Συζήτηση για την οδήγηση και την άνοια

Η οδήγηση μπορεί να είναι μέρος της ταυτότητας, της ανεξαρτησίας και της καθημερινής ρουτίνας ενός ατόμου. Η συζήτηση για μελλοντικές αλλαγές μπορεί να είναι δύσκολη για όλους. Όταν ξεκινάτε νωρίς, υπάρχει περισσότερος χώρος να ακούσετε, να κάνετε επιλογές και να δοκιμάσετε άλλους τρόπους μετακίνησης. Αυτή η σελίδα δεν είναι αξιολόγηση οδήγησης ούτε απόφαση για το αν ένα συγκεκριμένο άτομο μπορεί να οδηγεί με ασφάλεια.

Ο οδηγός της Alzheimer’s Association για την άνοια και την οδήγηση, οι συμβουλές της Dementia Australia για την οδήγηση και η καθοδήγηση της NHTSA για φροντιστές προτείνουν να σχεδιάζετε από νωρίς και να εμπλέκετε το άτομο. Ένας γιατρός, ένας ειδικός αποκατάστασης οδήγησης και η τοπική αρχή αδειών μπορούν να βοηθήσουν με ατομικά ερωτήματα.

Πότε πρέπει να ξεκινήσω τη συζήτηση;

Ξεκινήστε πριν ένα περιστατικό οδήγησης αναγκάσει σε επείγουσα απόφαση, αν είναι δυνατό. Διαλέξτε μια ήρεμη στιγμή, όταν το άτομο δεν ετοιμάζεται να πάει κάπου ή δεν επιστρέφει από ένα αγχωτικό ταξίδι. Μπορεί να είναι η πρώτη από αρκετές συζητήσεις και όχι μια μοναδική ανακοίνωση.

Ρωτήστε τι σημαίνει η οδήγηση για το άτομο. Μπορεί να είναι ο τρόπος που επισκέπτεται φίλους, πηγαίνει για ψώνια, βοηθά την οικογένεια, κάνει τη δουλειά του ή νιώθει ανεξάρτητο. Η αναγνώριση αυτής της σημασίας δεν λύνει το ζήτημα της ασφάλειας. Δείχνει ότι καταλαβαίνετε τι μπορεί να χαθεί και γιατί ο σχεδιασμός έχει σημασία.

Συμπεριλάβετε το άτομο στις επιλογές για τις μελλοντικές μετακινήσεις, όσο θέλει να συμμετέχει. Μπορεί να προτιμά συγκεκριμένο πρόσωπο για να οδηγεί, μια γνώριμη διαδρομή ή μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Σημειώστε τις επιλογές που του αρέσουν και δοκιμάστε τις πριν από μια αγχωτική μέρα, αν συμφωνεί.

Πώς μπορώ να θέσω μια ανησυχία χωρίς να γίνει καυγάς;

Μιλήστε για ένα συγκεκριμένο περιστατικό αντί για μια γενική κρίση. Για παράδειγμα, περιγράψτε ότι χάθηκε σε μια γνώριμη διαδρομή, ότι παρέλειψε μια πινακίδα στοπ ή ότι υπήρξε μια πρόσφατη γρατζουνιά στο αυτοκίνητο. Πείτε τι είδατε και ρωτήστε τι θυμάται ή τι ένιωσε το άτομο. Αποφύγετε να το αποκαλείτε κακό οδηγό ή να ελέγχετε τη μνήμη του με ερωτήσεις.

Ακούστε την άποψη του ατόμου. Μπορεί επίσης να έχει παρατηρήσει σύγχυση, θάμβωση, κόπωση ή άλλη δυσκολία. Ή μπορεί να διαφωνεί με την ανησυχία σας. Μην θεωρείτε μια μόνο συζήτηση απόδειξη ότι καταλαβαίνει ή δεν καταλαβαίνει τον κίνδυνο. Κρατήστε τον τόνο σεβαστικό και επιστρέψτε στο θέμα αργότερα αν κάποιος από τους δύο στεναχωρηθεί.

Η Dementia Australia προτείνει σύντομες, επαναλαμβανόμενες συζητήσεις και εστίαση στα δυνατά σημεία του ατόμου και σε θετικές επιλογές μετακίνησης. Προειδοποιεί επίσης ότι η κρυφή απόκρυψη των κλειδιών ή η απενεργοποίηση του αυτοκινήτου μπορεί να φανεί εχθρική στον αρχικό σχεδιασμό. Αν υπάρχει σοβαρή άμεση ανησυχία για την ασφάλεια, κάντε βήματα για να αποφύγετε την επόμενη επικίνδυνη διαδρομή και ζητήστε άμεση επαγγελματική καθοδήγηση.

Ποιες πληροφορίες βοηθούν μια επαγγελματική συζήτηση;

Γράψτε συγκεκριμένα περιστατικά και πότε συνέβησαν. Παραδείγματα μπορεί να είναι η σύγχυση σε διασταύρωση, η απώλεια της διαδρομής προς γνώριμο μέρος, η παράλειψη πινακίδων ή νέα ζημιά στο αυτοκίνητο. Συμπεριλάβετε τι είπε το άτομο για τη διαδρομή και τυχόν αλλαγές στην υγεία ή στα φάρμακα που θέλει να συζητήσει.

Κρατήστε τις σημειώσεις πραγματικές και ιδιωτικές. Μην καταγράφετε κρυφά, μην παρακολουθείτε και μην ελέγχετε το άτομο. Αν το άτομο συμφωνεί, ένα μέλος της οικογένειας που ήταν στο αυτοκίνητο μπορεί να μοιραστεί όσα παρατήρησε. Μια σαφής περιγραφή δίνει στον γιατρό ή στον ειδικό κάτι συγκεκριμένο για συζήτηση· δεν διαγιγνώσκει την αιτία ούτε καθορίζει την ικανότητα οδήγησης.

Τα σημάδια προειδοποίησης στην καθοδήγηση της Alzheimer’s Association είναι λόγοι για να ζητήσετε επαγγελματική συμβουλή. Δεν αντικαθιστούν μια ατομική εκτίμηση. Ρωτήστε τον γιατρό του ατόμου για παραπομπή σε εργοθεραπευτή ή σε άλλον ειδικευμένο επαγγελματία αποκατάστασης οδήγησης. Ελέγξτε τους τοπικούς κανόνες αδειοδότησης με την πολιτειακή ή περιφερειακή αρχή αδειών.

Πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε μαζί ένα πλάνο μετακινήσεων;

Ξεκινήστε από τις διαδρομές που θέλει να κρατήσει το άτομο: επίσκεψη σε φίλους, ψώνια, ραντεβού, θρησκευτική λατρεία ή γνώριμες δραστηριότητες. Για καθεμία, συζητήστε ποιος μπορεί να οδηγήσει, ποιες επιλογές μεταφοράς είναι αποδεκτές και ποια υποστήριξη θα έκανε τη διαδρομή εφικτή.

Οι επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν μεταφορές από οικογένεια ή φίλους, ταξί ή υπηρεσίες κοινής μετακίνησης, δημόσιες συγκοινωνίες, κοινοτικές μεταφορές ή παράδοση για ορισμένα ψώνια. Οι υπηρεσίες, το κόστος και η προσβασιμότητα διαφέρουν ανά τόπο. Ελέγξτε τι υπάρχει τοπικά αντί να υποθέτετε ότι μία επιλογή θα ταιριάζει σε όλους.

Δοκιμάστε μια διαδρομή ή μια υπηρεσία μαζί πριν γίνει η μοναδική επιλογή. Ρωτήστε αν το άτομο θέλει συνοδό ή αν προτιμά να ταξιδεύει μόνο του. Ο οδηγός μας για τον σχεδιασμό ταξιδιών έχει ιδέες για να διατηρείτε τις μετακινήσεις γνώριμες και να αφήνετε χώρο για αλλαγές στα σχέδια.

Τι γίνεται αν νομίζω ότι η επόμενη διαδρομή μπορεί να είναι επικίνδυνη;

Πάρτε την ανησυχία στα σοβαρά και κανονίστε άλλον τρόπο μετακίνησης ενώ ζητάτε άμεση συμβουλή. Αν το άτομο μπερδευτεί ξαφνικά, η ιατρική καθοδήγηση του NHS συνιστά άμεση ιατρική βοήθεια· καλέστε τις τοπικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Μια ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά κάποιου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως συνηθισμένη διαφωνία για την οδήγηση.

Για άλλες σοβαρές ανησυχίες, επικοινωνήστε με τον γιατρό του ατόμου και με την τοπική αρχή αδειών για τα βήματα που ισχύουν στην περιοχή σας. Μην βασίζεστε σε μια οικογενειακή υπόσχεση ή σε αυτή τη σελίδα για να αποφασίσετε τις νομικές απαιτήσεις. Αν γίνεται, εξηγήστε στο άτομο το άμεσο σχέδιο και κρατήστε το ενήμερο για ό,τι ακολουθεί.

Πώς μπορώ να στηρίξω το άτομο όταν σταματά η οδήγηση;

Η διακοπή της οδήγησης μπορεί να φαίνεται πραγματική απώλεια. Αναγνωρίστε το ειλικρινά. Συνεχίστε να το προσκαλείτε σε μέρη και δραστηριότητες που έχουν σημασία για εκείνο. Προσφέρετε επιλογές για τις μεταφορές, τον χρόνο και τους συνοδούς, αντί να αντιμετωπίζετε τις μετακινήσεις ως δουλειά που τη διαχειρίζεστε εσείς για εκείνο.

Μοιραστείτε τις υποχρεώσεις οδήγησης με συγγενείς ή φίλους, αν το άτομο συμφωνεί. Ρωτήστε κοινοτικές υπηρεσίες για μεταφορές για μεγαλύτερους ή για άτομα με αναπηρία. Ελέγξτε το κόστος, το πρόγραμμα, τους κανόνες παραλαβής και αν επιτρέπεται συνοδός. Οι μικρές λεπτομέρειες μπορεί να καθορίσουν αν μια επιλογή φαίνεται χρήσιμη.

Ο οδηγός αυτοφροντίδας για τον φροντιστή καλύπτει το πώς να ζητάτε από άλλους να μοιραστούν τη φροντίδα. Το άτομο πρέπει να έχει όσο το δυνατό μεγαλύτερο λόγο στον τρόπο με τον οποίο παραμένει συνδεδεμένο με την καθημερινή ζωή.

Στόχος είναι να προστατεύεται η ασφάλεια, σεβόμενοι παράλληλα το τι σημαίνει η οδήγηση για το άτομο. Ξεκινήστε τη συζήτηση νωρίς, ακούστε, ζητήστε κατάλληλη συμβουλή και χτίστε μαζί ένα σχέδιο μετακινήσεων.