Thuso ya Toilete ya Batho ba ba nang le Dementia

Mathata a toilete a ka nna a sa itumedise motho le batho ba ba mo thusang. Tsenya diphoso e le tlhokego ya tlhokomelo, e seng go palelwa. Botsa gore ke thuso efe e e ikutlwang e le sentle, boloka motho a nna karolo mme o shireletse sephiri sa gagwe. Motho a ka kgona go dira dikgato dingwe a le esi kgotsa a ka batla mothusi yo a mo tlwaetseng a le gaufi.

Tataiso ya Alzheimer’s Association ka go se laolege ga mmele, kgakololo ya Dementia Australia ka go laola mmele le tataiso ya NHS ka go tlhokomela motho yo o nang le dementia di eletsa tlotlo, thuso e e bonolo le kgakololo ya setsenyi fa mathata a simolola. Setlhogo se se na le tshedimosetso ya kakaretso, ga se tlhatlhobo kgotsa leano la tlhokomelo ya motho ka boene.

A bothata jwa toilete jo bo mo masha jo bo tswa ka dementia ka nako yotlhe?

Nnyaa. Bothata jo bo mo masha kgotsa jo bo oketsegang bo ka nna le mabaka a mantsi. Dementia e ka dira gore go nne thata go lemoga tlhoko ya go ya toileteng, go bona ntlo ya ditoilete kgotsa go laola diaparo. Dikgonagalo tse dingwe di akaretsa tshwaetso, go gatlhega, dikgafo tsa dithibela kgotsa go nna thata go sununa. Mothusi ga a kgone go itse lebaka ka phoso e le nngwe.

Ikgolaganye le ngaka kgotsa setsenyi se sengwe sa boitekanelo fa go laola kgodu kgotsa mpa go fetoga. Fa go tshwanela, kwala gore phetogo e simolotse neng, se o se boneng le gore motho o boletse botlhoko kgotsa go se itumelele. Se dire gore setsenyi se botse dipotso tse di tshwantsho. Se emise kgotsa se fetole thibela ka tataiso ya kakaretso.

Fa motho a sa tshwanela go tlhoka go bua ka tlhamalalo, ikgolaganye le tirelo ya tshoganyetso ya boitekanelo ka ditirelo tsa tshoganyetso tsa kwa lefelong la gago. Tataiso ya NHS ka go lemoga go sa tlhaloganye ga ka bonako e tlhalosa gore go sa tlhaloganye ga ka bonako go tlhoka tlhokomelo ya ka bonako. Phetogo e e tsamaang butswa mo tlwaelong ya toilete e farologana, mme e tshwanetse gape go buisanwa ka yone le setsenyi sa boitekanelo.

Ke ka tsela efe ke ka dira gore ntlo ya ditoilete e nne bonolo go e bona le go e dirisa?

Dira gore tsela e nne e e tlhamaletseng le e e bonalang. Lebone la bosiu, sekgoa se se lekaneng sa go tsamaya le go beela dilo tsa letsatsi le letsatsi mo lefelong le le tlwaelegileng di ka thusa. Lefoko le le nnye kgotsa setshwantsho mo kgorong di ka nna thusa fa motho a se lemoga. Botsa pele ga o tlogela kgoro ya ntlo ya ditoilete e bulegile, ka gore motho a ka batla sephiri.

Diaparo tse motho a ka di laolang ka bonolo di ka fokotsa dikgato tse di oketsegileng. Boloka diaparo tse a di tlwaelegileng di le gaufi, mme o seka wa fetola diphetogo kgotsa tsamaiso ya polokelo fa e dira gore tlwaelo e nne e e sa tlwaelegang. Tataiso ya rona ya tshireletso ya gae e akaretsa lebone le tsela e e tlhamaletseng go ya kwa ntlong ya ditoilete. Botsa setsenyi sa tiro ya mmele kgotsa setsenyi se se tshwanetseng pele ga o fetola didirisiwa tsa ntlo ya ditoilete kgotsa o tsenya dithupa.

Lefelo le le tshwanetse go nna sephiri le le tlwaelegileng. Fokotsa dilo tse di tletseng tse motho a ka di tshwarang e le toilete kgotsa sengwe se sengwe. Dira gore switshe ya lebone e nne bonolo go e bona. Fetola sengwe se le sengwe ka nako, mme o se boloke fela fa motho a ikutlwa a le sentle ka sone.

Ke ka bua eng fa motho a ka tlhoka go ya toileteng?

Dirisa mafoko a a tlwaelegileng a batho bagolo le sekai se se bolokang. Polelo e e khutshwane jaaka “A o batla go dirisa ntlo ya ditoilete?” e neela motho sebaka sa go araba. O se ke wa bua ka mokgwa wa bana, go tlhoma ka ene kgotsa go mo gakolola kgatlhanong le batho ba bangwe kgotsa go mmotsa fa batho ba bangwe ba teng fa go ka mo tlhoyang.

Batho ba bangwe ba bontsha tlhoko ka ditiro, e seng ka mafoko. Ba ka nna thothu, ba tsamaya thata fa ba ntse ba dikologa, ba tsaya diaparo kgotsa ba ya kwa ntlong e ba e tlwaetseng. Matshwao a ka se tlhomamise gore motho o tlhoka toilete, ka jalo neela thuso ka botlhale mme o lebelele karabo ya gagwe.

Fa nako e e tlwaelegileng ya toilete e dira motho, e neele jaaka karolo ya letsatsi. Tlwaelo ke tsholetso, e seng taelo. Fa a gana, o se ke wa mo tlhotlhomisa kgotsa go mo gakgamatsa go nna fatshe. Emela, neela nako e nngwe fa a batla jalo, mme o latele dikgato tsa motho tse a di tlwaetseng go na le go mo beela tlhomo e e thata ya nako.

Ke araba jang morago ga phoso?

Dira gore lentswe la gago le nne le le botlhale mme o shireletse tlotlo ya motho. O se ke wa tshwaya molato, go tlhoya kgotsa go mo tlolela fa pele ga batho ba bangwe. Mafoko a a bonolo a a jaaka “Bolelela nna se se ka thusang” a letla motho a go tataise. Neela diaparo tse di phepa kgotsa sebaka sa sephiri sa go fetola, mme o botse pele ga o thusa.

Neela motho nako ya go dira dikgato tse a kgonang go di dira. A ka batla go fetola diaparo ka boene, a nne le mothusi yo a mo tshepang a le gaufi kgotsa a siiwe a nne nako e nnye. Fa a tlhoka thuso ya tiro, e tlhalose ka dikgato tse dinnye mme o tlhatlhobe gore o ikutlwa a le sentle. O se ke wa mo tshwara kgotsa go mo potlakisa mo tirong ya sephiri.

O ka itokisetsa seaparo se se phepa kgotsa mokotla o o sa bonweng mo go tsamaeng fa motho a batla seo. Botsa pele ga o tswelela go boloka dithuso tsa go laola mmele mo sekgoeng se se abelanwang kgotsa go bolelela batho ba bangwe ka phoso. Fa dikhitsi tse di sireletsang kgotsa dikobo di ka thusa, botsa setsenyi sa boitekanelo kgotsa mokeledi wa go laola mmele gore ke dife dikgetho tse di siameng motho le dikgakololo tsa gagwe.

A ke fokotse metsi kgotsa ke tlhophe dithuso tsa go laola mmele?

O se ke wa fokotsa metsi a motho go thibela diphoso ntle le fa setsenyi sa boitekanelo se neetse kgakololo e e itseng. Alzheimer’s Association e tlhokomediswa gore go fokotsa metsi go ka baka go omelela le mathata a mangwe. Batho ba ba nang le dementia ba ka tlhoka dikgopotso kgotsa thuso go nwa metsi a a lekaneng. Latela leano la tlhokomelo la motho ka boene fa go na le thibelo ya metsi.

Dikhitsi, diaparo tse di sireletsang kgotsa dikobo tse di sa nweng metsi ke dikgetho tsa motho ka boene. Di ka thusa batho dingwe, mme ga go na sesiwa se se tshwanetseng bohle. Bua le ngaka kgotsa mokeledi wa go laola mmele ka dikgetho, go tshwanelo, go siama ga seaparo, mathata a letlalo le ka fa motho a batlang go di dirisa ka teng. O se ke wa apesa motho yo o ganang sesiwa; botsa gore ke eng se se mo ikutlwisang go siame.

Ke tshwanetse go batla thuso ya boitekanelo neng?

Botsa ngaka ka mathata a masha, a a oketsegang kgotsa a a botlhoko a toilete. Tshwaetso, go gatlhega, kgafo ya thibela kgotsa bothata jwa mmele bo ka tlhoka tlhokomelo. Tlisa tlhaloso e e khutshwane ya se se fetogileng le nako ya go fetoga. Mokeledi wa go laola mmele a ka thusa ka ditsela tsa tiro mo mafelong a mangwe; botsa ngaka gore o tla bona thuso ya kwa lefelong jang.

Batla thuso ya ka bonako fa motho a tlhola a sa tlhaloganye. Mo mathateng a mangwe a go laola mmele, ikgolaganye le setsenyi sa boitekanelo go batla kgakololo mme o se ke wa lemoga lebaka ka boene. O se ke wa fokotsa metsi, go fetola dithibela kgotsa go simolola kalafi ka go bala tshedimosetso ya marapo a inthanete.

Ke abelana ka tiro ka tsela e e tlotlang jang?

Fa batho ba le bantsi ba thusa, botsa motho gore o ikutlwa a le sentle go abelana ka eng. Kwalo e nnye ya sephiri e e nang le mafoko a a ratwang ke ene, tlwaelo le mofuta wa thuso e e ka thibela go ipolela gape le gape. Abelana fela ka se mothusi o latelang a tshwanetseng go se itse, mme o ntlafatse kwalo fa dikgopolo tsa motho di fetoga.

Thuso ya toilete e ka lapisa le batlhokomedi. Botsa motho yo o tshepegang kgotsa tirelo ya tlhokomelo gore a tsene mo go e nngwe fa motho a dumelana. Setlhogo sa go itlhokomela ka bo mothusi se na le ditsela tsa go batla thuso le go iphomola. Tlhokomelo e e tlotlang e raya go sireletsa sephiri sa motho le go sireletsa kgonagalo ya mohlokomedi ya go tswelela.

Maikaelelo ke go dira gore thuso e nne teng ntle le gatelelo. Araba ka kagiso, sireletsa sephiri, boloka dikgetho tsa motho le botsa setsenyi ka mathata a masha.