Tokoni ki ha Tokotaha ʻoku Mahaki ʻi he Dementia ke Inu Lahi

ʻOku lava ke ngaʻunu ʻa e tokotaha ʻoku mahaki ʻi he dementia ʻi he inu pe ʻikai ke ne ongoʻi ʻa e mamaʻo. Ko e vai ʻoku ʻikai ke sio ki ai, pe faingataʻa ke ʻaʻau, ʻe lava foki ke faingataʻa ke ne manatu ki ai. Ko e ngaahi liliu iiki ʻi he ngāue ʻe lava ke tokoni ke faingofua ange ʻa e inu ʻi he tokotaha, ka ʻoku taumuʻa ke tauhi ʻa e tokotaha ʻi he pule.

Ko e taʻataʻa ʻa e Alzheimer’s Association ki he kai mo e kai-’aki ʻoku fakahinohino ʻa e foaki ʻo e kapu vai iiki ʻi he ʻaho, mo e meʻakai ʻoku ʻi ai ʻa e vai. Ko e fakamatala ʻa Dementia Australia ki he kai ʻoku fakahinohino foki ʻa e inu ʻoku ʻiloa mo e ʻaʻeʻaʻe ki ai faingofua. ʻOku foaki ʻe he peesi ni ha ngaahi fakakaukau lahi pe, ʻikai ko ha tatau ʻo e vai ki ha tokotaha makehe ʻi he ʻaho.

Pēhē ʻe lava ke faingofua ange ai ke mamata ʻa e inu mo ʻaʻau?

Tauhi ʻa e inu ʻoku ʻofa ki ai ʻi he feituʻu ʻoku mamata ai pea ʻaʻau ai. Ngāue ʻaki ha kapu pe ha ipu ʻoku ʻiloa pea faingofua ke fua. Kapau ʻoku fie ha mafana, ha tō, pe ha kapu makehe ʻa e tokotaha, ko e meʻa ni ʻe lava ke ke manatu ki ai. ʻE lava ke faingofua ange ha filifili iiki ʻi hano fehuʻi ki ha tokotaha ke filifili mei he ngaahi inu lahi.

Foaki ʻa e inu ʻo hangē ko e konga ʻo ʻene ngaahi founga ʻoku ʻiloa, hangē ko e kai, malolo, pe ʻalu ki tu’a. Ko e kapu iiki ʻe lava ke faingofua ange ia ʻi he kapu lahi. Foaki ha inu kehe ʻi ha taimi kehe ka ʻoua ke liliu ia ki ha tō pe ha fakamanatu ʻoku ne ʻgalo ai.

Kapau ʻe lava ke ne fua pe ʻaʻeʻaki ha inu ʻaʻana, tukuange ia. Kapau ʻoku fie tokoni, fehuʻi muʻa pea toki fua pe tuku ʻa e kapu ki hono nima. ʻE lava ke ʻi ai ha kapu foʻou, ha ʻaulo, pe ha feituʻu foʻou ʻoku ʻikai ʻiloa, ko ia liliu ha meʻa ʻe taha ʻi ha taimi, pea tauhi ʻa e meʻa ʻoku lelei ki he tokotaha.

ʻI ha ʻalu ki tuʻa, ʻomai ha inu ʻoku ʻofa ki ai ʻa e tokotaha pea foaki ia ʻi he malolo pe kai. Kapau ʻoku tokoni ha kau kehe, fakafeʻiloaki ʻa e inu mo e kapu ʻoku ʻofa ki ai ʻa e tokotaha, ʻi he loto ʻo ʻene fakalotolahi. Tauhi ʻa e inu ʻi he mamao ʻe lava ke ʻaʻau, ka fehuʻi muʻa pea toki liliu pe foaki ia ki ai.

Ko e hā ʻa e inu pe meʻakai ʻe lava ke u foaki?

Kamataʻi ʻaki ʻa e inu ʻoku fiefia ki ai pea lava ke ne inu ʻi he ngaahi founga ʻoku haohaoa. ʻOku ko e vai ha filifili; ko e huʻa, sup, smoothie, pe ngaahi inu ʻoku ʻiloa ʻe lava foki ke fe’unga mo ʻene ngaahi loto mo ʻene palani tokanga. ʻOku ʻi ai ʻa e vai ʻi he ngaahi fua mo e ngaahi meʻakai kehe. ʻOku lisi ʻe he Alzheimer’s Association ʻa e fua, supu, milikisheiki mo e smoothie ʻi he ngaahi filifili ʻoku lahi ai ʻa e vai.

ʻOua ʻe fakamālohi ki ha inu taha kapau ʻoku ʻikai loto ʻa e tokotaha. Foaki ha filifili kehe ʻoku ʻiloa pe tatali ki ha taimi kehe. Fehuʻi ki he foʻituʻi pe kai-’aki muʻa pea liliu ʻene kai pe palani inu, makehe kapau ʻoku ʻi ai ha tuʻutuʻuni moʻui ʻo e vai.

ʻE totonu ke u taʻofi ʻa e inu ke siʻisiʻi ʻa e ngaahi alu ki he falemaʻu?

ʻOua ʻe siʻisiʻi ʻa e vai ke fakaʻiʻi ʻa e ngaahi fakaʻaʻau, kae ʻoua ke ʻi ai ha palani makehe mei ha faʻu moʻui. Ko e Alzheimer’s Association ʻoku ne fakatokanga’i ko e taʻofi ʻo e vai ʻe lava ke ʻomai ai ʻa e hūkele mo ha ngaahi palopalema kehe. Ko e tokotaha ʻoku fiema’u tokoni ke kumi pe fakaʻaonga’i ʻa e falemaʻu ʻe lava ke ʻaonga ki ha tokoni kehe. Ko hotau taʻataʻa ki he tauhi ʻo e falemaʻu ʻoku kau ai ʻa e ngaahi founga ʻo e falemaʻu mo e malu.

Vahevahe ʻa e foaki ʻi he ʻaho kotoa ʻoku ʻikai ke fakamālohi ke inu ʻa e tokotaha ʻi ha taimi pe taha. Muimui ʻi he tuʻutuʻuni moʻui kuo ʻi ai, pea fehuʻi ki he foʻituʻi pe ko e hā ʻa e lahi ʻoku totonu ki he tokotaha. ʻOua ʻe falala ki ha lahi ʻi he ʻinitaneti ʻoku lahi ʻaupito; ʻoku kehekehe ʻa e fiema’u vai, pea ʻoku ʻi ai ha tokotaha ʻoku ʻi ai ha palani vai moʻui.

Ko e hā ʻa e ngaahi liliu ʻoku totonu ke u vakai ki ai?

Vakai ki he meʻa ʻoku kehe mei he founga ʻoku ʻiloa ʻo e tokotaha. ʻE lava ke ne inu siʻisiʻi ange ʻi he tipiko, ʻikai ke ne inu ʻa e inu ʻoku ʻofa ki ai, pe ʻe fiema’u ha tokoni lahi ange ʻi he kuo hili. Ko e ngutu mamaʻa, feʻauʻauhi, mahamahaki ʻaʻaupito, pe liliu ʻi he falemaʻu ʻe lava foki ke ko e ngaahi ʻuhinga ke fetaʻui ai ki ha faʻu moʻui. ʻOku lava ke ʻi ai ʻa e ngaahi ʻuhinga kehe ʻo e ngaahi fakaʻilonga ni, ko ia ʻoua ʻe fakaʻilo ʻa e hūkele ʻaki ho ʻiló pē.

Tohi ʻa e meʻa kuo ke sio ki ai mo e taimi ʻi he meʻa ʻe hoko. Fakakau pe naʻe mahaki ʻa e tokotaha, ʻi ha feituʻu vela, pe naʻe faingataʻa ke ne ʻaʻau pe ʻai ʻa e inu. Ko e Alzheimer’s Association ʻoku ne fakamatala ʻe lava ke faingataʻa ke sio ʻa e ngaahi fakaʻilonga ʻo e hūkele ʻi ha tokotaha ʻoku mahaki ʻi he dementia. Kapau ʻoku ai ha liliu vave pe ʻoku ke tokanga, fetaʻui ki ha tokotaha foʻituʻi pe faʻu moʻui kehe.

Ko e hā kapau kuo faingataʻa ʻa e inu?

Kapau ʻoku ʻuma, mamafa, ʻoku ne taʻofi ʻa e kai pe inu ʻi hono ngutu, pe ʻoku ai ha faingataʻa fo’ou ʻi he feʻauʻauhi, tuʻu pea kumi ha tokoni mei ha faʻu moʻui ʻoku poto. ʻOua ʻe fakafaʻa’i ʻa e inu, liliu ʻa e kelekele ʻo e kai, pe feinga ʻi ha founga feʻauʻauhi kapau ʻoku ʻikai ke fakahinohino ʻe ha faʻu ʻa e palani ko iá ki he tokotaha. Ko hotau taʻataʻa ki he kai ʻoku kau ai ʻa e ngāue ki he palopalema fo’ou ʻi he nifo pe feʻauʻauhi.

Kapau ʻoku ʻi ai ha ngutu mamaʻa, nifo mamahi, pe nifo-kehe ʻoku mamahi, fehuʻi ki ha tokotaha ko e hā ʻene ongoʻi, pea fetaʻui ki ha foʻituʻi nifo pe foʻituʻi. Ko e mamahi ʻi he ngutu ʻe lava ke faingataʻa ai ʻa e inu. Ko e taʻataʻa ki he tauhi ʻo e ngutu ʻoku fakahāhā ai ʻa e founga mālie ke tokoni ai ʻi he tauhi ʻo e ngutu.

Ko e lotolotoa fakavavevave ʻoku fiema’u ʻa e tokoni moʻui vave. Ko e fakahinohino ʻa e NHS ki he lotolotoa fakavavevave ʻoku fakahinohino ke ʻoua ʻe fakaʻilo ʻa e mahaki ʻaki ho ʻiló pē. Fakaʻaongaʻi ʻa e tokoni fakavavevave ʻi ho feituʻu pe ʻa e founga tokoni vave ʻi he feituʻu ʻoku nofo ai.

Pēhē ʻe lava ke u foaki ʻa e inu ʻo ʻikai ke fakamālohi?

Foaki ʻa e fie ʻaʻau, pea foaki ʻa e taimi ki he tokotaha ke filifili. ʻE lava ke ne fie inu ʻi ha taimi kehe pe filifili ha kapu kehe. ʻOua ʻe fakatonutonu, fekumi, pe fakamālohi ʻa e inu. Kapau ʻoku ne taʻofi lahi, vakai pe ʻoku faingofua ke ʻaʻau ʻa e inu, pe ʻoku ne ʻofa ki hono tō mo e mafana, pea pe ʻoku loto ʻa e tokotaha ʻi he feituʻu ko iá.

Fehuʻi ki he tokotaha ko e hā ʻoku tokoni, pea vahevahe ʻa e ngaahi filifili lelei mo e niʻihi tokoni kehe pe kapau kuo loto ia. Ko e kapu ʻoku ʻiloa, feituʻu kuo filifili, pe taimi mālie ʻe lava ke tokoni ke faingofua ange ʻa e inu. Kapau ʻoku tuʻu ʻa e palopalema, fehuʻi ki ha foʻituʻi pe ko ha tokoni ʻi he kai ke tokoni ki he ngaahi fiema’u ʻo e tokotaha.

ʻOku ko e taumuʻa ke ʻi ai ʻa e inu ʻi he founga ʻoku tali ai ʻe he tokotaha. Foaki ʻi he fakamolemole, tali ʻene filifili, pea maʻu ʻa e tokoni moʻui ʻi he taimi ʻoku liliu ai ʻa e fiema’u.