Å hjelpe ein person med demens med medisinane

Medisinrutinar kan endre seg når behova endrar seg. Ein person kan ønskje hjelp til å hugse ein dose, lese ei etikett eller fornye ein resept, samtidig som dei vil styre andre delar sjølve. Målet er å støtte trygg bruk utan å ta over meir enn nødvendig.

Alzheimer’s Association si rettleiing om medisintryggleik tilrår å samarbeide med lege og farmasøyt, halde ei oppdatert liste og bli einige om ei rutine. Denne sida er generell informasjon. Følg råda frå forskrivaren og farmasøyten for medisinane til personen.

Korleis kan eg ta med personen i medisinrutinen?

Spør kva hjelp personen ønskjer. Dei kan føretrekkje ei påminning, hjelp med å opne ei emballasje eller at eit familiemedlem kontrollerer lista. Om personen kan styre somme medisinar sjølv, hald den evna i sikte. Eit nytt påminningssystem bør drøftast med dei og justerast om det kjennest påtrengjande eller forvirrande.

Bruk klart og vaksent språk. Om personen tek ein medisin på eit vanleg tidspunkt, kan du knyte påminninga til ein kjend rutine, berre om det samsvarer med råda frå farmasøyten. Gi personen tid til å svare. Ikkje test dei, ikkje skam dei for at dei har gløymt, og ikkje argumenter om dei allereie har teke ein dose.

Om ei påminning ikkje fungerer, spør kva del som er vanskeleg. Etiketten kan vere vanskeleg å lese, emballasjen kan vere vanskeleg å opne, eller medisinen kan gi ei ubehageleg kjensle. Lege eller farmasøyt kan hjelpe med å finne alternativ. Endre ikkje medisinrutinen ved å gjette.

Kva bør stå på ei medisinliste?

Hald ei oppdatert liste med namnet på kvar reseptpliktig medisin, dosen og tidsplanen, og kvifor den er skriven ut, om det er kjent. Ta med reseptfrie medisinar, vitamin, urtepreparat og kosttilskot. Noter allergiar eller tidlegare bivirkningar, og namna på dei kliniske som styrer omsorga til personen.

Ta lista med til medisinske timar, og oppdater ho når ein forskrivar endrar noko. Om personen går til fleire legar, del lista med kvart omsorgsteam berre slik personen har godtatt. Ha lista eit stad der personen og dei de har valt kan finne ho, og hald ho skjerma som privat helseinformasjon.

Be lege eller farmasøyt sjekke moglege vekselverknader når ein ny medisin blir skriven ut. Om personen får eit nytt problem etter ei medisinendring, skriv ned når det starta, og kontakt forskrivaren. Ei endring i åtferd kan ha mange årsaker, så ikkje gå ut frå at medisinen er ansvarleg utan faglege råd.

Kan ein pilleboks eller påminning hjelpe?

Ein kalender, ei skriftleg oversikt eller ein pilleboks kan hjelpe somme. Kva som passar, avheng av medisinane og evnene til personen. Spør farmasøyten om ein pilleboks er eigna før du flyttar medisin frå den originale emballasjen. Somme medisinar krev spesiell handtering eller lagring.

Bli einige om kven som fyller eller kontrollerer boksen, og korleis de unngår gløymde eller doble doser. Om fleire hjelper til, bruk éin felles metode for å registrere kva som er gitt. Om personen vil styre boksen sjølv, spør farmasøyten korleis det kan gjerast trygt og praktisk.

Om ein dose blir gløymd, sjekk den skriftlege bruksrettleiinga for den medisinen eller ring farmasøyten før du bestemmer deg. Ikkje gjett, og ikkje doble ein dose basert på ein generell rettleiing.

Kva om personen nektar eller har vanskar med å svelgje?

Stopp og spør kva som er gale. Personen kan mislike smaken, kjenne seg dårleg, vere trøytt eller ikkje forstå kva medisinen er for. Gi ei tydeleg forklaring og tid til å svare. Ikkje tving medisinen inn i munnen, og ikkje skjul han i mat utan samtykke og faglege råd.

Knus aldri ein tablett, opne ei kapsel og bland ikkje medisin i mat med mindre forskrivaren eller farmasøyten stadfestar at det er trygt. Somme medisinar fungerer kanskje ikkje som dei skal, eller kan skade om dei blir endra. Om svelging er vanskeleg, spør om det finst ein væske eller ei anna form. Kontakt lege eller farmasøyt i staden for å endre dosen sjølv.

Korleis bør medisinar lagrast og handterast?

Lagre medisinar i samsvar med etiketten og farmasøytens instruksar. Om personen kan ta ein ekstra dose ved et uhell, spør personen og omsorgsteamet kva lagring eller støtte som er riktig. Eit låst skap kan hjelpe i somme situasjonar, men tilgang og sjølvstende betyr òg noko. Gå gjennom planen når evnene til personen endrar seg.

Hald utgåtte eller avslutta medisinar åtskilde, og spør ein farmasøyt korleis dei kan kastast trygt. Ikkje behald gamal medisin som reserve, og ikkje del medisin mellom personar. Om ein medisin er borte, eller ein dose kan ha blitt teke to gonger, kontakt farmasøyt, giftinformasjonen eller nødetaten for rask rådgiving.

Når bør eg søkje medisinsk hjelp?

Kontakt lege eller farmasøyt om personen har plagsame bivirkningar, vanskar med å svelgje, gjentekne gløymde dosar eller ei brå endring etter ein ny medisin. Be om klare skriftlege instruksar. Stopp eller reduser ikkje ein medisin på eiga hand.

Om du trur personen har teke for mykje medisin, ring giftinformasjonen eller nødetaten der du bur, med ein gong. Om personen plutseleg blir forvirra, rår NHS til å søkje akutt medisinsk hjelp. Bruk lokal nødhjelp eller den akuttjenesta du har der du bur.

For vanlege timar kan rettleiinga om legebesøk hjelpe deg med å førebu spørsmål og ei medisinliste. Rettleiinga om sjukehusbesøk omtalar korleis du deler medisininformasjon med eit omsorgsteam.

Den tryggaste rutinen er ein personen aksepterer, og som omsorgsteamet forstår. Still spørsmål, hald lista oppdatert, og få faglege råd før du endrar noko.