Demansta Giyinmeye Yardım

Giyinmek kişiseldir. Demansı olan biri seçimleri, kıyafet kapatmalarını ya da adımların sırasını eskisinden daha zor bulabilir. Tanıdık kıyafetleri ya da belirli bir tarzı tercih etmeleri de olağandır. Amaç, konforu ve seçimi desteklemektir; kişinin yerine karar vermek ya da kıyafetin belirli bir görünümde olmasını zorlamak değildir.

Alzheimer’s Association’ın giyinme rehberi ve Dementia Australia’nın giyinme önerileri, yeterli zaman tanımayı, seçenekleri sade tutmayı ve kişiyi yapabildiği kadarını yapmaya desteklemeyi öneriyor. Bu sayfa genel fikirler sunar. Yeni giyinme güçlükleri ya da başka sağlık endişeleri için bir hekime danışın.

Seçenekleri zorlamadan nasıl sunabilirim?

Kişiye ne giymek istediğini sorun. Tüm dolap seçmeyi zorlaştırıyorsa iki tanıdık seçenek sunun. Mavi bir gömlek ile yeşil bir gömlek arasında ya da bir kazak ile bir hırka arasında seçim yaptırabilirsiniz. İki seçenek bir başlangıç noktasıdır, kesin bir kural değil. Kişi daha fazla kıyafet arasından seçmek isterse onun tercihini izleyin.

Kişinin alışılmış zevkini gözetin. Sevdiği renkler, kumaşlar ve tanıdık kombinler seçimi kolaylaştırabilir. Onun tarzını, sizin en iyi göründüğünü düşündüğünüz şeyle değiştirmeyin. Uyumsuz bir kombin tartışma nedeni değildir. Kişi rahatsa ve kıyafetler havaya uygunsa seçimi kabul edin.

Kıyafet alırken konfor ve kişinin neyi rahat yönetebildiğini düşünün. Yumuşak kumaşlar, tanıdık kesimler ve açması kolay kapamalar yardımcı olabilir. Lastikli ya da basit kapamalar bazı insanlar için daha kolaydır; ama yeni bir tasarım da tanıdık gelmeyebilir. Sevilen kıyafetleri değiştirmeden ya da bir rutini bozmadan önce sorun.

Giyinmeyi kolaylaştıran küçük adımlar neler?

Rahatça yavaşlayabileceğiniz bir zaman seçin. Acele etmek görevi daha stresli hale getirebilir. Sessiz, iyi aydınlatılmış ve kıyafetlerin kolayca görülebildiği bir alan yardımcı olabilir. Giyinilen yerin çevresinden diğer eşyaları uzaklaştırın ve seçilen kıyafetleri ulaşılabilir yere koyun.

Kıyafetleri kişinin giymek istediği sırayla yerleştirin. Her seferinde bir parça sunun ve “İşte gömleğin” gibi kısa bir ipucu kullanın. “Giyin” gibi geniş bir talimat yerine getirilmesi daha zor olabilir. Adımlar arasında duraklayın; kişinin anlamasına ve yanıt vermesine zaman tanıyın.

Yapabildiği ve yapmak istediği her kısmı kişiye bırakın. Ne yapacağından emin değilse bir hatırlatma verin ya da yardımın faydalı olup olmayacağını sorun. Onayı olmadan kıyafetleri üzerine çekmeyin ya da vücudunu hareket ettirmeyin. Bir adım sinir bozucu olursa durup ne kolaylaştırabileceğini sorun. Bazen sonra tekrar denemek yeterlidir.

Mahremiyeti ve onuru nasıl koruyabilirim?

Odada kalmadan ya da kıyafetlere yardım etmeden önce izin isteyin. Kişi tek başına giyinmekten rahat olabilir ya da yakınında birinin bulunmasını isteyip doğrudan yardım istemeyebilir. Ne istediğini takip edin. Yardıma ihtiyaç varsa ne yapacağınızı açıklayın ve ilerlerken hâlâ rahat olup olmadığını kontrol edin.

Kıyafet değiştirirken kişiyi istediği kadar örtülü tutun. Kapıyı ya da perdeleri kapatın ve özel ayrıntıları başkalarının duyabileceği yerde konuşmaktan kaçının. Aile üyesi ya da bakıcı yardım ediyorsa, o kişinin orada olmasının uygun olup olmadığını sorun. Tercihler bir günden diğerine değişebilir; her seferinde kontrol edin.

Kıyafet değiştirme hatırlatmaları utandırıcı gelebilir. Azarlamadan ya da herkesin önünde düzeltmeden temiz ve tanıdık bir seçenek sunun. Kişi sevdiği bir kombini tekrar tekrar giymek isterse, benzer kıyafetler ya da bir kopya seçimi tanıdık tutmaya yardımcı olabilir. Kıyafet değiştirmeyi bir hafıza ya da bağımsızlık sınavına dönüştürmeyin.

Başka bir kişisel bakım görevinde mahremiyeti korumanın yolları için banyo rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi kıyafet ve ayakkabılar rahat olabilir?

Konfor kişiye bağlıdır. Yumuşak, kolay giyilen ve tanıdık kıyafetler, çok sayıda kapaması olan yeni bir kombinden daha uygun olabilir. Kişinin rahat bulduğu ve iyi tutunan ayakkabıları seçin. Alzheimer’s Association’ın giyinme broşürü, takılma riskini azaltmak için kıyafet boyunun uygun olup olmadığını kontrol etmeyi önerir.

Günün sıcaklığını ve planlarını düşünün. Kişi katmanlı giyinmeyi sevebilir, ama çok sıcak ya da soğuk hissedip hissetmediğini kontrol edin. Dışarı çıkılacaksa eklenip çıkarılabilecek bir katman getirin. Alzheimer’s Association, rahat ayakkabı seçmeyi ve havayı göz önünde bulundurmayı öneriyor. Bunlar kişiyle yapılacak bir konuşma için ipuçlarıdır; zorunlu bir üniforma ya da kıyafet kuralı değildir.

Giyinme yeni biçimde zorlaştıysa ne yapmalıyım?

Giyinme belirgin biçimde değiştiyse kişiye neyin zor geldiğini sorun ve doktoruyla konuşun. Dementia Australia, görme, ilaç etkileri ya da başka bir sağlık durumunun giyinmeyi zorlaştırabileceğini not eder. Bir doktor olası nedenleri kontrol etmenize yardımcı olabilir. Genel bir yazıya dayanarak bir ilacı durdurmayın ya da değiştirmeyin.

Kişi birden karışırsa, yerel acil servisler üzerinden hemen tıbbi yardım isteyin. NHS’nin ani karışıklık rehberi bunun acil ilgi gerektirdiğini söyler. Bu uyarı, giyinme rutinindeki yavaş bir değişim için değil, ani karışıklık içindir.

Rutinin hangi kısmının değiştiğine bakın: kıyafet seçmek, onları görmek, bir kapamayı kullanmak ya da dengeyi korumak. Kişi onaylarsa gözlemlerinizi kendisi ve doktoruyla paylaşın. Yeni bir zorluk, nedenini tek başına açıklamaz. Kişinin inatçı ya da özensiz olduğunu varsaymaktan kaçının.

Evde ya da bir bakım ortamında yardım ediyorsanız, kişiye tercihlerinin başka bir yardımcıyla paylaşılıp paylaşılmamasını isteyip istemediğini sorun. Sevdiği kıyafetler, tercih ettiği sıra ve işe yarayan ipucu hakkında kısa bir not, diğerlerinin aynı rutini izlemesine yardımcı olabilir. Notu özel tutun ve kişinin istekleri değiştikçe güncelleyin.

Kişi giysileri konusunda istediği kadar kendisi karar verebilmelidir. Yalnızca kabul ettiği yardımı sunun, zaman tanıyın ve kendisi için rahat olan seçimlere saygı gösterin.