Demensiýa bilen lukman kabulyna taýynlyk

Lukman kabuly az wagtda köp zady gürrüň etmegi mümkin. Gysga meýilnama adama we onuň goldaw berýän adamyna iň möhüm soraglary bermäge, jogaplary düşünmäge we aýdyň indiki ädimler bilen gitmäge kömek edip biler. Demensiýa bilen ýaşaýan adam isleýşi ýaly söhbetde we kararlarda bolmaly.

Alzgeýmer assosiasiýasynyň lukman bilen işlemek boýunça gollanmasy soraglary ýazmagy, anyk üýtgeşmeleri bellemegi we lukmandan meýilnamany gaýtalamagy maslahat berýär. Demensiýa Awstraliýanyň lukmanlar bilen işlemek boýunça maslahaty razylyga, adama diňe bermäge we zerur bolanda maglumaty ehtiýatlylyk bilen paýlaşmaga ünsi çekýär. Bu sahypa umumy kabul taýynlygy maslahatlaryny berýär, lukmançylyk maslahaty däl.

Duşuşykdan ozal nädip taýynlanmaly?

Adamdan lukmanyň nämäni bilmegini iň köp isleýändigini soraň. Bilelikde gysga soraglar sanawyny ýazyň we iň möhüm soragy ilki goýuň. Sanaw uzyn bolsa, kabulyň uzynrak ýa-da yzky duşuşyk bolup bilýändigini kabul edýän ýerden soraň. Adam ähli zady kabulda ýatda saklamakdan görä ýazgyny getirmegi isläp biler.

Üýtgeşmeleri anyk sözler bilen beýan ediň. Näme bolandygyny, haçan başlanýandygyny, näçe gezek ýüze çykýandygyny we şol wagt näme bolup geçendigini ýazyň. Mysal üçin, “Geçen aýda hepdelik aýdym-saz toparyna gitmekden ýüz döndi” diýmek, “Has erbetleşýär” diýmekden has peýdalydyr. Adamyň üýtgeşme hakda öz pikirini goşuň, çaklamany diagnoz hökmünde görkezmäň.

Häzirki derman sanawyny getiriň, şol sanda reçeteli we reçetesiz dermanlary, witaminleri we ýüpek goşundylary. Adam äýnekleri, eşidiş enjamlaryny ýa-da beýleki lukmanlaryň adyny getirmek isläp biler. Kabul edýän ýerden haýsy resminamalaryň ýa-da ýazgylaryň gerekdigini soraň, duşuşygyň zerurlygyndan köp şahsy maglumat ýygnamaň.

Adam duşuşykda nädip goşulyp biler?

Adamdan siziň kabula girmegiňizi isleýärmi soraň. Ol ulag isläp we lukman bilen ýeke gürleşmegi halap biler, ýa-da sizi ýazyjy hökmünde kabul edip biler. Kabuldan ozal, nähili kömek etmegiňizi soraň.

Lukmanyň soraglaryna ilki adam jogap bersin. Diňe ol isläninde ýa-da lukman adamyň ýadyna düşmeýän maglumaty soranda goşmaça jikme-jik goşuň. Lukmany däl-de, adamyň özüni diňläň. Jogap bermek üçin wagt gerek bolsa, garaşyň, her pauzany doldurmaň.

Adamyň şahsy bir alada üçin lukman bilen ýeke gürleşmek isläp biler. Şol islege hormat goýuň. Eger siziň alada bolsa, adamyň öňünde aýtmak kyn bolsa, klinika bilen gizlin ýazgyny nädip paýlaşmalydygyny soraň. Näme görendigiňizi takyk aýdyň we klinikadan maglumaty gizlemegi ýa-da adamyň gatnaşmazdan karar bermegini sorap bolmaz.

Haýsy soraglar meýilnamany aýdyň edip biler?

Düşnüksiz zat bolsa, ýönekeý dilde düşündirmegi soraň. Adam we goldaw berýän adam şeýle soraglary berip biler:

• Näme görüp üns bermeli we haçan lukman bilen habarlaşmaly?
• Haýsy saýlawlar bar we olaryň mümkin peýdasy bilen kynçylygy nämeler?
• Indiki ädim näme we ony kim guraýar?
• Haçan yzky barlag etmeli?

Bular mysallar, her kabulda ýerine ýetirilmeli sanaw däl. Adamyň başga soraglary bolup biler ýa-da bir alada üns bermegi isläp biler. Gitmezden ozal lukmandan esasy netijeleri gaýtalamagyny soraň.

Kabuldan soň näme ýazmaly?

Lukmanyň düşündirişiniň, ylalaşylan işleriň we yzky wagtyň gysga jemini ýazyň. Her işi kimiň ederini belläň, mysal üçin klinika jaň etmek ýa-da indiki duşuşygy belläp goýmak. Adam razy bolsa, maglumaty zerur bolan maşgala agzasy ýa-da kömekçi bilen paýlaşyň.

Saglyk ýazgylaryny gizlin saklaň we adam razylyk bermedik bolsa, paýlaşylan hasap ýa-da topar habarlary arkaly ibermäň. Öýe gelenden soňra görkezme düşnüksiz bolsa, klinika jaň ediň we düşündirmegini soraň. Ýazan ýazgylaryňyza esaslanyp derman başlamaň, togtatmaň ýa-da üýtgetmäň.

Gitmezden ozal yzky duşuşygyň ýa-da synagyň meýilleşdirilmelidigini, soraglar üçin kime ýüz tutmalydygyňyzy anyklaň. Adam ýazylan meýilnamanyň nusgasyny saklamak ýa-da ony ynanýan kömekçä tabşyrmak isleýän bolup biler. Siziň ýerine karar bermäň; soraň.

Birden utgaşyksyz bolsa näme etmeli?

Adam birden utgaşyksyz bolsa, adaty kabula garaşmaň. NHS derrew lukman kömegini almagy maslahat berýär, sebäbi birden utgaşyksyzlygyň derrew üns talap edýän sebäpleri bolup biler. Ýaşaýan ýeriňizdäki gyssagly kömek hyzmatlaryny ulanyň ýa-da ýerli çalt lukman kömegi üçin ädim ediň.

Ýuwaş-ýuwaşdan bolýan üýtgeşme-de lukman bilen maslahatlaşmaga mynasyp bolup biler, ýöne ol birden utgaşyksyzlykdan tapawutlanýar. Üýtgeşmäniň derrew bolup-bolmajakdygyny bilmeseňiz, özüňiz diagnoz goýmak bilen bolmaň; ygtybarly lukmançylyk hyzmatyndan maslahat soraň.

Duşuşyk stresli bolsa, adama nädip kömek etmeli?

Duşuşygy has aňsat etmek üçin näme kömek edýändigini soraň. Adam tanyş kabul wagtyny, gysga garaşmagy ýa-da ynanýan bir adamy isläp biler. Kliniki bilen habarlaşyp, girelge ýa-da dil kömegi bar-ýokdugyny we soraglary öňünden iberip bolýan-bolmajakdygyny soraň.

Adam kaýgyly bolsa, meýilnamany rahat we dogrudan adama laýyk görnüşde düşündiriň. Isleseler, garaşmak wagtynda tanyş zat ýa-da meşgullanmak üçin bir zat getiriň. Adama kabula näçe öň duýduryş isleýändigini soraň: käbirleri taýynlanmak üçin wagt isleýär, käbirleri bolsa duşuşyga ýakynlaşanda gysga ýatlatma isleýär. Her kimiň özüne laýyk düşündiriş ulanyň.

Gowy kabul adamy eşidilen we indiki ädimleri düşünen ýagdaýda goýýar. Bilelikde taýynlanyň, şahsylygy goraň we belli däl zatlary klinikadan düşündirmegini soraň.