Go thusa motho yo o nang le dementia go nwa metsi a a lekaneng

Motho yo o nnang le dementia a ka lebala go nwa metsi kgotsa a sa ikutlwe a lapile. Seno se se nwiwang se se sa bonweng kgotsa se se thata go se tshwara se ka nna gore se lebalwe. Diphetogo tse nnye mo ditlwaelong di ka dira gore dinwelo di amogelege fa motho a sa ntse a laola.

Tataiso ya Alzheimer’s Association ka dijo le go ja e gakolola go fa dikopana tse dinnye tsa metsi letsatsi lotlhe le dijo tse di nang le metsi mo go tsone. Tataiso ya Dementia Australia ka dijo le yone e kgothaletsa dinwelo tse di tlwaelegileng le go fitlhelela. Tshedimosetso eno e fa dikeletso tsa kakaretso, e seng palo ya metsi ya motho ka noo.

Ke ka tsela efe ya go dira gore seno se bonale le go fitlhelela?

Beya seno se motho a se ratang mo go se bonang le go se fitlhelelang. Dirisa kopi kgotsa Kgaletse e e tlwaelegileng e e monate go e tshwara. Fa motho a rata maemo a a rileng a mogote, a monate kgotsa kopi e e rileng, gopola seo. Sepe se le sengwe se se nnye se ka nna bonolo go feta go mo kgetha go tswa mo dinweng tse dintsi.

Fa dinwelo ka dithuto tse motho a di itseng, jaaka mo dijong, mo phomolong kgotsa etelong ya kwa ntle. Kopi e nnye e ka nna bonolo go feta kgalase e kgolo. Fa dinwelo tse dingwe morago, o se ka wa di dira tlhaelo ya gagwe e nne tlhwatlhwa kgotsa go mo gakolola gore o lebetse.

Fa motho a ka tlhola a tsholla kgotsa a tsaya dinwelo a le esi, mo letle. Fa a batla thuso, botsa pele o tlhatlhanya kgotsa o beela kopi mo letsogong la gagwe. Kopi e ntšha, letlakala kgotsa lefelo le le fapaneng di ka nna ga di tlwaelega, ka jalo fetola sengwe se le sengwe ka nako mme o boloke se se dirang motho.

Fa o tsaya motho kwa kwa ntle, tsaya seno se motho a se ratang mme o se fe nako ya phomolo kgotsa dijo. Fa batho ba le bantsi ba thusa, abelana ka seno le kopi e motho a e ratang ka tumelo ya gagwe. Boloka seno gaufi, mme botsa pele o se fetisa kgotsa o se mo neele.

Ke dinwelo dife kgotsa dijo dife tse ke ka di fang?

Simolola ka dinwelo tse motho a di takang tse a ka di nwang ka polokego. Metsi ke tlhopho e le nngwe; maši, lebese le le tlwaelegileng, sopo, dinwelo tse di tswakantsweng kgotsa tse dingwe tse di tlwaelegileng di ka nna ka fa tlhokong ya gagwe le leano la tlhokomelo. Dienyana le dijo tse dingwe le tsone di na le metsi. Alzheimer’s Association e bolela dienyana, sopo, dibilikisi le dinwelo tsa mogote tse di tlhomamisang metsi a mantsi mo dikgetho tse di nang le metsi a mantsi.

Ga go tlhokege go gapa seno se le sengwe fa motho a se gana. Mo fe kgetho e nngwe e e tlwaelegileng kgotsa leka morago. Botsa ngaka ya motho kgotsa setsebi sa dijo pele o fetola tlhomo ya dijo kgotsa ya dinwelo, go sa tlhole go le gore motho o na le ditaelo tsa boitekanelo ka metsi.

A ke fokotse dinwelo go fokotsa dinako tsa go tsamaya ntlo ya boithomelo?

Se fokotse metsi go thibela dijanaga fa setsebi sa boitekanelo se se fentseng leano la motho ka noo. Alzheimer’s Association e temosa gore go fokotsa metsi go ka baka go omelela le mathata a mangwe. Motho yo o tlhokang thuso go fitlhela kgotsa go dirisa ntlo ya boithomelo a ka nna le thuso e e farologaneng. Tataiso ya rona ya boithomelo e akaretsa ditlwaelo tsa ntlo ya boithomelo le sephiri.

Anamisa dinwelo mo letsatsing ka go se kope motho gore a nwe mo nakwana e le nngwe. Latela ditaelo tsa boitekanelo tse di teng mme o botse ngaka palo e e siameng ya motho. O se ka wa ikaega ka palo e e kwa webosaeteng; ditlhokego tsa metsi di farologana, mme batho ba bangwe ba na le leano la metsi la boitekanelo.

Ke diphetogo dife tse ke tshwanetseng go di lemoga?

Lebelela se se fapaneng le tlwaelo ya motho. A ka nwa thata go feta jaaka a tlwaetse, a tlogela seno se a se ratang a sa se nwe, kgotsa a tlhoka thuso e e fetang ya pele. Molomo o o omeletseng, go tsietsa, go lapa thata ka tsela e e sa tlwaelegang kgotsa diphetogo mo go kgoroga ka metsi le tsone di ka nna mabaka a go bua le setsebi sa boitekanelo. Dikgamano tseno di ka nna le mabaka a mangwe, ka jalo o se ka wa tlhaloganya go omelela ka bowena.

Kwala se o se boneng le ka nako. Akaretsa gore motho o ne a lwala, a le mo lefatsheng le le kgabo kgotsa a bothata mo go tshwareng kgotsa go kgoroga dinwelo. Alzheimer’s Association e bolela gore dikgamano tsa go omelela di ka nna thata go di bona mo motho yo o nang le dementia. Fa go na le phetogo e e tlhaelang kgotsa o tshwenyegile, letsa ngaka kgotsa setsebi se sengwe sa boitekanelo.

Go diragala eng fa go nwa go sa tlhole go thata?

Fa motho a khohlana, a tlhaba, a tshwara dijo kgotsa dinwelo mo molomong, kgotsa a na le bothata jo bo mo tsididi jwa go kgoroga, emisa o botse setsebi sa boitekanelo se se tshwanetseng keletso. O se ka wa dira dinwelo di nne tse di tuulang, go fetola bokgonyana jwa dijo kgotsa go leka tsela ya go kgoroga fa setsebi se se rileng se se kgothaletse leano leo la motho yoo. Tataiso ya rona ya dijo e akaretsa se se dirwang ka bothata jwa go gasa kgotsa go kgoroga bo bo macha.

Fa motho a na le molomo o o omeletseng, meno a a lwalang kgotsa meno a a maaka a a sa mo siamelang, botsa gore o bona eng mme o letsa ngaka ya meno kgotsa ngaka. Botlhoko ya molomo e ka dira gore go nwa go nne thata. Bona tataiso ya rona ya tlhokomelo ya molomo mo ditseleng tse di bonolo tsa go thusa tlhokomelo ya molomo.

Kgakgamatso e e tlhaelang e tlhoka thuso ya boitekanelo ka bonako. Tataiso ya NHS ka kgakgamatso e e tlhaelang e laela batho gore ba se ikitlhaganele. Dirisa ditirelo tsa tshireletso tsa kwa lefatsheng kgotsa tsela ya tlhokomelo ya bonako e e mo lefatsheng la gago.

Ke ka tsela efe ya go fa dinwelo ntle le kgatelelo?

Dira kopo, mme o fe motho nako ya go dira kgetho. A ka batla go nwa morago kgotsa go tlhopha kopi e nngwe. O se ka wa khutlisa, go rekisanya kgotsa go gapa motho gore a nwe. Fa a gana gantsi, lekola gore seno se fitlhelelega, gore a se rata go ya ka tatso le maemo a a mogote, le gore motho o ikutlwa a le monate mo tikologong eo.

Botsa motho gore ke eng se se mo thusang, mme o abelane ka dikgetho tse di botlhokwa le bathusi ba bangwe fela fa a dumela. Kopi e e tlwaelegileng, lefelo le a le tlhophileng kgotsa nako e e khutshwane ya go nna fela le ka dira gore go nwa go nne bonolo. Fa ntlha e tswelela, botsa ngaka kgotsa setsebi sa dijo gore se go thuse ka ga motho yoo.

Morero ke go dira gore dinwelo di nne gona ka tsela e motho a e amogelang. Fa dikgato ka tsela e e tshwanang, hlompha kgetho ya gagwe mme o bone keletso ya setsebi fa ditlhoko di fetoga.