ડિમેન્શિયાના નિદાન પછી: ક્યાંથી શરૂ કરવું

ડિમેન્શિયાના નિદાનથી આરોગ્ય, રોજિંદા જીવન, સહાય અને ભવિષ્ય વિશે ઘણા સવાલો ઊભા થઈ શકે છે. લોકો જુદી જુદી રીતે પ્રતિસાદ આપે છે: કેટલાકને સમાચાર પચાવવા માટે સમય જોઈએ છે, જ્યારે બીજાઓ આયોજન શરૂ કરવા માગે છે. કોઈ એક સાચી પ્રતિક્રિયા કે એક નક્કી સમયપત્રક નથી. અત્યારે વ્યક્તિ માટે જે સૌથી મહત્વનું છે તેનાથી શરૂઆત કરો, અને બીજા સવાલો તેઓ તૈયાર થાય ત્યારે ફરી જુઓ.

Alzheimer’s Association નું નિદાન પછીના જીવન વિશેનું માર્ગદર્શન લોકોને ફૉલો-અપ સંભાળ, સ્થાનિક સહાય અને ભવિષ્યના આયોજન તરફ દોરે છે. નિદાનનો સામનો કરવા વિશે Dementia Australia નું માર્ગદર્શન ભાર મૂકે છે કે લોકો જુદી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે, અને તેઓ ઇચ્છે ત્યારે સહાય માગી શકે છે. આ પાનું એક શરૂઆત છે, કોઈ વ્યક્તિગત આરોગ્ય, કાનૂની કે નાણાકીય યોજના નથી.

આગળનું એક ઉપયોગી પગલું કયું છે?

એક એવો સવાલ પસંદ કરો જે આ અઠવાડિયે જીવન સરળ બનાવે. એ હોઈ શકે કે વ્યક્તિની ફૉલો-અપ સંભાળનું સંકલન કોણ કરશે તે જાણવું, નિદાન વિશે વિશ્વસનીય માહિતી ક્યાંથી મળશે તે પૂછવું, અથવા એવી વ્યક્તિને ઓળખવી જેની સાથે તેઓ વાત કરવા ઇચ્છે. વ્યક્તિ કદાચ આગેવાની લેવા માગે, કોઈને મદદ માટે કહેવા માગે, અથવા નિર્ણય લેતાં પહેલાં રાહ જોવા માગે.

આગામી મુલાકાત માટે, જો વ્યક્તિ ઇચ્છે તો, સાથે મળીને થોડા પ્રશ્નો લખો. તમે પૂછી શકો કે નિદાનનો અર્થ શું છે, હજુ શું અનિશ્ચિત છે, ફૉલો-અપ ક્યારે કરવું, અને નવી ચિંતા ઊભી થાય તો કોનો સંપર્ક કરવો. જે શબ્દ કે ભલામણ સ્પષ્ટ ન હોય તે ડૉક્ટરને સમજાવવા કહો. અમારી ડૉક્ટર-મુલાકાત માર્ગદર્શિકા માં તૈયારી માટે એક ટૂંકી યાદી છે.

વ્યક્તિએ એક સાથે ડિમેન્શિયા વિશે બધું શીખવાની જરૂર નથી. તેમને મળેલા નિદાન વિશે વિશ્વસનીય માહિતી પસંદ કરો, અને પછી ઊભા થતા સવાલો લખી રાખો. વચનો, ઉપચારના દાવા, અથવા બધાએ એક જ સારવાર કે યોજના અપનાવવી જોઈએ એવી સલાહથી સાવધ રહો.

સહાય ક્યાંથી મળી શકે?

વ્યક્તિને કેવા પ્રકારની સહાય મદદરૂપ થશે અને કોણે સામેલ થવું ગમશે, એ પૂછો. કોઈ વિશ્વસનીય મિત્ર કે કુટુંબના સભ્ય સાથે પહેલી વાતચીત સારી હોઈ શકે છે. કેટલાક લોકો સહાય જૂથ, કાઉન્સેલર, સ્થાનિક ડિમેન્શિયા સંસ્થા, અથવા પોતાની સંભાળ ટીમ સાથે વાત પસંદ કરે છે. કયો વિકલ્પ યોગ્ય છે તે વ્યક્તિ પર અને નજીકમાં શું ઉપલબ્ધ છે તેના પર આધારિત છે.

સહાય નિદાન ધરાવતી વ્યક્તિ માટે પણ છે, અને કુટુંબ તથા મિત્રો માટે પણ. સંભાળ રાખનારને થોડો આરામ (રિસ્પાઇટ) કે રોજિંદા કામોમાં મદદની જરૂર પડી શકે; વ્યક્તિને માહિતી કે ડિમેન્શિયા સાથે જીવતા બીજા લોકોને મળવાની તક જોઈતી હોઈ શકે. આ જરૂરિયાતો જુદી હોઈ શકે છે. જૂથ ગોઠવતા પહેલાં, મુલાકાત નક્કી કરતા પહેલાં, કે અંગત વિગતો વહેંચતા પહેલાં પૂછી લો.

અમારી સંભાળ રાખનારની પોતાની સંભાળ માર્ગદર્શિકા માં બીજાઓને સહાય વહેંચવા કહેવાના વિચારો છે. જો વ્યક્તિને દિવસ દરમિયાન વધુ મદદ જોઈતી હોય, તો પુખ્ત દિવસ કાર્યક્રમો અને ઘરે સંભાળ વિશેની માર્ગદર્શિકાઓ સ્થાનિક સેવાઓ વિશે પૂછવાના સવાલો સમજાવે છે.

વ્યક્તિ નિર્ણયોમાં કેવી રીતે સામેલ રહી શકે?

માત્ર નિદાનથી એ ખબર પડતી નથી કે વ્યક્તિ શું નક્કી કરી શકે છે, કે તેઓ કેવી રીતે ભાગ લેવા માગે છે. વ્યક્તિને સીધું પૂછો. તેમને સમય આપો, પસંદગી સરળ ભાષામાં સમજાવો, અને પૂછો કે કયો ટેકો વાતચીત સરળ બનાવશે. કેટલીક પસંદગીઓ શાંત જગ્યાએ, અથવા એક કરતાં વધુ વાતચીતમાં ચર્ચવી સરળ હોઈ શકે છે.

જો વ્યક્તિ ભવિષ્યની આરોગ્ય સંભાળ, નાણાં કે રહેઠાણની યોજના કરવા માગે, તો તેમને જે મહત્વનું લાગે અને જેના પર તેઓ વિશ્વાસ કરે તેનાથી શરૂઆત કરો. Dementia Australia ની આયોજન માર્ગદર્શિકા ભલામણ કરે છે કે ઇચ્છાઓ વિશ્વસનીય લોકો અને સંબંધિત વ્યાવસાયિકો સાથે ચર્ચવામાં આવે. કાનૂની દસ્તાવેજો અને નિર્ણય લેવાના નિયમો સ્થળ પ્રમાણે જુદા હોય છે, તેથી સામાન્ય માર્ગદર્શિકા પર આધાર રાખતા પહેલાં સ્થાનિક લાયક વ્યાવસાયિકને પૂછો. રોજિંદા બિલની મદદ અને છેતરપિંડીની ચિંતા માટે, અમારી ડિમેન્શિયા સાથે પૈસાનું સંચાલન માર્ગદર્શિકા જુઓ.

ભવિષ્યની સંભાળ વિશે પહેલી વાતચીતમાં શું પૂછી શકાય?

પૂછો કે વ્યક્તિ અત્યારે વાત કરવા માગે છે કે નહીં, અને પછી એક સમયે એક જ વિષય લાવો. Alzheimer’s Association ભલામણ કરે છે કે ઘણી નાની વાતચીતો, સરળ ભાષા અને વ્યક્તિની ઇચ્છાઓ, માન્યતાઓ અને મૂલ્યો સાંભળવામાં આવે. Alzheimer’s Society નોંધે છે કે લોકો આગળનું વિચારવા માટે કેટલા તૈયાર છે તેમાં તફાવત હોય છે. થોડો વિરામ લેવો અને બીજા દિવસે પાછા આવવું બરાબર છે.

જો વ્યક્તિને પ્રશ્નો જોઈતા હોય, તો આમાંથી એક અજમાવો:

• “તમારા દિવસનો કયો ભાગ તમે સૌથી વધુ જાળવી રાખવા ઇચ્છો?”
• “ભવિષ્યની સંભાળની વાત થાય ત્યારે તમે કોને સામેલ કરવા માગો?”
• “જ્યારે તમને મદદની જરૂર હોય, ત્યારે શું તમને આરામદાયક અને માનવંતું લાગે?”
• “તમારી સંભાળ ટીમે તમારા માટે મહત્વની બાબતો વિશે શું જાણવું જોઈએ?”
• “તમે જે કહ્યું તે હું લખી લઉં, અને તે કોણે જોવું જોઈએ?”

તરત નિર્ણય માગ્યા વિના સાંભળો. National Institute on Aging સમજાવે છે કે મૂલ્યો અને પસંદગીઓ વિશેની અર્થપૂર્ણ વાતચીત એડવાન્સ કેર પ્લાનિંગનો કેન્દ્રીય ભાગ છે. જો વ્યક્તિ સંમત હોય, તો તેમના શબ્દો, તારીખ અને ત્યાં કોણ હતું તે નોંધો. નોંધ બીજાને બતાવતા પહેલાં પરવાનગી લો. આ નોંધો પછીની વાતચીતોમાં માર્ગદર્શન આપી શકે, પણ તે કાનૂની દસ્તાવેજો કે તબીબી આદેશો નથી.

ફક્ત નિદાન કે એક વાતચીતના આધારે ધારણા ન બાંધો. વ્યક્તિની પસંદગીઓ બદલાઈ શકે છે, અને તેઓ થોભવા કે કોઈ વિષય પર પછી પાછા આવવા કહી શકે છે. જે નિર્ણયો તેમને અસર કરે તેમાં, તેઓ ઇચ્છે તેટલા જ, તેમને સામેલ રાખો.

નિદાન વિશે કોણે જાણવું જોઈએ?

વ્યક્તિ નક્કી કરે છે કે બીજા લોકોને કહેવું કે નહીં, ક્યારે અને કેવી રીતે કહેવું, સિવાય કે કોઈ ચોક્કસ સલામતી કે કાનૂની પરિસ્થિતિ માટે વ્યાવસાયિક સલાહ જરૂરી હોય. પૂછો કે તેઓ કોને કહેવા માગે છે, અને તે લોકોએ શું જાણવું જોઈએ એવું તેઓ ઇચ્છે છે. તેઓ પહેલાં એક વિશ્વસનીય વ્યક્તિને કહી શકે, અથવા વ્યાપક રીતે વહેંચવાનું ટાળવા માગે.

જો વ્યક્તિને વાતચીતમાં મદદ જોઈતી હોય, તો પૂછો કે તમે શું કહો એવું તેઓ ઇચ્છે છે, અને શું તેમને તમારી સાથે હાજર રહેવું ગમશે. માત્ર એ જ માહિતી વહેંચો જે તેમણે વહેંચવા સંમતિ આપી હોય. કુટુંબ અને બીજા લોકો સાથે માનભરી વાતચીત વિશે અમારી સંચાર માર્ગદર્શિકા માં માહિતી છે.

અમે ગોઠવાતા હોઈએ ત્યારે રોજિંદું જીવન કેવી રીતે ચાલુ રહી શકે?

જે રૂટિન અને પ્રવૃત્તિઓ વ્યક્તિ માટે મહત્વની છે તે, જ્યાં સુધી તેમને આરામદાયક લાગે ત્યાં સુધી, ચાલુ રાખો. નિદાનનો અર્થ એ નથી કે દરેક શોખ, બહાર જવાનું કે ઘરનું કામ બંધ થઈ જાય. જો કંઈક મુશ્કેલ બને, તો પૂછો કે વ્યક્તિ શું બદલવા માગે છે. ટૂંકી મુલાકાત, પરિચિત સંગીત, એક પગલામાં મદદ, અથવા દિવસનો જુદો સમય તેમને વધુ અનુકૂળ આવી શકે.

વ્યક્તિને યોજનાઓની ચર્ચા કર્યા વિના સમાચાર પચાવવા માટે જગ્યા પણ જોઈતી હોઈ શકે. દરેક વાતચીતને સંભાળ બેઠકમાં ફેરવ્યા વિના સતત ખબર પૂછતા રહો. આયોજનમાંથી વિરામ લેવો અને સામાન્ય રીતે સાથે સમય વિતાવવો બરાબર છે.

ક્યારે વ્યાવસાયિકને પૂછવું જોઈએ?

વ્યક્તિના નિદાન, આરોગ્ય, દવાઓ કે લક્ષણો વિશેના ખાસ સવાલો તેમના ડૉક્ટરને પૂછો. કાનૂની અને નાણાકીય નિર્ણયો માટે, જે વિસ્તારમાં વ્યક્તિ રહે છે ત્યાંના નિયમો જાણતા લાયક વ્યાવસાયિકો સાથે વાત કરો. સામાન્ય વેબસાઇટ એ નહીં કહી શકે કે કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ માટે કઈ સારવાર, દસ્તાવેજ કે સેવા યોગ્ય છે.

અચાનક મૂંઝવણ કે આરોગ્યમાં બીજો કોઈ ઝડપી ફેરફાર તાત્કાલિક તબીબી ધ્યાન માગે છે. મૂંઝવણ વિશે NHS નું માર્ગદર્શન કહે છે કે તરત તબીબી મદદ લો. જ્યાં વ્યક્તિ રહે છે ત્યાંની સ્થાનિક કટોકટી કે તાત્કાલિક સંભાળ વ્યવસ્થા વાપરો; અચાનક થયેલા ફેરફારને તેમની સામાન્ય સ્થિતિનો ભાગ ન માનો.

જો આયોજન ભારે લાગે, તો એક વિશ્વસનીય વ્યક્તિ કે સેવા પસંદ કરો જે સવાલોને તરત જરૂરી અને પછીના વિષયોમાં વહેંચવામાં મદદ કરે. ગતિ વ્યક્તિ નક્કી કરે, અને તેમને કઈ બાબતમાં મદદ જોઈએ છે તે પણ તેઓ જ નક્કી કરે. નિદાન મહત્વની માહિતી છે, પણ તે વ્યક્તિના રસ, સંબંધો કે રોજિંદા જીવનને વ્યાખ્યાયિત કરતું નથી.