Demansı Olan Birinin İlaçlarını Yönetmesine Yardım Etmek

İlaç rutinleri ihtiyaçlar değiştikçe değişebilir. Bir kişi bir dozu hatırlamak, bir etiketi okumak ya da reçeteyi yenilemek için yardıma ihtiyaç duyabilirken, diğer kısımları kendisi yönetmek isteyebilir. Amaç, gerekenden fazlasını devralmadan güvenli kullanımı desteklemektir.

Alzheimer’s Association’ın ilaç güvenliği rehberi, doktor ve eczacılarla birlikte çalışmayı, güncel bir liste tutmayı ve bir rutin üzerinde anlaşmayı önerir. Bu sayfa genel bilgi içerir. Kişinin ilaçları için reçeteyi yazan hekimin ve eczacının talimatlarını izleyin.

Kişiyi ilaç rutinine nasıl dahil edebilirim?

Kişinin ne tür yardım istediğini sorun. Bir hatırlatma, bir kabın açılmasında yardım ya da listeyi kontrol edecek bir aile üyesini tercih edebilir. Kişi bazı ilaçları bağımsız olarak yönetebiliyorsa, bu yeteneği göz önünde bulundurun. Yeni bir hatırlatma sistemi onunla konuşulmalı ve rahatsız edici ya da kafa karıştırıcı gelirse ayarlanmalıdır.

Açık, yetişkin diline uygun bir dil kullanın. Kişi bir ilacı her zaman belirli bir saatte alıyorsa, hatırlatmayı yalnızca eczacının talimatlarıyla uyumluysa tanıdık bir günlük rutinle ilişkilendirin. Kişiye yanıt vermesi için zaman tanıyın. Onu sorguya çekmeyin, unuttuğu için utandırmayın ya da bir dozu alıp almadığı konusunda tartışmayın.

Bir hatırlatma işe yaramıyorsa, neyin zor olduğunu sorun. Etiket okunmak için zor olabilir, kap açılması güç olabilir ya da ilaç hoş olmayan bir his yaratıyor olabilir. Bir doktor ya da eczacı seçenekleri belirlemenize yardımcı olabilir. Tahmin yürüterek ilaç rutinini değiştirmeyin.

Bir ilaç listesinde hangi bilgiler olmalı?

Her reçeteli ilacın adı, dozu ve zamanlaması ile biliniyorsa neden reçete edildiği yazan tek bir güncel liste tutun. Reçetesiz ilaçları, vitaminleri, bitkisel ürünleri ve takviyeleri de ekleyin. Alerjileri ya da geçmiş yan etkileri ve kişinin bakımını yöneten hekimlerin adlarını not edin.

Listeyi tıbbi randevulara götürün ve bir hekim bir şeyi değiştirdiğinde güncelleyin. Kişi birden fazla doktora gidiyorsa, listeyi yalnızca kişinin onayladığı ölçüde bakım ekibindeki her kişiyle paylaşın. Listeyi kişinin ve seçtiği yardımcıların bulabileceği bir yerde tutun ve özel sağlık bilgisi olarak koruyun.

Yeni bir ilaç reçete edildiğinde doktor ya da eczacıdan olası etkileşimleri kontrol etmelerini isteyin. Kişi bir ilaç değişikliğinden sonra yeni bir sorun yaşarsa, ne zaman başladığını yazın ve reçeteyi yazan hekimle iletişime geçin. Davranış değişikliğinin birçok nedeni olabilir; profesyonel tavsiye almadan ilacı sorumlu tutmayın.

Bir hap kutusu ya da hatırlatıcı yardımcı olabilir mi?

Takvim, yazılı bir çizelge ya da hap kutusu bazı insanlara yardımcı olabilir. Doğru araç, kişinin ilaçlarına ve becerilerine bağlıdır. İlacı orijinal ambalajından aktarmadan önce, bir hap kutusunun uygun olup olmadığını eczacıya sorun. Bazı ilaçların özel saklama ya da kullanım gerektirir.

Hap kutusunu kimin dolduracağına ya da kontrol edeceğine karar verin ve atlanmış ya da tekrarlanmış dozlardan nasıl kaçınacağınızı belirleyin. Birden fazla kişi yardım ediyorsa, verilen ilaçları kaydetmek için tek bir ortak yöntem kullanın. Kişi hap kutusunu kendisi yönetmek istiyorsa, bunu güvenli ve uygulanabilir kılmanın yolunu eczacıya sorun.

Bir doz atlanırsa, ne yapacağınıza karar vermeden önce o ilacın yazılı talimatlarına bakın ya da eczacıyı arayın. Genel bir rehbere dayanarak tahmin yürütmeyin ya da dozu iki katına çıkarmayın.

Kişi reddederse ya da yutmakta zorlanırsa ne olur?

Durun ve neyin yanlış olduğunu sorun. Kişi ilacın tadını sevmiyor olabilir, kendini iyi hissetmiyor olabilir, yorgun olabilir ya da ilacın ne için olduğunu anlamıyor olabilir. Açık bir açıklama yapın ve yanıt vermesi için zaman tanıyın. Anlaşma olmadan ve profesyonel tavsiye almadan ilacı kişinin ağzına zorla vermeyin ya da yiyeceğe saklamayın.

Hap ezmek, kapsülü açmak ya da ilacı yiyeceğe karıştırmak, yetkili hekim ya da eczacı güvenli olduğunu doğrulamadıkça yapılmamalıdır. Bazı ilaçlar amaçlandığı gibi çalışmayabilir ya da değiştirildiğinde zarar verebilir. Yutmak zorsa sıvı ya da başka bir formun olup olmadığını sorun. Dozu kendiniz değiştirmek yerine doktor ya da eczacıya başvurun.

İlaçlar nasıl saklanmalı ve kullanılmalı?

İlaçları etikete ve eczacının talimatlarına göre saklayın. Kişi yanlışlıkla fazla doz alabilirse, kişiyle ve bakım ekibiyle hangi saklama ya da destek düzeninin uygun olduğunu konuşun. Kilitli bir dolap bazı durumlarda yardımcı olabilir, ancak erişim ve bağımsızlık da önemlidir. Kişinin becerileri değiştikçe planı gözden geçirin.

Son kullanma tarihi geçmiş ya da artık kullanılmayan ilaçları ayrı tutun ve güvenli şekilde nasıl atılacağını bir eczacıya sorun. Eski ilacı yedek olarak saklamayın ya da kişiler arasında ilaç paylaşmayın. İlaç kayıpsa ya da bir doz tekrarlanmış olabilirse, hızlı tavsiye için bir eczacı, zehir danışma hizmeti ya da acil servisle iletişime geçin.

Ne zaman tıbbi yardım almalıyım?

Kişinin rahatsız edici yan etkileri, yutma güçlüğü, tekrarlayan atlanmış dozlar ya da yeni bir ilaçtan sonra ani bir değişikliği varsa doktora ya da eczacıya başvurun. Açık yazılı talimatlar isteyin. Kendi başınıza bir ilacı durdurmayın ya da azaltmayın.

Kişinin çok fazla ilaç aldığını düşünürseniz, hemen yerel zehir danışma hizmetini ya da acil servisleri arayın. Kişi aniden karışırsa, NHS ani karışıklıkta acil tıbbi yardım alınmasını öneriyor. Yaşadığınız yerdeki acil servisleri ya da acil bakım sürecini kullanın.

Rutin randevular için doktor ziyareti rehberi, sorularınızı ve bir ilaç listesini hazırlamanıza yardımcı olabilir. Hastane ziyareti rehberi ise ilaç bilgilerini bakım ekibiyle paylaşmayı anlatır.

En güvenli rutin, kişinin kabul ettiği ve bakım ekibinin anladığı rutindir. Soru sorun, listeyi güncel tutun ve bir değişiklik yapmadan önce profesyonel tavsiye alın.