza mkpirikpi
Malite site n'ide enyemaka onye ahụ chọrọ na omume na-esi ike ime. Jụọ ndị na-enye nkwado banyere ahụmahụ ọrịa ncheta, ọzụzụ, ndị ka ha kwere ya, nkwado ọzọ, oge ọrụ na ụgwọ. Kpọkwa onye ahụ n'ihọrọ nkwado ahụ.
- Depụta omume pụrụ iche na oge ebe enyemaka ga-eme ihe dị iche.
- Jụọ banyere ahụmahụ ọrịa ncheta, ọzụzụ, ndị ka ha kwere ya na nkwado ọzọ.
- Zute onye na-enye nkwado ya na onye ahụ ma lelee ma ọ na-ekwurịta okwu n'ụzọ nsọpụrụ.
- Kwupụta omume, oge ọrụ, ụgwọ na atụmatụ ikpọtụrụ ya tupu ọrụ amalite.
N'ibe a (akụkụ 5)
Ịchọta enyemaka n’ụlọ malite site n’onye ahụ, ọ bụghị site na ndepụta ọrụ. Jụọ ihe ha chọrọ ịna-eme n’onwe ha na ụdị enyemaka ha ga-anabata. Onye na-enye nkwado nwere ike ịkwado mmekọrịta, omume kwa ụbọchị, ọrụ ụlọ ma ọ bụ nlekọta ahụike ọkachamara. Ụdị ahụ ziri ezi dabere n’onye ahụ, omume ndị ahụ na nkwado a nwere ugbu a.
Akwụkwọ Alzheimer’s Association banyere nlekọta n’ụlọ na nkọwa Dementia Australia banyere nlekọta ụlọ na-akọwa ụdị ọrụ dị iche iche. Ndepụta Association maka ndị na-enye nkwado na-atụ aro ijuta banyere ọzụzụ, ahụmahụ, ndị ka ha kwere ya, nkwado ọzọ na ụgwọ. Ọrụ, akwụkwọ ikike na usoro ego dịgasị iche n’ebe dị iche; ihe ederede a anaghị akwado onye na-enye nkwado ọ bụla ma ọ bụ kọwaa kpọmkwem ikike ịnweta ya.
Kedu ụdị enyemaka onye ahụ chọrọ?
Malite site n’omume dị mkpa n’ụbọchị onye ahụ. Ha nwere ike ịchọ onye ga-abịa ịkparịta ụka, enyemaka n’ịzụ ahịa ma ọ bụ isi nri, ma ọ bụ nkwado n’ịsa ahụ ma ọ bụ iyi uwe. Nlekọta ahụike ọkachamara, dịka ọrụ onye nọọsụ ma ọ bụ nlekọta anụ ahụ, bụ ọrụ dị iche ma nwere ike ịchọ onye ọkachamara akwadoro ma ọ bụ ntụzi site n’aka onye na-enye ahụike.
Dee ihe enyemaka chọrọ, mgbe ọ bara uru na ihe onye ahụ masịrị ya. Tinye ihe ha nwere ike ime n’enweghị enyemaka na mgbe ha chọrọ nzuzo. Nke a nwere ike idobe ọrụ ahụ n’ịkwado nnwere onwe kama ịchịkwa ụbọchị niile.
Ọ bụrụ na onye ahụ enweghị ike ikpebi, malite site na otu mkpa dị mfe ma ọ bụ nleta dị mkpirikpi ebe nhọrọ ahụ dị. Jụọ ka ha si enwe mmetụta mgbe ahụ gasịrị. Ha nwere ike ịchọ ịgbanwe omume, oge ma ọ bụ onye na-enyere ha aka. Enwere ike ịgbanwe atụmatụ nlekọta mgbe mkpa na mmasị gbanwere.
Gịnị ka m kwesịrị ijuta onye na-enye nkwado tupu m gbaa ya ọrụ?
Kpọọ ndị na-enye nkwado ole na ole kọwaakwa omume onye ahụ chọrọ enyemaka ya. Jụọ ma ha nwere ike imezu mkpa ndị ahụ, mgbe ha dị ma ọ bụ ha nwetala ahụ onye nwere ọrịa ncheta. Jụọ ọzụzụ ọrịa ncheta ndị ọrụ ha na-anata na otú ha si enyere onye nwere nchegbu, nchegbu ma ọ bụ ike gwụrụ aka.
Kpọkọta nkọwa ndị na-emetụta ndụ kwa ụbọchị: onye ga-abịa, ugboro ole, nleta ọ bụla ga-ewe ogologo oge ole, gịnị ka mere ma onye ọrụ arịa ọrịa, na onye a ga-akpọ ma ọ bụrụ na enwere nchegbu. Ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ otu onye inyeaka ahụ mgbe ọ ga-ekwe omume, jụọ ma ọrụ ahụ nwere ike inye nke ahụ.
Jụọ akwụkwọ nkwado na otú ụlọ ọrụ si enyocha ndị ọrụ ya. Chọpụta ma a na-enyocha ndụmọdụ ọ bụla gbasara nkwụsi ike, ọzụzụ na akwụkwọ ikike, na omume ọrụ ọ bụla ka ọ ga-eme. Iwu na aha ọrụ dịgasị iche n’ebe dị iche, ya mere kwenye chọrọ ọ bụla nke ọkachamara ma ọ bụ ikike n’obodo gị.
Kedu ka m ga-esi lelee ma onye ahụ na onye na-enye nkwado dabara?
Ọ bụrụ na onye ahụ kwenye, hazie mkpakọrịta n’ụlọ tupu nleta mbụ. Lee ma onye na-enye nkwado ahụ na-ekwu okwu ozugbo na onye ahụ, ege ntị n’ihe ha chọrọ wee nye ha oge iza. Jụọ onye ahụ otú mkparịta ụka ahụ si mee ya, n’ụzọ ha nwere ike ịza n’obi ụtọ.
Ụlọ ọrụ Alzheimer’s Association na-atụ aro ka onye ntụkwasị obi ọzọ nọrọ n’oge ajụjụ ọnụ ka unu wee kparịta echiche unu mgbe ahụ gasịrị. Jiri nzukọ ahụ kwurịta nleta a na-ahụkarị: ịbịa, ịkwanụ, omume e hazi na otú onye ahụ ga-esi chọọ ịkwụsị ma ọ bụ izu ike.
Ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume, kwenye nleta mbụ nke nkeji ole na ole ma lelee ya na onye ahụ. Onye na-enye nkwado nwere ike ịdị ka onye ọkachamara n’akwụkwọ ma ka enwekwara ike ọ dabaghị nke ọma maka onye ahụ. Kpọrọ onye ahụ nsọpụrụ na azịza ya wee kparịta nhọrọ ọzọ ọ bụrụ na onye ọ bụla n’ime unu nwere nchegbu.
Gịnị ka m kwesịrị ịkọrọ onye enyemaka?
Kekọrịta naanị nkọwa nke na-enyere onye na-enye nkwado aka ịkwado onye ahụ nke nchekwa na nsọpụrụ. Site n’ikwenye onye ahụ, kọwaa otú ha si chọọ ka a kpọọ ha, usoro ndị dị mkpa ha, ihe na-enyere ha aka ikwurịta okwu na ihe ha chọrọ ime n’onwe ha.
Ọ bụrụ na ntụziaka ahụike na-emetụta ọrụ ahụ, jụọ onye ọkachamara ahụike onye ahụ kedu ihe onye na-enye nkwado ahụ kwesịrị ịma. Esoghị ịjụ onye ọrụ na-enweghị ikike ka ọ mee ọrụ ahụike ka ọ dị na-enweghị ọzụzụ ma ọ bụ ọrụ ya. Debe ozi onwe onye nzuzo, wee lelee onye nwere ike ịnweta edemede ọ bụla ma ọ bụ ndekọ nlekọta.
Akwụkwọ banyere ịkwadebe maka nleta dọkịta nwere ike inyere aka ịhazi ajụjụ maka onye ọkachamara ahụike. Akwụkwọ nchekwa ụlọ na-ekpuchi mgbanwe ụlọ na mgbe ịjụ onye ọkachamara akwadoro.
Kedu ka m ga-esi lelee atụmatụ a n’oge?
Jụọ onye ahụ mgbe nleta gasịrị. Jụọ ihe dara ya nke ọma, ihe ha masịrị ya, na ihe ha ga-agbanwe. Ọ bụrụ na ha anaghị eji okwu eji ọtụtụ okwu, lelee ma ha anabata onye inyeaka ahụ, ma ha dị jụụ ma chọọ ka nleta ahụ gaa n’ihu. Nlele ndị a abụghị akara; jiri ha na-eduzi mkparịta ụka.
Kparịta ụka na onye na-enye nkwado banyere otú a ga-esi kekọrịta mmelite oge niile na otú a ga-esi edozi nchegbu. Ọ bụrụ na a kagburu nleta, mara onye nwere ike inye nkwado ọzọ ma ọ bụ ihe onye ahụ masịrị ya ime kama ya. Lelee ọrụ mgbe ọrụ kwa ụbọchị onye ahụ, ahụike ma ọ bụ mkpa nkwado gbanwere.
Ụgwọ, oge ọrụ na ọrụ dị nwere ike ịdị iche. Jụọ onye na-enye nkwado ka ọ nye ọnụahịa e dere n’ederede, gụnyere ọnụahịa, ogologo nleta kachasị nta, iwu ịkagbu na ụgwọ ndị ọzọ. Dọkịta onye ahụ, ndị ọrụ agba agadi n’obodo ma ọ bụ òtù ọrịa ncheta nwere ike ịkwado ebe ị ga-achọ, mana tụnyere ndị na-enye nkwado n’onwe gị na onye ahụ.
Ọ bụrụ na onye ahụ dara n’enweghị ihe mere ma ọ bụ nwee nsogbu ahụike karịa, esoghị ịtụ anya na mgbanwe a bụ n’ihi ọrịa ncheta. NHS na-atụ aro enyemaka ahụike ozugbo maka mgbanwe uche ngwa ngwa. Maka nchegbu nlekọta na-aga n’ihu, kparịta ụka na dọkịta ma ọ bụ onye ọkachamara ọzọ nwere ikike.
Ebumnuche bụ nkwado dabara na ndụ onye ahụ. Kpebie omume ahụ, lelee ahụmahụ na atụmatụ nkwado onye na-enye nkwado ahụ, kpọkwa onye ahụ n’ime mkpebi ọ bụla wee lelee otú atụmatụ ahụ si adị gị mgbe ụfọdụ.
Ajụjụ a na-ajụkarị
Gịnị bụ ụdị enyemaka n'ụlọ dị maka ọrịa ncheta?
Ọrụ ndị a nwere ike ịgụnye mmekọrịta, enyemaka n'omume kwa ụbọchị, ọrụ ụlọ ma ọ bụ nlekọta ahụike ọkachamara. Jụọ onye ọ bụla ihe ha na-enye na omume ndị ndị ọrụ ha ka ọzụzụ maka ma ka ikike ịme.
Gịnị ka m kwesịrị ijuta onye na-enye nlekọta n'ụlọ?
Jụọ banyere ahụmahụ na ọzụzụ ọrịa ncheta, omume ha nwere ike ikwado, ndị ka ha kwere ya, nlele ndị ọrụ, oge ọrụ, ụgwọ na ihe na-eme ma onye ọrụ adịghị. Kwenye onye a ga-akpọtụrụ ma ọ bụrụ na ajụjụ dị.
Onye nwere ọrịa ncheta kwesịrị inyere aka ihọrọ onye na-enye nlekọta?
Tinye onye ahụ n'ihe ọ chọrọ na ike ya ruru. Jụọ ụdị enyemaka ọ na-anabata, kpọọ ya ka ọ mara onye na-enye nkwado ahụ wee lelee ma ọ nwere obi ụtọ n'mkparịta ụka ahụ.
Kedu ka m ga-esi ekpebi ma atụmatụ a na-arụ ọrụ?
Jụọ onye ahụ na onye na-enye nkwado ahụ mgbe nleta gasịrị. Jụọ ihe dị enyemaka, gbanwee omume ma ọ bụ oge mgbe ọ dị mkpa, wee hụ na enwere atụmatụ nkwado ọ bụrụ na onye ọrụ a na-ahụkarị enweghị ike ịbịa.
Isi mmalite
Anyị na-ejikọ ndị otu na nyocha ndị ibe a tụkwasịrị obi. A lelere nke ọ bụla mgbe e melitere ibe a.
- In-Home Care · Alzheimer's Association
- Choosing an In-Home Care Professional · Alzheimer's Association
- Home care · Dementia Australia
- Sudden confusion (delirium) · NHS